Сынауларда сыгылмыйча

Сынауларда сыгылмыйча
Терлекчелеккә багышланган район семинарының чираттагысы “Вамин-Мәрҗани” ширкәтендә үтте. Элеккеге
7 колхозны берләштергән, 26700 гектар сөрүлек җире, 12 мең баштан артык терлеге булган иң зур хуҗалык бу.
Ширкәтнең генераль директоры Марат Минәчетдинов көздән эшкәртелми калган басуларны күрсәтеп борчылып барса да, ферма тирәләрендәге салам, печән эскертләре, сенаж, силос белән тулы чокырлар, абзарлар тулы малларны күргәч, хәлләре әле бик начардан түгел, дип уйлап куясың. Районның иң ерак почмагындагы Байкал авылындагы фермаларга килеп җиткәндә әле иртәнге эшләр тәмамланмаган иде. Килеп керүгә сыерларның чисталыгы игътибарны җәлеп итте. Бозаулату бүлегендә тәртип, узган елга караганда бозаулар күбрәк алынган.
Шурабаштагы фермаларда да эшнең куелышы ошады. Муниципаль район башлыгы Алмас Назиров та Байкал һәм Шурабаш терлекчеләренең хезмәтен мактады.
— Чиста тотасыз, терлекләр көр, тырышлыгыгыз өчен рәхмәт, — диде ул. — Билгеле, кыенлыкларыгыз бар, хезмәт хаклары вакытында бирелми, фураж белән кыен. Фураж мәсьәләсендә үзгәреш көтелми, ә менә калган мәсьәләләрдә хәл ителеш бар кебек.
Шушы көннәрдә муниципаль район башлыкларын, “Вамин” хуҗалыкларының генераль директорларын Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгына чакырып сөйләшү булды. Әлегә артык зур үзгәрешләр булмаса да, сөт акчаларының яртысын хуҗалыкларның үзләренә бирә башлауны уңай күренеш дип бәяләргә кирәк.
“Оры” бүлекчәсендә сыерлар әле дә көтүдә йөри. “Уҗымны никадәр күбрәк ашатсаң, киләсе ел уңышы өчен дә, терлекләр өчен дә шулкадәр әйбәт”, — ди баш зоотехник Камил Зыятдинов. Ике авылдагы фермаларда 1624 терлек бар, 585е — сыерлар. 14 сыер савучы, берсе-берсенә 47 сыер туры килә. Түбән Орыда азыкны “Делаваль” җайланмасы тарата, Кызыл Ярда әлегә ул юк.
— Корылыклы 2010 елда күрсәткечләр әйбәтрәк иде, — ди баш белгеч. — Ул елны да үзебезнең азык җитте. Быел бозау алу кимрәк, ел ахырына кадәр артталыкны бетерә-чәкбез. Көнлек савымның 5,8 килограмм гына булуы борчый, хәлне төзәтергә тырышабыз.
— Сыерларыгызның чис-талыгы да җитеп бетми, — диде район башлыгы. — Сезгә хас нәрсә түгел бу, төзәтергә кирәк.
Район ветеринария берләшмәсе баш табибы Рәкыйп Йосыпов ширкәт буенча терлек авырулары булмавын әйтеп үтте. Азыклар тикшерелгән, анализлар нормага туры килүен күрсәтә. Шулай да, рационны баету буенча эшне активлаштырырга кирәк.
Иске Ашытта уртача савым — 7 килограмм. Сыерларга 4әр килограмм бәрәңге дә ашаталар. Ташкичүдә дә солы пешереп бирәләр, бозаулар алдында солы, печән өзелми. Әмма монда чисталык буенча күп эшлисе бар.
Алмас Әминович фермаларда булганда терлекчеләр, белгечләр белән сөйләште, хәл-әхвәлләрен сорашты. Һәркайда эшче куллар белән кыенлык кичерсәләр дә, фидакарьләр бар әле. Байкалда “Без ел буе эштә”, — дип торучы бозау караучы Фәридә Вәлиуллина, Ташкичүдә 48 ел стажы булган Хәлимә Шәрифҗанова һәм башка бик күпләр тырышлыгы белән яши фермаларыбыз.
— Мин пенсиягә документ кына рәсмиләштердем, ничек эшләгән — шулай эшлим, — ди Хәлимә Шәрифҗанова. — Безнең хуҗалык аерым гына яшәгән булса һавага менәр иде инде, акчаны да айга өч тапкыр алыр идек.
Ширкәт фермаларында эшләрнең гомуми торышыннан муниципаль район башлыгы Алмас Назиров канәгать калды.
— Бүген иң төп бурыч — терлекләрне уңышлы кышлатуны оештыру, — диде ул. — “Вамин-Мәрҗани” ширкәтендә шуны аңлап эш итәләр, җитәкчеләр, белгечләр, терлекчеләр тырышлыгы күз алдында. Дөрес, әле җитешсезлекләр дә бар, әмма алар төзәтерлек. Мондый семинарлар үткәрү дәвам итәчәк, бер-береңнән өйрәнү, тәҗрибә уртаклашу файда гына бирә.
Әнә шулай сынауларда сыгылмыйча эшли һәм яши ширкәт коллективы.
Муниципаль район башлыгы Алмас Назиров Симетбаш авылында яңа клуб төзелешен дә карады. “Арча МСОсы” ширкәте шактый эш башкарган инде. Шушы авылда туып-үскән, районыбызның шәрәфле гражданины, “Таттелеком” акционерлык җәмгыяте генераль директоры Лотфулла Шәфигуллин туган авылы өчен бик күп игелекле эшләр башкарды. Клуб төзелешенә дә зур өлеш кертә. Авылдашлары аңа бик рәхмәтле, мондый якташ булу алар өчен зур бәхет.
Ильяс ФӘТТАХОВ