Тарихыңны беләсеңме, якташ?

Тарихыңны беләсеңме, якташ?
Тарихыңны, халкыңның үткәнен музейлардагы экспонатлар сөйли. Әгәр телләре булса, үткән еллар турында алар ниләр бәян итәрләр иде икән? Арча җирлегендә үткән еллар хатирәләрен саклаучы музейлар аз түгел. Өч ел элек “Казан арты” тарих–этнография музее ачылды. Аз гына вакыт эчендә музей шактый кунаклар кабул итте. Музейның эшчәнлеге, яшәеше турында директор Ришат Камалов белән әңгәмә кордык.
— Музей экспозициясендә Казан арты, Арча ягы татарларының тарихы, мәдәнияте, гореф–гадәтләре чагыла. Мондый музейның Арчада булуы зур горурлык. Бу мөһим вакыйганың башында муниципаль район башлыгы Алмас Назиров торуын әйтеп үтәсе килә, — диде ул.
— Күргәнебезчә, музей экспонатларга бик бай.
— Алар район халкы белән берлектә җыелды. Аеруча район башкарма комитеты җитәкчесе урынбасары Надия Мифтахетдинованың, авыл җирлекләре, мәктәп коллективлары, оешма җитәкчеләренең өлеше зур булды. Рәссам Рабис Сәлахов экспонатларны барлауда, райондашыбыз, Алабуга музей-тыюлыгы директоры Гөлзада Руденко музейны оештыруда ярдәм итте. Бүгенге көндә 10000нән артык экспонат бар. Фондыбыз һаман тулыланып тора. Быел җәй музей хезмәткәрләре район мәдәният идарәсе ярдәме белән авылларга экспедициягә чыкты. Ә андый экспедицияләр республикада өч кенә музейда эшләп килә. Чыгуыбыз файдага булды: шактый экспонат, хәтта кулъязма китаплар да табуга ирештек. Киләчәктә экспедицияләр дәвамлы булыр дип өметләнәбез. Быел музейда “Шүрәле һәм мин”, “Дөнья күбәләкләре” дигән күргәзмәләр, фәнни конференцияләр узды. Киләчәктә алар тагын планлаштырыла.
Музейның фондтагы экспонатлар саклагычында күпме байлык: тәрәзә йөзлекләре, кашага, сепаратор, бала арбасы, агачтан ясалган юл сумкасы һ.б. Узган ел музейга 4000гә якын кеше сәяхәт кылган, ә быел Әтнә, Саба, Балтач районнарыннан да килгәннәр. Бирегә өйләнешүче яшь парлар да сәяхәт кылып, фотога төшеп истәлекле мизгелләрен тарихта калдыралар. Музей хезмәткәрләре андыйларның саны артуын, яшьләребезнең тарихка битараф булмавын тели. Музейда 11 хезмәткәр эшли, техник хезмәткәрләрдән кала, һәммәсе югары белемле. Гидлар татар, рус, инглиз, немец телләрендә сөйли.
Тузанга баткан тарихта казыну, алып килгән әйберләр-не юып, чистартып рәткә китерү күп тырышлык таләп итә. Районда бәйрәмнәр уздыруда да (аеруча тарихи даталарда) катнаша музейда эшләүчеләр. Яңа ел бәйрәмнәрен дә кызыклы, үзенчәлекле, балалар күңеленә керә торган итеп үткәрәләр.
— Гел булышып торган өчен район хакимиятенә, башкарма комитетка, мәдәният идарәсенә зур рәхмәт. Нигездә, без район мәгариф, социаль яклау идарәләре, мәктәпләр, ветераннар белән эшлибез, ветеран Гайшә Якупова, музейга үз куллары белән чиккән күпме әйбер бүләк итте. Район күләмендә “Чорма” операциясе игълан иттек, район халкы үзләренә кирәкмәгән әйберләрне, борынгы җәүһәрләребезне чыгарып ташламыйча безгә китерсеннәр иде, — ди директор.
Музейның туган көне хөрмәтенә 6, 7 декабрьдә Ачык ишекләр көне үткәрелә һәм теләгән һәркем килеп музейны күреп китә ала. Планнары зурдан музей хезмәткәрләренең: декабрьдән башлап Арча җирлегеннән чыккан иҗат әһелләрен чакырып иҗади кичәләр оештыра башлаячаклар.
Розалия ЗИННӘТОВА