“Яңа ел сәбәбе” белән

“Яңа ел сәбәбе” белән
1979 елның яңа ел алды. Алмагачлар өшегән бик салкын кыш иде ул. Матур күлмәкләр киеп, көзге каршында бөтерелә–бөтерелә балмаскарадны түземсезлек белән көтәбез. Айван клубының шау–гөр килеп торган чагы. Бермәлне урамнан кемдер кычкырып үтте: “Клуб яна!” Бәйрәм кайгысы бетте, барыбыз да шунда йөгердек.
Мин бу вакыйганы ни өчен искә төшерәм, чөнки яңа ел бәйрәмнәренә якынлашабыз, аларны хәвеф–хәтәрсез генә үткәреп җибәрү һәркайсыбыз өчен әһәмиятле. Бу турыда район җитәкчелеге, янгынчылар, полиция, жирле үзидарәләр алдан кайгырта.
— Яңа ел ул, гадәттә, төрле шартлаткычлар белән үтә торган күңелле бәйрәм, — ди дәүләт алкоголь инспекциясе белгеч–эксперты Зөһрә Гыйльметдинова. — Әмма, шул ук вакытта, кызыклы шартлаткычларның көтелмәгән аяныч хәлләр китереп чыгарырга мөмкин икәнен дә истән чыгармаска кирәк. Пиротехник әйберләрне бары тик махсус сәүдә нокталарында гына сату һәм сатып алу рөхсәт ителә. Товарның, һичшиксез, сертификаты булырга тиеш. Инструкциянең рус телендә язылуы зарури. Кулдан ясалган пиротехник әйберләрне сатып алырга, аларны өйдә, бина эчендә кулланырга ярамый, товарның тышкы кыяфәте төзек булсын.
— Арча шәһәрендә фейерверкларны куллану өчен махсус урыннар билгеләнде, — ди шәһәр башкарма комитеты җитәкчесе вазыйфаларын башкаручы Тәлгать Җәләлетдинов. — Аларны бары тик Арча стадионында, Зур Бирәзә авылы янындагы су башнясыннан 150 метр ераклыктагы ачыклыкта, Төбәк–Чокырча белән Айван арасындагы буа янында, Божа тирәсендәге Арча—Казан—Кәче борылышында, Арча—Күпербаш юлында ачык урында торак пункттан 300 метр ераклыкта үткәрү рөхсәт ителә.
Яңа ел бәйрәме бизәлгән чыршылар белән күңелле. Янгыннар килеп чыкмасын өчен аның да үз кагыйдәләре бар.
— Чыршыларны тиз кабынып китүчән материаллардан эшләнгән уенчыклар белән бизәргә, шәмнәр кабызырга ярамый, — дип кисәтә дәүләт янгын күзәтчелеге бүлеге инспекторы Илшат Мәхмүтов. — Урамда чыршыларны, диварларны төрле лампочкалар, яктырткычлар белән бизәгәндә аларга электрны тиешле кагыйдәләрне үтәп, саклагычлар аша гына үткәрергә кирәк.
— Моңарчы районда чыршылардан янгын чыкканы булмады, — ди дәүләт янгын күзәтчелеге бүлеге җи-тәкчесе Рөстәм Сафин. — Әмма республикада “яңа ел сәбәбе” белән янгыннар чыгу очраклары күбәйде. Алар, гадәттә, янып торган шәмнәрдән, төзек булмаган яки начар сыйфатлы электр гирляндаларыннан, пиротехник әйберләрне саксыз кулланудан килеп чыга.
— Балалар шартлаткычларны бөтенләй кулланмасын, — ди район педиатры Алсу Кузнецова. — Бу турыда өйдә әти–әниләр балалар белән җитди сөй-ләшергә тиеш.
Район хастаханәсенең ашыгыч ярдәм хезмәтенә, хирургия бүлегенә Яңа ел бәйрәмнәрендә төрле шарт-латкычлардан, янгыннан зыян күреп мөрәҗәгать итүчеләр булмаган. Ә менә район поликлиникасына 2011 елда берәү ярдәм сорап килгән.
... Чыннан да, Яңа ел ялтыравыклы, җем–җем утлы, төрле кызыклар белән күңелле бәйрәм. Фейер-верклар аттыру аерата тәэсирле манзара. Шарт–шорт, ялт–йолт, күктә оча очкыннар — шәп бит!
— Салют аттырганда аерата сак булырга кирәк, — дип киңәш итә Арчада яшәүче эшмәкәр Динар Сәмигуллин. — Мин үзем аннан быел зыян күрдем.
Хатынының 25 яшьлеген үткәргәндә, кызык ясыйм дип, салют аттыра.
— Ярый әле башкаларга читкә китәргә куштым, — ди ул. — Көтмәгәндә фейерверкның өчесе миңа юнәлде. Нәтиҗәдә берничә тешем чыгып очты, ирен читен алып ыргытты, борын тирәсе җәрәхәтләнде. Хирургия бүлегендә 10 көн ятып чыктым. Югыйсә, беренче тапкыр гына кулла-нуым түгел.
— Тагын салют аттырырга исәп бармы? — дип сорыйм.
— Әйе, — дип елмая Динар. — Әмма махсус киенеп, бик сак эш итәчәкмен.
Бәйрәмнәребез хәвеф–хәтәрсез, күңелле үтсен, үзебез исән–сау булыйк. Яңа ел белән сезне!
Румия НАДРШИНА