Егетләр армиягә китә

Егетләр армиягә китә
Әңгәмәдәшебез — ТР хәрби комиссариатының Арча һәм Әтнә районнары буенча бүлек җитәкчесе А.Ә.Борһанов.
— Алмаз Әгъзәмович, ир-егетләрне хәрби хез-мәткә алу кампаниясе турында сөйләсәгез иде.
— Көзге чакырылыш 6 ноябрьдә башланды. Хәрби хезмәткә барысы 84 егетне озатачакбыз. Ул декабрь ахырына кадәр дәвам итәчәк. Язын Арча, Әтнә районнарыннан 121 егет армия сафларына китте.
— Көзге һәм язгы чакырылышта аерма бармы?
— Көзен кыенрак. Ә язгы чакырылыш апрельдән башланып, июль урталарына кадәр дәвам итә, шунлыктан, һөнәр үзләштереп, диплом алып чыккан егетләр армия хезмәте өчен ышанычлы резерв булып тора.
— Яшерен-батырын түгел, баласын хәрби хезмәттән йолып калырга тырышучы ата-аналар байтак. Ананың баласын куркынычтан саклап калырга омтылуы табигый хәл. Армия хезмәтеннән куркырга кирәкме?
— Армиядән куркырга кирәкми. Элеккеге кырыс “бабайлык” (дедовщина) юк ул хәзер, ә менә җае чыкканда үзара тукмашып алу, сугышу дигән нәрсә бар. Егетләр хәзер 1 ел хезмәт итәләр, бушлай кесә телефоны бирелә, айга 30 минут бушлай сөйләшү мөмкинлеге бар.
— Егетләр үзләре теләгән частька хезмәт итәргә бара алалармы? Алар белгән частьта булачак солдатның абыйсы яки энесе, туганы, дусты, сыйныфташы, я булмаса Арча җиреннән чыккан офицер хезмәт итәргә мөмкин.
— Бу турыда ата-ана хәрби комиссариатка алдан килеп сөйләшергә тиеш. Ата-ана сораган частька, чыннан да, Арча җирлегеннән егетне җибәрү мөмкинлеге бар икән (без моны алдан өйрәнәбез) — солдат үзе теләгән частьта хезмәт итәчәк.
— Әлбәттә, егетләр армия хезмәте өчен әзер булырга тиеш.
— Соңгы елларны бу юнәлештә байтак эшләнде. Булачак солдатка әхлакый һәм физик яктан чыныгу бик кирәк. Мәктәпләрдә хәрби хезмәт нигезләре бүлмәләре булдырылды. Малайлар да, кызлар да бу дәресләргә яратып йөриләр. Мәктәп ишегалларында район мәгариф идарәсе белән берлектә спорт шәһәрчеге, хәрби каршылыклар корылмалары эшләнде. Май аенда малайлар, укытучылары җитәкчелегендә табигатькә чыгып, 5 көнлек хәрби өйрәнүләр үтәләр. Автоматтан ату мөмкинлеген дә тудырдык. Бик яраталар. Хәтта бер малай аягы сынып, гипста килеш таяклар белән йөрсә дә, кыр җыенын калдырмады. РОСТО (ДОСААФ) оешмасында автокласслар ачылды. Арча станциясендә хәрби таләпләрдән чыгып эшләнгән автодром булачак солдатлар өчен уңайлы техника йөртергә өйрәнү урыны булып тора. Армиягә киткәнче егетләр бушлай җиңел һәм йөк машиналары йөртергә таныклык (В һәм С категория-ләре) алалар.
— Әхлакый һәм физик яктан әзер егетне хәрби хезмәт куркытмый инде.
— 11нче сыйныфны тәмамлаганда армия хезмәтенә барырга теләүче егетләр күбәйде. Хәрби частьлардан ата-аналарга рәхмәт хатлары, уңай характеристикалар килеп тора. Менә, мәсәлән, хәрби часть командирыннан Ашабаштан Таһирның әти-әнисе Галия белән Абдулла Низамовларның, улыгыз белән горурлана аласыз, дип язылган рәхмәт хаты алулары бик күңелле булгандыр. Моннан берничә ел элек армиягә бармый калуны мәртәбәле эш дип санасалар, хәзер мондый караш үзгәрде. Хәтерлим, мин эшли башлаган елларда (2008 ел) 258 егет җитди сәбәпсез армия хезмәтеннән качып йөрсә, бүген алар 6 егет.
— Егетләр хәрби хезмәткә әзер булырга тиеш, дибез, ә армия үзе үзгәрәме соң?
— Армия дә үзгәреш кичерә. Яңадан-яңа техника-лар белән тәэмин ителәләр, солдатларга яңа таләпләр куела. Гади солдатка карата мөнәсәбәт үзгәрә. Наряд буенча ашханәләрдә солдатлар эшләү дигән нәрсә бар иде. Ул хәзер бетерелде. Казармада идән юу һәм башка шундый җыештыру эшләрен аерым хезмәткәрләр башкарачак. Солдат фәкать хәрби әзерлек белән генә шөгыльләнәчәк.
— Армия нәрсә ул?
— Гаиләдә бала тәртипкә өйрәнсә, мәктәптә туган илне яратырга, ә армия ир-егетләребезне илне сакларга әзерли.
— Егетләребез аннан нинди әзерлектә кайта?
— Илне сакларга әзер торырга, рухи һәм физик яктан ныгып, туган җирнең кадерен аңлап, әти-әнине хөрмәт итәргә өйрәнеп кайталар. Ир-егет өчен бу бик зур тормыш мәктәбе. Армия хезмәте үткән егетләргә укырга керәме ул, эшкәме — өстенлекләр бар. РОСТО оешмасында бушлай Д һәм Е категорияләренә техника йөртү хокукы алу мөмкинлеге тудырылган.
— Теләкләрегез.
— Егетләрне 18 яшькә кадәр исән—сау үстергән ата-аналарга, белем, тәрбия биргән педагогларга рәхмәт. Киләчәктә илебез тыныч булып, запастагы солдатларыбызга кулларына корал алмыйча әти-әниләрен, якыннарын куандырып яшәргә язсын.
Румия САТТАРОВА