Рәсми Портал
ТР Рәисе
ТР Дәүләт Советы
ТР Хөкүмәте
Дәүләт хезмәт күрсәтүләре
ТР шәһәрләр һәм районнары
рус
тат
Арча муниципаль районы
рус
тат
Сорау бирү
Район турында
Арча тарихы
Идарә органнары
Район җирлекләре
Габдулла Тукайның тууына 140 ел
Арча районынан чыккан Бөек Ватан сугышы Геройлары
Торак пунктлар һәм урамнар исемнәре реестры
Арча муниципаль районы картасы
Татарстан Республикасының электрон картасы
Бөек Ватан сугышында Җиңүнең 80 еллыгы
Район тормышы
Эшчәнлек
Программалар, проектлар, конкурслар
Муниципальный заказ
Независимая оценка качества условий оказания услуг
Коррупциягә каршы тору
Комиссияләр
Тематик бүлекләр
Кулланучыларның хокукларын яклау
Документлар
Татарстан Республикасы Законнары
Арча район Советы карарлары
Башкарма комитет җитәкчесе карарлары
Матбугат хезмәте
Фоторепортажлар
Видеорепортажлар
Аудиорепортажлар
Район оешмалары һәм хезмәтләре
Арча муниципаль районының контроль–хисап палатасы
Хокук саклау органнары
Арскмедиа
Арча муниципаль районының коммерция булмаган оешмалары
“Татэнергосбыт” ААҖе
Яшьләр сәясәте
Яшьләр өчен мәгълүмат
Конкурслар
Чаралардан Фото
Муниципаль районнар
Арча муниципаль районы
Авыл кешеләре белән матур
2013 елның 24 мае, җомга
Авыл кешеләре белән матур
Һәр авылның тырыш, башкаларга үрнәк итеп куярлык кешеләре бар. Шушмабашта да күп андыйлар. Ләкин мини–пекарня булдырып, үз авылларына гына түгел, районыбызның төньяк зонасын, хәтта арчалыларны да тәмле пироглар, авызда эреп китәрлек гөбәдия, чәкчәкләр пешереп тәэмин итүче Нурия һәм Рамазан Вәлиевләр гаиләсе берәү генә.
Алар белән без район башлыгы урынбасары Любовь Осина җитәкчелегендә авыл җирлекләре башлыкларының “Авыл көне”ндәге очрашуында таныштык.
Нурия ханым 10 ел пекарняда эшләгән, пекарня ябылгач, тәвәккәлләп, үзләре тотынырга булганнар. Эш, кече эшмәкәр булып теркәлеп, 58800 сумга мич алудан башланган. Куркып кына тотынсалар да, бүген аларның үз дәрәҗәсе бар, кайчак заказга пешерү өчен тәүлектәге сәгатьләргә көч–хәл белән сыешалар икән. Вәлиевләрдә даими рәвештә 7 кеше эшли, җәйге сезонга тагын 3 кеше алалар. Хуҗалар үзләре дә, эшчеләре дә бер–берсен хөрмәт итеп эшли. Капка төбеннән үк чәчәк клумбалары арасындагы фонтан каршы алган нурлы йортта булдыклы кешеләр яшәве ерактан ук шәйләнә. Һәр җирдә чисталык хөкем сөрә, язын матурлык өләшүче бакча гөлләре чәчәккә бөреләнгән. Вәлиевләрнең эшчәнлеге безне башта күргәннәрдән алган тәэсирләрнең иң югары ноктасына алып менде дә, көне буена шундый кичерешләрдә йөртте.
Ә аларга кадәр без Илдус авылында Хәбибрахмановларның гаилә балалар бакчасында һәм Шушмабаш табиблык амбулаториясендә булган идек. 6 балалы Гөлгенә һәм Айдар Хәбибрахмановларның 4сен гаилә бакчасында тәрбияләү эшчәнлеге белән танышу, шуның өстенә йорт янындагы зур территориядә бакча, 4 баш сыер, 50шәр каз–үрдәк, чеби үстерүче гаилә-дәге үзара мөнәсәбәт, йорт эчендәге җылылык һәммәбезне әсир итте. Любовь Осина да: “Бу гади генә бакча түгел, ә мәхәббәт, наз, рухи бөтенлек идарә итүче бәхетле гаилә”, — дип бәяләде.
Күптән түгел Габделхәй Йосыпов ярдәме белән ныклап төзекләндерелгән амбулатория дә яңа сулыш белән каршы алды. Хәзер биредә авыруларны мөлаем йөзле, шифалы куллы табиблардан тыш стеналар да дәвалыйдыр, мөгаен. Элеккеге шыксыз бина якты, җылы, нурлыга әйләнгән.
Авылларның күрке — мәктәпләр. Авыл җирлекләре башлыклары авыл көн-нәрендә мәктәпләрдән дә үзләренә күп кенә тәҗрибә алып кайталар. Шушмабаш мәктәбендә төзекләндерү эшләре бара иде, бинаның тышы гына түгел, эче дә шактый үзгәрешләр кичерә. Мәктәп яны тәҗрибә участогы — мәктәпнең горурлыгы, ел саен районда алдынгылыкны бирми. Быел участокта тагын үзгәрешләр бар: 150 төп роза утыртканнар.
Шекәдә мәктәп, балалар бакчасы, китапханә, фельдшер–акушерлык пункты бер бинада урнашкан, спортзал кичен клуб ролен дә үти. Биредә балаларга бакча яшеннән үк үзләренең бар эшне булдыра торган “шекә пәриләре” булулары белән горурлык хисләре тәрбиялиләр. Алар безгә биюгә осталыкларын да күрсәтте.
Шушмабаш балалар бакчасы нәниләренең кунакларны җырлап–биеп каршы алу гадәте бар. Бүген дә алар шул гадәтләренә тугры калды. Кунаклар исә 40 еллык тарихлы бакчаның эшчәнлеге белән танышты.
Шушмабаш авыл җирлегенә караган мәчетләр, зиратларның торышы һәркемгә үрнәк итеп куярлык. Хуҗасыз, ташландык йортлар буенча да күп эш башкарыла: кайсыларын эзләп табылган хуҗалары төзекләндерә, кайсын сүтәләр, кыскасы, авылның күркәмлеге өчен кулга–кул тотынып эшлиләр.
Авылның Арча сөт комбинаты карамагындагы сөт җыю пункты ел әйләнәсе халыкка хезмәт күрсәтә. Биредә сөтнең майлылыгы, тыгызлыгы билгеләнә, сортларга аерылып, сөт комбинатына озатыла. Авыл халкы аларның эшеннән канәгать.
“Авыл көне”нә йомгак Носы мәктәбендә ясалды. Авыл җирлеге башлыгы Фуат Сәмигуллинның җирлек эшчәнлеге турындагы чыгышыннан соң район башкарма коми-теты җитәкчесенең беренче урынбасары Рафил Исмәгыйлев, район Советы аппаратының хокук һәм законнарны системалаштыру секторы мөдире Алсу Мөхәммәтова, финанс–бюджет палатасының керемнәр буенча сектор мөдире Гөлшат Фазлыйәхмәтова, “Россельхозбанк”ның Арча бүлеге җитәкчесе Нияз Фәттахов катнашындагы киңәшмәдә 4 айлык күрсәткеч нәтиҗәләре, авыллардагы чисталыкның торышы, электр энергиясен экономияләү, салымнар түләү, банктан халыкка файдалы кредитлар бирү һ.б. мәсьәләләр каралды.
“Уңышларның бөтен хикмәте — җирлек башлыгы белән авыл кешеләренең, җитәкчелекнең килешеп эшләвендә”, — ди Рафил Исмәгыйлев.
Шушмабаш ягында без горурланырлык кешеләр белән очрашып, хезмәтләренә сокланып йөрдек. Ә аларга хөкүмәтнең дә, тирә–яктагы кешеләрнең дә ярдәме, хуплап торуы кирәк.
Розалия ЗИННӘТОВА
Бүлешү:
БАРЛЫК ЯҢАЛЫКЛАРНЫ УКУ
СОҢГЫ ЯҢАЛЫКЛАР
20
май, 2026 ел
Татарстанда 2026 елның икенче яртыеллыгына язылу кампаниясе дәвам итә.
Россия почтасы республикада 2026 елның икенче яртыеллыгына вакытлы матбугат басмаларына төп язылу кампаниясен дәвам итә. Вакытлы матбугатны барлык почта бүлекчәләрендә, сайтта, Россия Почтасының мобиль кушымтасында, шулай ук мобиль почта-касса терминаллары ярдәмендә язылуны рәсмиләштерүче почтальоннарда язып алырга мөмкин. Вакытлы матбугатны онлайн язып алучыларның исем яки Язылу индексы, тема, алфавит, мәнфәгатьләр буенча кирәкле басманы сайлап алу мөмкинлеге бар, ә рәсмиләштерү нибары берничә минут вакыт алачак. Татарстанлылар интернат-мәктәпләрдәге һәм балалар йортларындагы балаларга, ветераннарга, өлкән яшьтәге күршеләргә, картлар йортындагы инвалидларга яисә мохтаҗларга журнал һәм газеталарга хәйрия язылу ясый алалар. Моның өчен почта бүлекчәләрендә яисә «Игелек агачы» акциясе битләрендә регионны һәм социаль учреждениене сайларга кирәк, аның адресына язылу рәсмиләштереләчәк.
720 яшь казанлы «безнең хезмәт – сезнең уңайлылык»квестында торак-коммуналь хуҗалык нигезләрен үзләштерде
Казаннан 3-4 сыйныфларның 720 укучысы торак – коммуналь хуҗалык нигезләренә багышланган «Безнең хезмәт-сезнең уңайлылык» интерактив квестында катнашты. Проект Татарстан Республикасы төзелеш, архитектура һәм ТКХ министрлыгы тарафыннан Казан Башкарма комитетының мәгариф идарәсе ярдәмендә оештырылды. Уен форматы укучыларга торак-коммуналь предприятиеләр китергән ресурсларны кулланганда һәм әлеге хезмәтләр өчен түләгәндә кирәкле гамәли күнекмәләр һәм күнекмәләр алырга мөмкинлек бирде. Квитанциянең барлык юлларына төшенү өчен, балаларга биш станция узарга тәкъдим иттеләр: һәркайсында интерактив формада аерым хезмәт турында белергә һәм тематик биремне үтәргә мөмкин иде. Мәсәлән, «җылылык һәм газ» станциясендә балалар батареяларда кайнар суның кайдан икәнен белеп кенә калмыйлар, бәлки үзләре дә бу җылылыкны саклау юлларын эзлиләр: җылылык сезоны турында да, кыйммәтле җылылыкны урамга чыгармаска ярдәм итүче кечкенә өй хәйләләре турында да фикер алышалар. «Водоснабжение» станциясендә аларга стаканга эләккәнче суның күпме чистарту юлы узуын күрсәтәләр. Монда ук балалар краннан суның тәме буенча гадәти шешәләргә салынганыннан ни өчен аерылырга мөмкин дигән сорауга җавап алалар.
19
май, 2026 ел
Консультация-метеорологик күренешләрнең интенсивлыгы турында кисәтү сәгать 12 дән. 20 сәгатькә кадәр. 2026 ел, 20 май
20 майда көндез һәм кич Татарстан Республикасы территориясендә кайбер районнарда яшенле яңгыр көтелә, җилнең тизлеге 15-20 м/с, боз явуы ихтимал. Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан Республикасы буенча Баш идарәсе хәбәр итә: Җил көчәйгәндә: 1. Биналардан чыгуны чикләргә, биналарда булырга киңәш итәбез. Балаларны караучысыз калдырмау мөһим. 2. Әгәр көчле җил Сезне урамда очратса, җир асты кичүләрендә яки биналарның подъездларында ышыкланырга киңәш итәбез. Көчле җилдән йорт диварлары янына качарга кирәкми, чөнки түбәләрдән шифер һәм башка түбә материаллары төшүе ихтимал. Бу бит җәмәгать транспорты тукталышларына, төзелеп бетмәгән биналарга кагыла. 3. Урамда реклама щитларыннан, вывескалардан, юл билгеләреннән, электр линияләреннән ераграк торырга кирәк 4. Зур агачлар янында булырга ярамый, шулай ук алар янында автотранспорт куярга ярамый – җил өзеп алган ботаклар зур куркыныч тудырырга мөмкин. 5. Көчле җил вакытында электр тапшыру линиясе астында тору һәм өзелгән электр үткәргечләренә якын килү куркыныч.
18
май, 2026 ел
Татарстан Республикасы территориясендә штормны кисәтү
2026 елның 19 маеннан 25 маена кадәр Татарстан Республикасы территориясендә урманнарда янгын куркынычы зур (4 класс) сакланачак. 2026 елның 20 маеннан 25 маена кадәр Татарстан Республикасы территориясендә урыны белән 5 класслы урманнарда гадәттән тыш янгын куркынычы көтелә. Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан Республикасы буенча Баш идарәсе кисәтә: Янгынның кыек билгеләре: тотрыклы яну исе, томансыман төтен, кошларның, хайваннарның, бөҗәкләрнең үз-үзләрен тынгысыз тотышы, аларның бер якка миграциясе, офыкта төнге шәфәкъ. Урман янгынын ничек сүндерәләр? Янгын кырыйларына яфраклы агач ботаклары сибеп; янгын кырыйларына көпшәк грунт сибеп һәм ут хәрәкәте юлында Җир полосалары, киң канаулар ясап. Ут торак пунктка якынлашканда нишләргә? Кешеләрне, беренче чиратта балаларны, хатын-кызларны һәм картларны эвакуацияләргә кирәк. Кешеләрне ут таралуга перпендикуляр юнәлештә чыгарырга яки чыгарырга кирәк. Юллар буйлап, шулай ук елгалар һәм инешләр буйлап, ә кайчак Су буйлап хәрәкәт итәргә кирәк. Авыз һәм борынны бик нык төтенләгәндә юеш мамык-марля бәйләвеч, сөлге, киемнең бер өлеше белән капларга кирәк. Үзең белән Документлар, акча, бик кирәкле әйберләр алырга. Шәхси әйберләрне янган конструкцияләрсез таш корылмаларда яки җир белән күмелгән чокырда саклап калырга мөмкин.
ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International
Хата таптыгызмы?
Сүзне яки җөмләне билгеләгез һәм CTRL+ENTER басыгыз