Рәсми Портал
ТР Рәисе
ТР Дәүләт Советы
ТР Хөкүмәте
Дәүләт хезмәт күрсәтүләре
ТР шәһәрләр һәм районнары
рус
тат
Арча муниципаль районы
рус
тат
Сорау бирү
Район турында
Арча тарихы
Идарә органнары
Район җирлекләре
Габдулла Тукайның тууына 140 ел
Арча районынан чыккан Бөек Ватан сугышы Геройлары
Торак пунктлар һәм урамнар исемнәре реестры
Арча муниципаль районы картасы
Татарстан Республикасының электрон картасы
Бөек Ватан сугышында Җиңүнең 80 еллыгы
Район тормышы
Эшчәнлек
Программалар, проектлар, конкурслар
Муниципальный заказ
Независимая оценка качества условий оказания услуг
Коррупциягә каршы тору
Комиссияләр
Тематик бүлекләр
Кулланучыларның хокукларын яклау
Документлар
Татарстан Республикасы Законнары
Арча район Советы карарлары
Башкарма комитет җитәкчесе карарлары
Матбугат хезмәте
Фоторепортажлар
Видеорепортажлар
Аудиорепортажлар
Район оешмалары һәм хезмәтләре
Арча муниципаль районының контроль–хисап палатасы
Хокук саклау органнары
Арскмедиа
Арча муниципаль районының коммерция булмаган оешмалары
“Татэнергосбыт” ААҖе
Яшьләр сәясәте
Яшьләр өчен мәгълүмат
Конкурслар
Чаралардан Фото
Муниципаль районнар
Арча муниципаль районы
Үзе фермер, үзе иганәче, үзе...
2013 елның 2 августы, җомга
Үзе фермер, үзе иганәче, үзе...
Республикада игълан ителгән “Үз мәктәбеңә булыш!” акциясе кысаларында миһербанлы кешеләр тырышлыгы белән мәктәпләрнең төзекләнүен, җиһазларның артуын, укучыларга белем алуга яңа мөмкинлекләр ачылуын күрү бик куандыра. Районыбызда да киң күңелле эшмәкәрләр булуы зур шатлык. Шундый кешеләрнең берсе — Утар Аты авылында яшәүче Фәнис Мостафин.
Фәнис абыйны күпләр белә булыр: берәүләргә ул гаилә фермасы хуҗасы, икенчеләргә имам–хатыйб буларак билгеле булса, районда күпләр аны сәнгать кешесе, мәҗлесләр алып баручы, баянчы буларак белә.
Фәнис Мостафин 1972–1982 елларда Утар Аты мәктәбендә белем ала. Мәктәп — бүгенге көндә фермер өчен изге урыннарның берсе, шунлыктан ул туган мәктәбендә һәрчак көтеп алынган кунак. Өстәвенә, мәктәпнең күршесендә генә яши икән. Аның белән күрешкәннән соң, мәктәпкә алган җиһазларны күрергә дип белем йортына юнәлдек.
Юлыбыз тимердән челтәр бизәкләр белән эшләнгән матур капка янына алып килде. Кара савыты, каләм сүрәте төшерелгән кече капканы ачып эчкә үттек һәм чәчәк патшалыгына юлыктык. Нинди генә төрләре юк!
— Бу гүзәллекне мәктәп коллективы үзе тудырды. Чәчәк орлыкларын үзләре чәчеп, теплицада үстерделәр. Кичке сәгать 11гә кадәр эшлиләр иде укытучылар. Менә шул тырыш хезмәтләренең нәтиҗәсе инде бу, — дип Фәнис абый таныштырып бара.
Ә теплицаны мәктәпкә үзе бүләк иткән икән. Ни өчен нәкъ менә теплица бүләк итүе белән кызыксынам.
— Мәктәп белән тыгыз элемтәдә торганлыктан, биредәге эш барышы, проблемалар белән дә даими кызыксынып барырга тырышам. Язын, директор Булат Сафин белән сөйләшкәндә, теплица булдыру турындагы хыялларын белгәннән соң ярдәм итәргә уйладым, — ди.
Мәктәп эченә үтәбез. Укытучылар коллективы эш белән мәшгуль: кайсы компьютер артында, кайсы төзекләндерү эшендә. Киләсе уку елына әзерләнәләр. Барысы, беравыздан Фәнис Мостафинның киң күңеллелегенә басым ясап, аңа рәхмәтләрен җиткерде. Баксаң, без кергән матур капканы да Фәнис абый эшләткән икән. Алай гына түгел, мәктәп коллективы бер генә чараның да Фәнис абый ярдәменнән башка үтмәве турында әйтә.
Һәр елны уза торган хоккей ярышы, Яңа ел, укучылар Сабантуе, ветеран укытучылар белән очрашу һ.б. бәйрәмнәрдә Фәнис Мостафин иганәче, оештыручы, хәтта алып баручы да. Узган ел аның инициативасы һәм ярдәме белән укучылар форумы оештырылган. Анда профессиональ җырчылар да чакыртканнар. Наласа, Утар Аты, Кушлавыч һәм Түбән Аты мәктәпләренең югары сыйныф укучылары өчен онытылмаслык мизгелләр булган ул. Әлеге башлангычны быел да дәвам итеп, традициягә кертергә ниятлиләр. Быел Бөтендөнья балаларны яклау көнендә укуда, спортта алдынгы булган, мәктәп тормышында актив катнашкан укучыларны җыеп, Казанга экскурсиягә алып барган.
— Кесәмә бераз акча кердеме, “Балаларны онытма!” — дип кычкыра башлый инде. Үзем генә берни эшли алмас идем, әгәр тормыш иптәшем акыллы, мине аңлый торган кеше булмаса, — ди Фәнис абый.
Тормыш иптәше Гөлсем апа сәнгать кешесе, авылның мәдәният йорты директоры, шуңа күрә мәктәптә бәйрәм чараларын бергәләп оештыра алар. Заманында йорт башлыгы үзе дә клуб мөдире булып эшләгәнгә, әлеге өлкә якын аңа. Ә балалар дөньясы аның өчен яшәү рәвеше. Үзе биш кыз бала әтисе булганга гына түгел, яшьлегендә мәктәптә физкультура укытып, шул дөньяда яшәп, андагы проблемаларны белгәннән соң, урман каравылчысы булып эшләгәндә дә мәктәптән аерылмый ул, бәйрәм чараларына мөмкинлеге булганча акчалата ярдәм күрсәтә башлый. Димәк, әлеге акция кысаларында ул инде тәҗрибәле, стажлы кеше.
— Бервакыт район башлыгы Алмас Назиров: “Сез җитәкче кеше. Килер бер көн һәм авылың халкы: “Син авылың өчен нәрсә эшләдең?” — дип сорар. Шул чакта халкың алдында кызарып тормаслык якты эз калдырырга тиешсез”, — дигән иде. Мин шул сүзләрне тормыш девизым итеп яшим, — ди Фәнис Мостафин. — Коръәндә адәм балаларына: “Үзеңә телисе яхшылыкны иң элек кешегә телә”, — диелә. Укытучы — минем өчен иң хөрмәтле һөнәр, ә балаларга мәхәббәтем әйтеп бетергесез. Шунлыктан, мөмкинлегем булганча, ярдәм итәргә тырышам.
Һаман да балалар өчен дип тырышып, зур хыяллар белән яши ул: сентябрьдән мәчеттә кызларны, малайларны аерым укыту турында, Мәдәният йортына районнан белгеч чакыртып бию түгәрәге оештырырга планнар кора, быел кыш авылда хоккей мәйданчыгы ясап, махсус киемнәр алырга хыяллана...
Хыялларыгызны чынга ашырырга Аллаһы Тәгалә сәламәтлек бирсен һәм киләчәктә дә игелекле эшләрегезне ишетеп, сөенеп яшәргә язсын, Фәнис абый!
Розалия ЗИННӘТОВА
Бүлешү:
БАРЛЫК ЯҢАЛЫКЛАРНЫ УКУ
СОҢГЫ ЯҢАЛЫКЛАР
19
май, 2026 ел
Консультация-метеорологик күренешләрнең интенсивлыгы турында кисәтү сәгать 12 дән. 20 сәгатькә кадәр. 2026 ел, 20 май
20 майда көндез һәм кич Татарстан Республикасы территориясендә кайбер районнарда яшенле яңгыр көтелә, җилнең тизлеге 15-20 м/с, боз явуы ихтимал. Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан Республикасы буенча Баш идарәсе хәбәр итә: Җил көчәйгәндә: 1. Биналардан чыгуны чикләргә, биналарда булырга киңәш итәбез. Балаларны караучысыз калдырмау мөһим. 2. Әгәр көчле җил Сезне урамда очратса, җир асты кичүләрендә яки биналарның подъездларында ышыкланырга киңәш итәбез. Көчле җилдән йорт диварлары янына качарга кирәкми, чөнки түбәләрдән шифер һәм башка түбә материаллары төшүе ихтимал. Бу бит җәмәгать транспорты тукталышларына, төзелеп бетмәгән биналарга кагыла. 3. Урамда реклама щитларыннан, вывескалардан, юл билгеләреннән, электр линияләреннән ераграк торырга кирәк 4. Зур агачлар янында булырга ярамый, шулай ук алар янында автотранспорт куярга ярамый – җил өзеп алган ботаклар зур куркыныч тудырырга мөмкин. 5. Көчле җил вакытында электр тапшыру линиясе астында тору һәм өзелгән электр үткәргечләренә якын килү куркыныч.
18
май, 2026 ел
Татарстан Республикасы территориясендә штормны кисәтү
2026 елның 19 маеннан 25 маена кадәр Татарстан Республикасы территориясендә урманнарда янгын куркынычы зур (4 класс) сакланачак. 2026 елның 20 маеннан 25 маена кадәр Татарстан Республикасы территориясендә урыны белән 5 класслы урманнарда гадәттән тыш янгын куркынычы көтелә. Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан Республикасы буенча Баш идарәсе кисәтә: Янгынның кыек билгеләре: тотрыклы яну исе, томансыман төтен, кошларның, хайваннарның, бөҗәкләрнең үз-үзләрен тынгысыз тотышы, аларның бер якка миграциясе, офыкта төнге шәфәкъ. Урман янгынын ничек сүндерәләр? Янгын кырыйларына яфраклы агач ботаклары сибеп; янгын кырыйларына көпшәк грунт сибеп һәм ут хәрәкәте юлында Җир полосалары, киң канаулар ясап. Ут торак пунктка якынлашканда нишләргә? Кешеләрне, беренче чиратта балаларны, хатын-кызларны һәм картларны эвакуацияләргә кирәк. Кешеләрне ут таралуга перпендикуляр юнәлештә чыгарырга яки чыгарырга кирәк. Юллар буйлап, шулай ук елгалар һәм инешләр буйлап, ә кайчак Су буйлап хәрәкәт итәргә кирәк. Авыз һәм борынны бик нык төтенләгәндә юеш мамык-марля бәйләвеч, сөлге, киемнең бер өлеше белән капларга кирәк. Үзең белән Документлар, акча, бик кирәкле әйберләр алырга. Шәхси әйберләрне янган конструкцияләрсез таш корылмаларда яки җир белән күмелгән чокырда саклап калырга мөмкин.
Татарстанлыларга үз посылкаларын күзәтеп тору җиңеләйде
Россия почтасы күзәтү системасында җибәрелгән статуслар җыелмасын яңартты. Хәзер клиентлар посылкалар һәм корреспонденция юлының мөһим этаплары турында гына хәбәрләр алачак. Хезмәт статуслары, почта-логистика үзәкләре һәм сортировкалау хаблары эчендә күчүне дә кертеп, техник сканированиеләр һәм башка эчке мәгълүмат хәзер трекингта чагылмый. Кулланучы җибәрүләр хәрәкәтенең әһәмиятле һәм аңлаешлы этапларын гына күрәчәк: тапшыруга кабул итү, трек-номер бирү, сортлауны башлау һәм тәмамлау һәм тапшыруга әзерлек. Шул ук вакытта җибәрү юлының барлык фазалары почтаның эчке системасында саклана. Бу клиентны күп санлы арадаш статуслар белән йөкләмичә, штаттан тыш хәлләрне оператив рәвештә ачыкларга мөмкинлек бирә. «Күзәтүнең яңа моделенә күчү клиент юлын гадиләштерүгә юнәлдерелгән, артык статуслар һәм тәүлек буе техник хәбәр итүләрсез", - дип билгеләде Россия Почтасының төбәк идарәсе директоры Илнур Мәхмүтов.
15
май, 2026 ел
Шторм кисәтүе аномаль-эссе һава торышы турында Татарстан Республикасы территориясендә 2026 елның 16 маеннан 22 маена кадәр
Татарстан Республикасы территориясендә уртача тәүлеклек һава температурасы нормадан 9-11° ка югарырак булган аномаль-эссе һава торышы көтелә, бу чорда һаваның максималь температурасы +26дан +33°ка кадәр җитә. Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан Республикасы буенча Баш идарәсе халыкка тәкъдим итә: 1. Өйдә һава температурасын салкынча тотыгыз. Көндез тәрәзәләрне һәм тәрәзә капкачларын ябыгыз (әгәр булса, бигрәк тә тәрәзәләр кояшлы якка чыкса. Урамда һава температурасы бүлмәдәгегә караганда түбәнрәк булган төнгә тәрәзәләрне һәм тәрәзә капкачларын ачыгыз. Әгәр сезнең торак кондиционер белән җиһазландырылган икән, тәрәзәләрне һәм ишекләрне ябыгыз. Вентиляторлар бераз җиңеллек китерергә мөмкин, ләкин һава температурасы 35 градус С тан югары булганда, вентилятор җылылык авыруларыннан коткарып кала алмый. Бик күп эчәргә кирәк. 2. Эсседә булмаска тырышыгыз. Өйдәге иң салкын бүлмәгә күчегез, бигрәк тә төнлә. әгәр бу мөмкин булмаса, өйдә салкын температураны саклагыз, көненә 2-3 сәгать салкын биналарда (мәсәлән, кондиционерлар белән җиһазландырылган җәмәгать биналарында) үткәрегез. Тәүлекнең иң эссе вакытында урамга чыкмаска тырышыгыз. Көчле физик йөкләнештән сакланыгыз. Күләгәдә калырга тырышыгыз. Балаларны һәм хайваннарны парковкаланган автомобильләрдә калдырмагыз. 3. Тәннең артык җылынуына юл куймагыз, җитәрлек сыеклык эчегез. Салкынча душ алыгыз. Шулай ук салкын компресслар яки төрүләр ясарга, юеш салкын сөлгеләр кулланырга, тәнне салкын су белән сөртергә, аяклар өчен салкынча ванналар ясарга һ.б. мөмкин. табигый тукымалардан җиңел һәм иркен кием киегез. Урамга чыкканда киң кырыйлы эшләпә яки кепка яки Кояштан саклаучы күзлек киегез. Татлы һәм алкогольле эчемлекләрдән качып, эчү режимын саклагыз.
ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International
Хата таптыгызмы?
Сүзне яки җөмләне билгеләгез һәм CTRL+ENTER басыгыз