Уйланырлык урын бар

Уйланырлык урын бар
Калган эшкә кар ява, дигәндәй, анысы да үз вакытында килеп җитте. Басуларда күпме эш калганын язын карлар эреп беткәч кенә белербез инде.
Бигрәк тә “Вамин” хуҗалыкларының кайберләрендә туфрак эшкәртелмәгән мәйданнар шактый. Ә менә шул ук “Вамин”га кергән “Северный” хуҗалыгында эчке ресурсларны табып бу эшне төгәлли алдылар. Чөнки белеме буенча агроном булган җитәкче Рөстәм Хәйруллин көздән эшкәртелмәгән җирдә юньле уңыш булмаячагын яхшы белә.
“Ватан”, “Ак Барс-агро”, “Курса МТСы”, “Кырлай”, “Игенче” ширкәтләрендә дә бу мөһим технологик алымга зур игътибар бирелә.
Хәзер инде кар астында калган эшләр турында уйлап моңсуланырга гына кала. Әмма әле эшләп була торганнары да бар. Белгечләр салкыннар башланганчы орлыкларны тагын бер тапкыр күздән кичерергә киңәш итә. Кондициягә туры килмәгәннәрен чистартырга, калибрларга була.
Кичектергесез эшләрнең берсе — авыл хуҗалыгы техникасын ремонтлау. “Игенче”, “Аю” хуҗалыкларында культиваторларны, “Ватан”да тырмаларны тулысынча әзерләп куйдылар инде. “Ак Барс-агро” ширкәтендә ремонт эшләре киң җәелдерелгән. Шул ук вакытта “Вамин-Арча”, “Тукай–2” ширкәтләрендә тырма, культиватор ремонты башланмаган.
Шушы көннәрдә без район авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек идарәсенең механикалаштыру бүлеге консультанты Илнар Гайнетдинов белән “Игенче” ширкәтендә булдык. Җитәкчесе Илнар Мәгъсүмов бөтен шартларын туры китереп саклауга куелган авыл хуҗалыгы машиналарын күрсәтеп йөрде. Гараж территориясендә дә тәртип, юллар тигезләнгән. Ремонт тулы көчкә оештырылган. Үз эшләренең осталары булган токарь Зөфәр Сираҗиев (рәсемдә), тимерче Рөстәм Хәлиуллин хезмәтләрен күреп сокландык.
Амбарда орлык әзерләү, территорияне җыештыру белән мәшгульләр.
Алда безне озын ак кыш көтә. Игенчегә быел булган җитешсезлекләрне бетерү юлларын эзләү, планнар кору өчен вакыт җитәрлек. Районның агрохимигы Шәүкәт Баһаветдинов киләсе елда хуҗалыкларга ачы туфракны известьлау белән ныграк шөгыльләнергә кирәк, ди. Чөнки бәяләре артып торган минераль ашламалар ачы туфракта уңышны арттыра алмый.
Безнең районда булган мәгълүматларга караганда, бик көчле ачылыктагы мәйданнар — 411, көчле ачылыкта — 3869, уртача ачылыкта — 20733, аз ачылыкта 41247 гектар. Ачы туфраклы мәйданнар барысы 66266 гектарга җыйнала, бу барлык сөрүлек җирләренең 54 проценты дигән сүз.
“Ак Барс-агро”, “Кырлай”, “Игенче”, “Аю”, “Курса МТСы”, “Тукай-2” ширкәтләре известьлау буенча яхшы эшлиләр. Ә менә “Вамин-Арча” (61 процент җире ачы туфраклы), “Вамин-Мәрҗани” (57 процент) ширкәтләре, “Сафия-1” (72 процент), Шиһабеддинов крестьян-фермер хуҗалыклары соңгы дүрт елда бу эш белән бөтенләй шөгыльләнмәделәр.
Известьлы ашламалар табигатькә дә зыян китерми, киресенчә, аны саклау үзлегенә ия. Туфракка кертелгән углекислый кальций аны җимерелүдән саклый, файдалы микроорганизмнар эшчәнлеген яхшырта, үсемлекләрне экологик чиста азот белән тәэмин итәргә булыша. Мондый төр ашламаларны эзләп йөрисе дә юк, алар арзанга төшә, дәүләт чыгымнарның бер өлешен каплый да әле.
Билгеле, боларны тормышка ашыру өчен җирнең чын хуҗалары, яхшы белгечләр кирәк.
Ильяс ФӘТТАХОВ