Контракт буенча хәрби хезмәт

Контракт буенча хәрби хезмәт
Әңгәмәдәшебез—Татарстан Республикасы хәрби комиссариатының Арча һәм Әтнә районнары буенча бүлек җитәкчесе Алмаз Борһанов.
—Алмаз Әгъзәмович, контракт буенча кемнәр хезмәт итә ала?
—Контракт буенча 19 яшьтән 40 яшькә кадәрле, тулы урта белемле, сәламәтлеге армиягә яраклы, физик әзерлекле, судка тартылмаган ир–егетләр һәм медицина белемле хатын–кызлар хезмәт итә ала.
— Бу армиядә булган егетләргә генә кагыламы?
— Юк. Контракт буенча армиядә булмаган 27 яшьтән өлкәнрәк ир–егетләр дә хезмәт итәргә хокуклы.
— Кызыксындыру чаралары нинди?
— Килүгә вакытлыча яшәү өчен торак бирелә. Торак өчен контракт чорында хәрби хезмәткәргә һәм аның гаиләсенә ай саен 3600 сум, әгәр дә гаилә әгъзалары 3 кешедән күбрәк булса, ул вакытта 5400 сум компенсация бирелә.
Ипотека кредитына фатир алырга теләүчеләргә акчалата кызыксындыру чаралары бар. Хезмәт иткән чорда тупланма–ипотека системасында катнашучы ир–егетләрнең шәхси исә-бенә ел саен 222 мең сум акча күчерелә. Ул сумма ел саен инфляциягә карап индексацияләнә. Контракт чоры үткәч, әлеге тупланма–ипотека системасында катнашкан ир–егетләр, торак алу максатыннан, үз исәбендә тупланган акчаны һәм банктан кредит алырга хокуклы. 2013 елда кредит суммасы 3 миллион сум тәшкил итә. Торакны үз исемеңә Россия Федерациясенең теләсә кайсы регионыннан алырга мөмкин. Иң мөһиме: банк кредитын хәрби хезмәткәр үзе түләмәячәк, аны Саклану министрлыгы түли.
—Контракт буенча хезмәт итүчеләргә ай саен күпме акча биреләчәк?
— Ай саен гади хәрбиләргә һәм сержант составына 20000–65000 сум акча түләнәчәк. Бу сумма өстәмә түләүләр: хәрби хезмәттә үткән еллар, хезмәт дәрәҗәсе, һөнәри осталык (класс-лык), регион коэффициентлары һәм ел саен индексация хисабына артачак. Мәсәлән, 2 ел хәрби хезмәте булган отделение командиры, кече сержант кулга 33350 сум ала.
— Тагын нинди өстенлекләр бар?
— Уку йортларына конкурстан тыш укырга керә алалар. Хәрби–медицина учреждениеләрендә үзләренә һәм гаилә әгъзаларына бушлай медицина хезмәте күрсәтелә һ.б.
— Диңгез флотында контракт буенча хез- мәт итүчеләр турында аерым сөйләсәгез иде.
—Кара Диңгез флотына контракт буенча хәрбиләрне җыю шулай ук көн кадагындагы мәсьәлә. Төп көчләр Севастополь шәһәрендә тупланган. Бу шәһәрдә филармония, ике драма театры, 18 кинотеатр, зур стадионнар, бассейннар һәм башка ял итү, күңел ачу урыннары күп. Контракт буенча Кара Диңгез флотында хезмәт итү ул дөньяны күрү, белемеңне күтәрү дигән сүз. Флот частьларының күп өлеше Украинада тупланганлыктан, контракттагылар акчаны күбрәк ала. Алар фатирга кереп яши, хезмәттән тыш буш вакытларында теләгәнчә ял итә, дәрәҗәле югары уку йорт-ларында укый алалар. Бушлай медицина каравы үтәләр.
—Контракт буенча флотта хәрби хезмәт итүчеләр ай саен күпме акча алачак?
— 2 елдан алып 5 елга кадәр хәрби хезмәт стажы булган 2нче разрядлы матроска—кимендә 35700 сум, 5–10 ел хәрби хезмәткә ия 3нче разрядлы матроска—кимендә 43500 сум, 10–15 ел хәрби хезмәткә ия 5нче разрядлы старшинага—кимендә 50200 сум, 15–20 ел хәрби хезмәте булган 6нчы разрядлы старшинага—кимендә 54000 сум, 15–20 ел хәрби хезмәте булган 9нчы разрядлы старшинага кимендә 62000 сум акча ай саен түләнәчәк. Алар срок тәмамланганчы ук үзе теләгән регионнан ипотекага фатир сайлый ала.
Тагын шуны әйтәсе килә: районыбызда төрле хәлдәге гаиләләр бар. Бик күп егетләребез төрле эштә (шабашка, каравыл, йөкче) эшләп йөриләр. Әти–әниләргә һәм егетләргә шуны аңлатасы килә: нәрсәгә бер нигездә 2–3 туганны тотарга, алар барысы да шул әти йортына өмет итеп торалар. Ә менә контракт буенча хезмәт итсәләр, егетләребез эшле дә, акчалы да, фатирлы да булалар. Киләчәктәге пенсияләренә дә йогынтысы зур. Хезмәттә һәр көнне тамаклары тук, өсләрендә чиста кием булачак. Яшьләрдә киләчәккә өмет уяначак.
— Әңгәмә өчен рәхмәт.
Румия НАДРШИНА