ФОТОРЕПОРТАЖЛАР

Арча муниципаль районы мәдәният учреждениеләре хезмәткәрләре Хезмәтне саклау елы кысаларында Татарстан Профсоюзларында “Мәдәнияттә куркынычсызлык сәнгате” дигән тематика астында уздырылган КВИЗның Республикакүләм уен-викторинага кушылдылар. Арча үзәк китапханәсенә районның Мәдәният йорты, “Казан арты” тарих-этнография музее, Балалар сәнгать мәктәбе һәм Үзәк китапханә вәкилләреннән тупланган командалар җыелды. Уздырылган чара мавыктыргыч ярыш форматында узды. Уенда катнашучылар хезмәтне саклауга кагылышлы сорауларга җаваплар бирделәр. Командаларның белем дәрәҗәләрен бәяләү өчен жюри сайланды. Интелектуаль уенның һәр раундында команда әгъзалары белем дәрәҗәләрен күрсәттеләр, бер-берсенә ярдәм итеп, тәҗрибә уртаклаштылар. Чара ахырында уен нәтиҗәләре белән жюри таныштырды, командаларга дипломнар һәм истәлекле бүләкләр тапшырылды. КВИЗ җылы һәм кунакчыл атмосферада узды. Иң мөһиме, катнашучылар яңа белемнәр алдылар, белгәннәрне искә төшерделәр. Бу катнашучыларга ныклы профессиональ белемнәргә ия булып, үз эшеңә җаваплылык белән караганда мәдәниятнең куркынычсыз өлкә булуын аңларга ярдәм итте. Шулай ук, уен җитди теманың кызыклы, заманча һәм илһамландыргыч чарага мөмкин бирүенә ачык мисал булды.

Бүген Үзәк китапханәдә татар әдәбиятының иң якты йолдызы Габдулла Тукайның тууына 140 ел тулу уңаеннан, Арча районындагы Г.Тукай исемен йөрткән уку йортлары арасында “Син Тукайны беләсеңме?” дигән тема астында библиобрейн-ринг уздырылды. Интеллектуаль уенда Арча педагогия көллиятеннән, Ашытбаш урта гомуми белем мәктәбеннән һәм Яңа Кырлай урта гомуми белем мәктәбеннән командалар көч сынашты. Аларның белемнәренә бәяне жюри билгеләде. Уен барышында укучылар 10 төрле бирем үтәп, төрле өлкәләрдә белем дәрәҗәләрен күрсәттеләр. Катнашучылар Тукайның балачагы белән бәйле әсәрләреннән өзекләр, иҗатын өйрәнгән белгечләр һәм Г.Тукай портретын ясаган рәссамнарны тануга биремнәр чиштеләр. Шулай ук уенда бөек шагыйрнең әсәрләренә ясалган иллюстрацияләрне кулланып, җанлы картина ясап, Г.Тукай шигырьләрен яттан сөйләү дә оештырылды. Капитаннар ярышында “әйе”, ”юк” җавабы белән Г.Тукайга бәйле кызыклы фактлар ачыкланды. Интиллектуаль уенда җанатарлар өчен дә биремнәр үтәлде. Гомумән, уен үз эченә Г.Тукай иҗатын төрле яклап ачуга, укучыларның белем дәрәҗәләрен чагыштыруга корылган иде. Чара ахырында жюри нәтиҗәләр белән таныштырды һәм катнашучыларга истәлекле дипломнар белән бүләкләр тапшырылды.

Бүген китапханәдә «Беренчеләр хәрәкәте» оешмасында булган яшьләре өчен кызыклы һәм иҗади эш оештырылды. Очрашу китапханәдәге яңа китаплар белән танышудан башланды. Әсәрләр турында фикер алышканнан соң, балалар иҗади процесска керештеләр. Төсле кәгазь һәм картоннан матур китап кыстыргычлары ясадылар. Хәзер алар кирәкле битне югалтмаска ярдәм итеп кенә калмаслар, бәлки, узган әдәби чаралардан ишетеп-белгән укыласы китаплар исемлеген язып куеп, яңа ачышларга илһамландырып, укучыларның үзенә күрә көндәлеге булып китәрләр. Бу очрашу барлык катнашучыларда җылы хатирәләр калдырды. Укыганнары турында фикер алышу һәм үз куллары белән ниндидер яңа әйбер булдыру теләге балаларны бергә туплады.

Бүген Арча үзәк китапханәбездә “Туган авылым минем – Кәчем” дигән тарихи мәгълүматлар, борынгы нигезләр һәм нәсел шәҗәрәләре тупланган Фоат Дәүли улы Закировның “Кәче иле” китабын тәкъдим итү кичәсе узды. Тарихи кичәгә туган якның тарихы белән кызыксынган, авыл тарихларын барлап, китап итеп чыгарган авторлар, тарих укытучылары, Фоат Закировның нәсел җепләре тоташкан Балтач районыннан бер төркем туганнары, китапханәбезнең иң якын дуслары – китап укучылар катнашты. Чара башында кунакларга музыкаль сәлам тапшырылды. Китапханәче Фирдәвес Гарипованың “Авыллар һәм калалар тарихы” китабыннан Кәче авылы турында мәгълүмат белән таныштырды. “Кәче иле” китабы алты бүлектән тора. Һәр бүлеккә аерым тукталып, китап авторына сораулар бирелде, җаваплар алынды, китапханәчеләр тарафыннан китаптагы материаллар белән таныштырылды. Китапның 5 бүлеге “Нигезләр һәм шәҗәрәләр ни сөйли?”. Бу бүлеккә тукталганда, Балтач районыннан Гөлсем ханымның эчтәлекле, мәгънәле, нәселе белән горурланып сөйләгән чыгышы кичәгә аерым бер мәгънә өстәде. Аның котлавына бер төркем балтачлылар килеп кушылгач Закировлар нәселенең бердәм, ныклы, ышанычлы, хөрмәткә ия нәсел булуына тагын бер кат инандык. Гомумән, чара бик матур һәм файдалы узды. Киләчәккә авыл тарихлары язучылар өчен Фоат Дәүли улының “Кәче иле” китабы матур үрнәк булыр, китапханәбез киштәләре авыл китаплары тарихлары белән баер дип уйлыйбыз.

Бүген китапханәбездә Арча гуманитар-техник техникумы студентлары катнашында түгәрәк өстәл артында сөйләшү уздырылды. Очрашуның төп максаты: террорчылыкка һәм экстремизмга каршы көрәшне профилактикалау. Сөйләшү барышында төрле социаль янаулар алдында яшьләрнең психологик тотрыклылыгын арттыруга һәм тәнкыйди фикерләүне формалаштыруга аерым игътибар бирелде. Алга куйган максатларга ирешү өчен чарага «Мәрхәмәтлек үзәге» гаиләгә һәм балаларга социаль ярдәм күрсәтү бүлеге психологы Нуриева Резеда Фәнис кызы һәм социаль эшләр буенча белгеч Хисамова Роза Мансур кызы чакырылды. Алар эмоциональ интеллект һәм стресска каршы чыдамлылык үсешенә юнәлдерелгән файдалы психологик тренинглар үткәрделәр. Уздырылган чара ахырында китапханәче студентларны тематик китап күргәзмәсе белән таныштырды. Укучыларга файдалы мәгълүматлар тупланган китапларны укырга киңәш итте.

Бүген Арча агросәнәгать һөнәри көллияте студентлары өчен Бөтендөнья наркоманиягә һәм наркотикларның законсыз әйләнешенә каршы көрәш көненә багышланган түгәрәк өстәл артында сөйләшү узды. Студентларга сәламәтлекләрен саклау һәм начар гадәтләрдән баш тартуга карата дискуссия оештырылды. Чарада махсус кунаклар буларак «Мәрхәмәтлек үзәге» гаиләгә һәм балаларга социаль ярдәм күрсәтү бүлеге психологы Нуриева Резеда Фәнис кызы һәм социаль эшләр буенча белгеч Хисамова Роза Мансур кызы катнашты. Аларның сөйләгән чыгышлары, файдалы киңәшләре, уздырган тренинглары нәтиҗәсендә чара бик файдалы булды. Сөйләшү ахырында студентларның күзаллауларын киңәйтү максатыннан тематик китап күргәзмәсе белән таныштырылды.

Бүген китапханәбездә талантлы якташыбыз, язучы, шагыйрь, драматург “Каурый каләм” әдәби-иҗат берләшмәсе әгъзасы, “Әткәй тальяны”, “Бәхет юллыйм” китаплары авторы, Татарстан китап нәшрияты тарафыннан чыгарылган берничә альманахта әсәрләре кергән хөрмәтле каләмдәшебез, Марсель Шәрәповның яңа нәшер ителгән “Өч почмаклы бәхет” китабын китап укучыларга тәкьдим итү кичәсе булды. Чарада китап авторының иҗатташ дуслары – күрше районнардан җыелган “Җандашлар” иҗат төркеме әһелләре, “Каурый каләм” әдәби-иҗат төркеме әгъзалары, китап сөючеләр, мәдәният хезмәткәрләре, якыннары катнашты. Әдәби-музыкаль кичәдә автор китапның язылу тарихы белән таныштырды, алып баручы тарафыннан бирелгән сорауларга җаваплар бирде. Китапка язучының тәүге романы, ике пьесасы тупланган. Әсәрләрдә автор Бөек Ватан, Әфган сугышы батырларын, МХО (махсус хәрби операция) каһарманнарын сүрәтли, мәхәббәт темасы белән бергә, җәмгыятьтә булган тискәре күренешләрне дә кыю рәвештә тасвирлап бирә. Чарада китапның эчтәлеге белән якыннан танышып, әсәрдән өзекләр укылды, пьесага кергән җырлар тыңланды, өзекләр каралды. Гомумән, чара бик эчтәлекле, җанлы, тәрбияви, югары дәрәҗәдә узды. Марсель Шәрәповка карата әйтелгән һәр фикер, һәр теләк, килгән кунакларның бу иҗатка карата югары бәясен, алга таба да зур өмет белдерүен күрсәтте. Әдәби-музыкаль кичә “Очыш” дигән тема астында узды. Бу язучының тормышта, иҗатта һәрдаим биеклеккә омтылуыннан чыгып аталды. Без, китапханә хезмәткәрләре, очышка омтылган каләм иясенә иҗат җимешләр өчен зур рәхмәтебезне, хөрмәтебезне белдерербез. Хөрмәткә ия якташыбыз Марсель Гәптрәүф улыннан алга таба яңадан-яңа әсәрләр көтеп калабыз, яңа очышларда уңышлар телибез. Ә “Өч почмаклы бәхет” китабы, һичшиксез, үз укучысын табар дигән өметтә калабыз.

2026 елда бөек татар шагыйре Габдулла Тукайның тууына 140 ел тулу уңаеннан Татарстанда «Тукайны бергәләп укыйбыз. Читаем Тукая вместе» дип исемләнгән республикакүләм проекты кысаларында бүген китапханәбездә киң җәмәгатьчелек китап укучылар өчен Габдулла Тукайның «Ана догасы» - «Слово матери» шигыре белән таныштык. Чарада шигырьне татар һәм рус телләрендә укып анализ ясалды, һәр строфага тукталып, шагыйрь әйтергә теләгән фикерләр ачыкланды. «Молитва матери» шигыренә китапханәчеләр тарафыннан төшерелгән видеоролик каралды, шигырьне профессиональ артистлар укуындагы язма тыңланды. Очрашуда китап укучыларны кызыксындырган сорауларга җаваплар бирелде, фикерләр уртаклашуга корылган җанлы әңгәмә оештырылды. Нәтиҗәдә Г.Тукай ислам динен шактый югары бәяләве ассызыкланды. Чарада катнашучылар соравы буенча Габдулла Тукайның тормыш юлы, иҗаты белән бәйле аз билгеле булган мәгьлүматлар бирелде. Бу китап укучыларның Г.Тукай турында күзаллауларын киңәйтте, иҗатына кызыксынуны арттырды. Чара кунаклары үзләре дә белгән мәгълүматлар белән бүлештеләр. Иҗат итәргә сәләтле катнашучыларга Г.Тукайга багышлап язылган иҗат җимешләре белән таныштырдылар.

Үзәк китапханәдә Арчаның 2 нче номерлы урта мәктәбе укучылары өчен “Мин кулланучы, минем хокукым бар!” исеме астында эшлекле очрашу узды. Чара Бөтендөнья кулланучылар хокукларын яклау көне уңаеннан, яшьләр арасында хокукый белемне арттыру максатыннан үткәрелде. Чарага махсус кунак буларак ТР Дәүләт алкоголь инспекциясенең Арча территориаль органының эчке базарын үстерү һәм координацияләү бүлеге җитәкчесе Абдуллина Ләйсән Ильсур кызы чакырылды. Ул укучыларны "Кулланучылар хокукларын яклау турында"гы РФ законы белән таныштырды. Ул законның төп аспектлары турында мөһим мәгълүмат бирде, сатып алучыларның һәм сатучыларның хокукларын һәм бурычларын аңлатты. Кулланучылар хокукларын бозу нәтиҗәсендә килеп чыга торган конфликтлы хәлләрдә үтәлергә тиешле кагыйдәләргә аерым басым ясалды. Алынган мәгълүматларны ныгыту өчен чара кунагы укучыларга файдалы һәм актуаль мәгълүматларны үз эченә алган «Татарстан кулланучысы хәбәрләре» газетасының яңа басмасын таратты. Очрашу барышында балалар белгечкә сораулар бирделәр, дискуссиядә катнаштылар. Уздырылган чара укучыларда актив гражданлык позициясен формалаштыруга һәм яшь буынның юридик хәбәрдарлыгын үстерү өчен файдалы булды.