Инвалидларга уңайлы булсын

Инвалидларга уңайлы булсын
Тумыштан яки ниндидер сәбәпләр нәтиҗәсендә инвалид булганнарның хәлен һәрберебез аңлый. Алар башкалар янында үзләрен ким сизәләр, урамга коляска белән чыкканда каршылыкларга тап булалар. Шунысы сөендерә, хөкүмәтебез алар турында туктаусыз кайгыртып тора.
Татарстан Республикасының “2011-2015 елларга уңайлы мохит” дигән максатчан программасы да мөмкинлекләре чикләнгән кешеләр тормышына уңай үзгәрешләр кертүне күздә тота. Аның нигезендә торак, җәмәгать, производство объектларында, сәламәтлек саклау учреждение-ләрендә, ял итү урыннарында, пассажир транс-портында инвалидлар өчен уңай шартлар тудыру мәсьәләсе ята. Безнең районда бу юнәлештә нинди эшләр алып барыла? Бу сорау белән без Арча муниципаль районы башкарма комитеты инфраструктура бүлегенең шәһәр төзелеше һәм архитектура буенча сектор мөдире Марат Гәрәевка мөрәҗәгать иттек.
— Күпкатлы йортлар подъездларында инвалидлар коляскалар белән йөрсен өчен уңайлы шартлар булдырылды, керү юллары җайлаштырылды. Бу уңайлыклар аларның фатирларына кадәр эшләнгән. Гадәттә алар йортларның беренче катында яшиләр. Мәсәлән, Банк урамында 39нчы йорт, 19 фатир; 35нче йорт, 12 фатир; 33нче йорт, 2 фатир; Маршал Жуков урамында 7а йорт, 13 фатир; Совет урамындагы 18нче йорт; Күпер урамындагы 5нче йорт, 2 фатир. Язын бу юнәлештә эш дәвам итәчәк. Шулай ук, үзегез дә игътибар итеп йөргәнсездер, җәяүлеләр өчен тротуарлар җайлаштырылды. Элек тәбәнәк булса да баскычлар бар иде, хәзер алар бетерелде, коляскалар белән йөрергә уңайлы итеп эшләнелде. Моны Интернационал, Зур һәм Банк урамнарында күрергә була. Быел Сызгановлар, Галактионов урамнарындагы тротуарларда да баскычлар бетәчәк. Шулай ук җәяүлеләр, инфраструктура объектлары тирәсендә юл аркылы чыгу урыннарында да коляска белән йөрүче инвалидлар, сукыр һәм чукраклар өчен уңайлаштыру планлаштырыла.
Программа нигезендә социаль, идарә итү, хезмәт күрсәтү объектлары, мәктәпләр, даруханә, китапханә һәм башка биналарга керү юллары да җайлаштырылырга тиеш. Монда “Мәрхәмәтлек үзәге”, Пенсия фонды, “Арча” спорт комплексы, район-ара тикшерү бүлеге, “Магнит”, “Эссен” кибетләрен мисал итеп китереп була. Моннан тыш үзәк даруханәдә хәбәр бирү төймәсе куелган, почта бинасы баскычына таймый торган материал җәелгән.
Өлкәннәр һәм инвалидлар өчен интернат-йортта бу юнәлештә нәрсәләр башкарылганын белү өчен без аның җитәкчесе Мулланур Гыйлаҗиевка мөрәҗәгать иттек.
— Оешманың исеме үк бездә инвалидлар, хәрә-кәтләнүдә кыенлык кичергән өлкәннәр яшәвен әйтеп тора. Коляскада йөрүче инвалидлар өчен бүлмәсеннән алып урамга кадәр кемнеңдер ярдәменнән башка үзе чыга алырлык итеп 1 метр биеклектә, 18 метр озынлыкта пандус эшләнде (рәсемдә). Капка төбеннән ул олы юлга кадәр дә бара ала. Анда да тротуар инвалидлар өчен җайлаштырылган. Аннан бүлмәгә керүләр дә уңайланды. Элек бүлмә идәне коридорныкыннан 10 сантиметрга түбәнрәк иде. Идән тигезләнде, бусагалар бетерелде, ишекләр алышынды. Шулай ук баскычлардан менгәндә тотыну өчен куелган җайланма да, коридорларда тотынып йөрү өчен урнаштырылган култыкса да бик уңайлы булды.
Бүлмәләрдәге бәдрәфләр дә инвалидларга уңайлы булырлык итеп үзгәртелде. Юынгыч, унитазлар, хәтта көзгеләргә кадәр, коляска да утыручы белән бер тигезлектә итеп түбән төшерелде, аларга култыксалар куелды. Хәзер инвалид коляскада утырган килеш кенә юына, көзгедән карый ала.
Күп чаралар бездә ашханәдә үтә. Начар ишетүчеләр сөйләгән, җырлаганнарны ишетсен өчен анда да махсус җайланма бар. Мунчаны да онытмадык. Инвалидлар утырып юынсын өчен махсус урнаштырылган ике душ кабинасы бик уңай булды.
Яңа Чүриле психоневрологик интернатында да әлеге программа буенча чаралар үткәрелде.
Гөлсинә ЗИННӘТОВА