Һәйкәл ачылды

Һәйкәл ачылды
Пөшәңгәр башлангыч мәктәбе-балалар бакчасы капкасын атлап керүгә андагы тәртип, чисталык, матурлыкка күз төшерми мөмкин түгел. Һәркайда яшеллек, чәчәкләр, фонтан сулары кояшта җемелди. Түрдә үзенчәлекле итеп эшләнгән балалар мәйданчыгы. Шушы көннәрдә бу гүзәллекне Бөек Ватан сугышында вафат булган авылдашлар истәлегенә куелган һәйкәл–обелиск тулыландырды.
“Үлгәннәрнең каберен, исәннәрнең кадерен бел”, — диләр. Бу сүзләр сугыш кайтавазы ерагайган саен күңелгә ныграк кереп урнаша. Кешеләр хәтеренә тирән эз сала.
Пөшәңгәр авылыннан гына да фронтка 184 кеше киткән. Шуларның 113е яу кырында ятып калган яки хәбәрсез югалган. Исән–сау кайтканнардан иң соңгысы Рәймә Сәлахова да быел мәңгелек йортка күчкән.
— Аларның истәлеге мәңгелек. Балалары, оныклары, авыл халкы күңелендә һәрчак яши. Сугышта һәлак булган авылдашларыбыз исемен мәңгеләштерү максатыннан менә шушы һәйкәл–обелискны куярга булдык, — диде тантанада мәктәп җитәкчесе Раушан Котдусов.
— Бу һәйкәлнең мәктәп ишек алдында булуы бик уңайлы, — дип өстәде ТР хәрби комисса- риатының Арча һәм Әтнә районнары буенча бүлек җитәкчесе урынбасары Фәнил Сафиуллин. — Беренчедән, ул һәрчак тәртиптә торачак, җәен тирә–юне чәчәккә күмеләчәк, аның янында чаралар үткәреләчәк. Икенчедән, бу үзе балаларны хәрби–патриотик рухта тәрбияләргә мөмкинлек бирәчәк.
— Пөшәңгәрдә һәйкәл кую теләге күптәннән күңелдә йөри иде. Әфганстанда хезмәт итеп кайткан Радик Әскәров, хатыны Розалия шундый тәкъдим белән мөрәҗәгать иткәч, бер сүзсез риза булдым. Матди яктан булышуны үз өстемә алдым. Менә шулай уртак көч кергән хезмәт бу. Еллар буе һәйкәлгә юл өзелмәсен, безнең сугыш кырында ятып калган авылдашларга күңел хисләребез дога булып барып ирешсен, — диде тантанага җыелган авыл халкына, яшь буынга мөрәҗәгать итеп “Ватан” хуҗалыгы җитәкчесе Мансур Әхмәтов. Тантанада Апаз авыл җирлеге башлагы Ринат Садыйков та катнашты, үзенең теләкләрен әйтте.
Күмәк эш таш яра. Фәнис Фәйзрахманов, Надир Галәветдинов, Раушан Котдусов һәйкәлне эшләтүгә зур көч куйганнар, фермер Илһам Низамов трактор белән булышкан, авыл халкы да ярдәмгә килгән. Ничек мондый изге эштән читтә каласың?
Башлангыч сыйныф укучылары үз фикерләрен шигырь, җыр юллары аша җиткерделәр. Тыл ветераннары да җавапсыз калмады. Иң беренче сүзне Фәүзия Фазылҗанова алды.
— Минем әтием, энеләрем, туганнарым сугышта һәлак булды, — диде ул. — Биредә аларның исемнәре дә бар. Сугыш афәте башка кабатланмасын, тормышыбыз мул, имин булсын.
— Әллә кайчан кирәк иде мондый һәйкәл. Рәхмәт. Безнең өчен бик кадерле әйбер ул. Сугыш башланганда миңа 11 генә яшь иде. Хәтерлим, болында печән чапканда ул күңелсез хәбәрне бригадир килеп әйтте. 3–4 көннән печән чабарга бала–чага һәм картлар гына калды, — дип искә төшерә Ингелсина Сәйфуллина. — Безнең урамнан 35 кешедән 8е генә исән–сау кайтты.
Өлкәннәрнең күзләрендә яшь бөртекләре ялтырый. Ул вакытта югалту ачысын татымаган бер гаилә калдымы икән авылда? Бик сирәктер, мөгаен. Менә ни өчен ак яулыклы әбиләрнең күңелләре елый, йөрәкләре сыкрый. Менә ни өчен алар бу һәйкәлне кайтмый калган якыннары хатирәсе итеп кабул итә.
Тантанадан соң укучылар линейкага җыелды. Быел 1 сентябрьдә Пөшәңгәр мәктәбе 7 балага беренче тапкыр үзенең ишекләрен ачты. Ә балалар бакчасына 29 бала килгән. Бу авылның киләчәге бар дигән сүз. Мәктәп җитәкчесе укучыларны яңа уку елы белән тәбрикләде, җәен әти–әниләренә булышкан, көтү көткән 3 сыйныф укучысы Алмаз Фазуллинга хуҗалык җитәкчесе Мансур Әхмәтовтан бүләк тапшырды. Авыл җирлеге башлыгы Ринат Садыйков 1 сыйныфка керүчеләргә бүләкләр алып килгән иде.
Беренче сентябрь Пөшәңгәрдә шулай изге эш белән башланды. Киләчәге дә изге, матур булсын.
Гөлсинә ЗӘКИЕВА