Юлларда — балалар

Юлларда — балалар
Юл–транспорт һәлакәтләрендә балаларның зыян күрү очраклары, кызганыч, кимеми.
2012 елның 4 аенда гына Татарстан шәһәрләре урамнарында һәм юлларында 16 яшькәчә балалар һәм яшүсмерләр катнашында 130 юл–транспорт һәлакәте теркәлде. Нәти-җәдә 6 бала (4 пассажир, 2 җәяүле) үлде, 137се төрле авырлыкта тән җәрәхәте алды. Узган елның шушы чоры белән чагыштырганда 13 очракка, үлүче балалар 2гә, яраланучылар 15кә арткан.
Юлда зыян күрүче пассажир балаларның саны артуына машинада аларны тотып торучы җайланмаларның булмавы зур тәэсир ясый. Быел гына шуның нәтиҗәсендә 3 бала тормышы өзелде.
РФ юл хәрәкәте кагыйдәләренең 22.9 пункты таләпләре нигезендә 12 яшькәчә балалар транспорт чараларында махсус тотып торучы җайланма белән йөрергә тиеш. Бу таләпне бозучыларга карата РФ Административ хокук бозулар турындагы кодексының 12.23 маддәсе 1 бүлегендә каралганча 500 сум штраф салына. Шуңа карамастан, машина йөртүчеләр үзләренчә эшли бирә. Узган ел гына балаларны махсус тотып торучы җайланмасыз йөрткән 75 мең, быел шушы көнгә 26 меңнән артык очрак теркәлде. Әти–әниләргә балалары куркынычсызлыгы турында үзләренә кайгыртырга кирәк.
Язгы–җәйге сезонда балигъ булмаган яшьтәге велосипед, скутер йөртүчеләр белән дә хәл кискенләшә. Узган ел велосипед йөртүчеләр катнашында булган юл һәлакәтләрендә 8 кеше үлде, 99 кеше яраланды. Зыян күрүченең һәр икенчесе — бала. Велосипед йөртүчеләр автомобиль юлыннан барырга яраталар, өстәвенә юл хәрәкәте кагыйдәләрен дә бозалар. Нәтиҗәсе күңелсезлек белән тәмамлана. Скутер йөртүчеләр катнашында булган аварияләрдә дә 2011 елда 3 кеше үлеп, 160ы тән җәрәхәте алды. РФ юл хәрәкәте кагыйдәләре “Гомуми положениеләре”нең 1 бүлеге нигезендә мопед, скутер транспорт чарасы булып санала, димәк, хуҗалары транспорт йөртүчеләргә кагылышлы барлык таләпләрне дә үтәргә тиеш. Гамәлдәге закон нигезендә машина юлында мопедта 16 яшькә кадәргеләргә йөрергә рөхсәт ителми. Югыйсә, 500 сум штраф. Скутер яки мотоциклда 16 яшькә кадәрге бала булып, инспектор “кулына” эләксә, аның эше балигъ булмаганнар белән эшләүче инспекторга тапшырыла. Ул әти–әнисенә беркетмә төзи, ахыр чиктә аларга 500 сум штраф салына. Скутер үзе махсус урынга куела, скутер сатып алганчы әти–әни аның балаларына нинди куркыныч тудыруын аңласын иде.
Җәяү йөрүче балалар катнашында да быелның 4 аенда гына да 79 юл–транспорт һәлакәте булды, 2 бала үлде, 78е тән җәрәхәте алды. Алда җәйге каникуллар. Балалар аеруча иркенәеп китә торган чор. Шуңа ата–аналар аларны игътибар үзәгендә тотсыннар, юл йөрү кагыйдәләрен исләренә төшереп торсыннар иде.
ЮХИДИ бүлекчәсе дә бу өлкәдә төрле чаралар планлаштыра. 18 майдан 18 июньгә кадәр “Игътибар, балалар!” дигән беренче Бөтенроссия профилактик чара үткәрелә. Юлларда игътибарлы булыгыз, юл хәрәкәте кагыйдәләрен саклагыз. Әлеге чара барышында гына түгел, бу сезнең үзегезгә көндәлек таләбегез булсын.
Гөлсинә ЗИННӘТОВА