Яшисе килә әле

Яшисе килә әле
Мирҗәм авылында улы Рафил, килене Рушания кадер–хөрмәтендә яшәүче Бибисара Корбановага 90 яшь. Район вәкилләре Россия Президенты Владимир Путинның чираттагы котлау хатын юбилярга тапшырдылар.
Без килгәндә Бибисара апа Апаз авылында кызы Фәридә Котдусовада кунакта иде. Өйләренең гүзәллегенә баскыч төбеннән үк соклана–соклана эчкә үттек. Бибисара апага, гомере булып, нинди матурлыкларны күрергә, уңайлыкларда яшәргә язган. Үзе дә әле, сөбханалла, ил белән бергә ни генә кичерсә дә, тормыш кыйналуларына бирешмәгән. Нәселең нинди була да, Аллаһы Тәгалә ничек яралта бит. Әнисен “дәү Гайшә” дип йөрткәннәр. Бибисара апа да гәүдәгә озын, нык кеше. Малайлары да үзенә ошаган. Гадәттә нык гәүдәлеләргә бүрәнәнең юан башы, эшнең авыры эләгә. Буең бар, диделәр дә, эшкә куып тордылар, ди Бибисара апа. Сугыш башланганда ул Бөгелмәдә юл эшендә була. “Шалашта йоклап ята идек, килеп әйттеләр,— ди ул коточкыч хәбәрдән туган мәхшәрне күз алдына китереп. – 13 июльдә бетереп кайттык. Аннан кыш буе урман эшендә, кайткач, Апас районына окоп казырга җибәрделәр. Кыш көне караңгыда чыгабыз, җир туңган, каты, аны балталар, ломнар белән чаба–чаба куллар калмый... Чабата бетте. Казанга кадәр ат белән оекчан кайттым. Аякларым өшегән иде... Колхозда баш конюхны кулга алдылар. Мине баш конюх итеп куйдылар. Аннан—бригадир. 7 ел, тормышка чыкканчы, бригадир булып эшләдем. Һай, ул вакытлар...” Сүз өзелде.
Олы тормыш юлы үткәннәр, гадәттә, ничек булган—шуны сөйлиләр, вакыйгаларны күпертеп, матурларга тырышмыйлар. Сугыштан соң кулы эш белгән Җәләлетдингә, утыны белән ипиенә кызыгып бардым, үзәккә үткәнгәдер инде, ди Бибисара апа. Заманасы нинди бит! Ярый ла Бибисарага авылдашы Җәләлетдин насыйп булган, ялгызлыкта гомер кичергән кыз–әбиләр әллә азмы?! Җәләлетдин армиядә 7 ел хезмәт итә. Сугышта әсирлеккә эләгә. Әсирлектә 32 кг.га кала, ничектер җае чыгып, суга сикереп, йөзеп, үз ягыбызга кайткан, ди Бибисара апа. Тормыш итәргә әйбәт кеше була ул. 10 баладан 7се исән–сау үсә: Нәридә, Фаил, Наил, Хәлил, Халидә, Фәридә, Рафил. Малайларның дүртесе дә армиядә хезмәт итеп кайта: Польша, Германия, Хабаровск, Киров... “Берәү дә әйтә алмас Җәләлетдин балалары тәртипсезләр дип, тәртипле булдылар”, – ди Бибисара апа. “Әти бик кешелекле, эшле кеше иде,—дип сөйли кызлары Фәридә (укытучы).—Кулыннан бар нәрсә дә килә иде. Бик төгәл, хасиятле, оекбашларга кадәр ямады, бик тәмле итеп дерелдәвек ясады, әнигә бер сыер саудырды ул, көндәлек кирәк–яракларны (уклау, тукмак һ.б.) ясап куяр иде. Бертуганы Җамал абый белән авылдагы зиратны, чишмәләрне, улакларны карап торды”. Әтиләренең кулга осталыгы балаларына да күчә. Карадуганда яшәүче Наилгә агач эшендә тиңнәр юк. Ул армиядә хезмәт иткән вакытта спортның самбо төре буенча ярышларда катнашып, бер чемодан Мактау грамоталары белән кайта. Аның улы Рамил көрәшче. Хәлилнең дә улы көрәшә. Көрәшчеләр нәселе, дисәк тә була.
— Аллага шөкер, тигезлектә 53 ел гомер иттек,— ди Бибисара апа.—Җәләлетдин 85 яшьтә китеп барды...
Тормышта төрле вакыт була. Гаиләдә балаларның тууы сөенечләр дә, бетмәс–төкәнмәс мәшәкатьләр дә алып килә. 7 бала. Һәркайсын укытасы, кеше итәсе бар. Ярый әле кайнанасы Бибифәсәхәт балаларга күз–колак булып тора. “Начар иде өебез, Аллага шөкер, өй дә җиткереп чыктык—бар да булды, — ди юбиляр.— Яшисе килә әле, гомер иткән дә кебек түгел”.
Мәктәптә техничка булып эшләп пенсиягә чыга. Инде ул көннән дә 35 ел вакыт үткән. “Әни безнең бик йомшак күңелле, бала җанлы кеше, әти дә бик әйбәт иде”, — диләр балалары.
Яшем 90да дип тик утырасы килми Бибисара апаның. Оекбашлар бәйли, җәен каз бәбкәләре саклый. Бүген дә ул, үзем кунакта, бәбкәләр кайда йөри икән, дип хафалана...
Румия САТТАРОВА