Акчасы кире кайта

Акчасы кире кайта
Бүген балалар бакчасына түләүләр әти–әниләрне иң кызыксындырган мәсьәлә. 2014 елның 1 гыйнварыннан Арча шәһәрендә бакча өчен бер балага 2210 сум түләү билгеләнгән, авылларда — 1993 сум. Узган ел ул 1249 һәм 1084 сум иде. Быел бакча түләүләре якынча бер мең сумга артты.
Бакчага түләү бәяләре арткач, анда йөрүче балалар саны кимегәнме? Шушы сорауны район мәгариф идарәсе баш белгече Фәридә Хәйретдиновага бирдем.
— 2014 елның 1 февраленә бакчага йөрүче балалар 2179 иде, 1 мартка ул сан азрак үзгәрде — 2151 булды.
Кимүнең сәбәпләрен аңларга тырышып, бакча мөдирләре белән сөйләш-тем. Кайбер бакчаларда балалар саны элеккечә калган, икенче урынга күчеп киткәннәре дә бар, кайбер әниләр декрет ялында булып, олысын бакчага йөртергә кыен дип, баласын вакытлыча үз янында тотарга булган, сирәк булса да, түли алмыйбыз дип, баласын әби–бабай янында тотучы гаиләләр дә бар.
Шәхсән мин үзем, ике баланы Арча 10нчы балалар бакчасына йөртүче буларак, үзебезнең уртанчылар төркемендә үзгәреш сиз-мәдем. Бер генә әти–әни дә, түләү бәясе артты дип, баласын бакчага йөртүдән туктамады. Киресенчә, керем һәр кешегә 10 мең сумга кадәр булган гаиләләргә түләү кәгазьләре икегә бүленеп килә башлагач, ике тапкыр түләү җайсыз, бергә генә калдырыгыз, дип гариза яздылар. Аның идеясе начар түгел иде, бер өлешне башта түлисең, калганын субсидия алгач.
— Безнең бакчага 136 бала йөри, —дип сөйли Арча 5нче балалар бакчасы мөдире Лилия Шәйхетдинова. — Ике баласы да бездә тәрбияләнүче 10 гаилә бар. Әмма бездә, бәя күтәрелде дип, баласын бакчага йөртүдән туктаган гаиләләр юк. Дөрес, ике бала әти–әнисе белән башка җиргә күчеп китте.
Иң ерак авылларның берсендә урнашкан Сөрде балалар бакчасы мөдире Гөлшат Мөхәммәтгалиева:
— Безнең бакчада 12 бала, — ди. —Бәя күтәрелде дип берәү дә бакчага йөрүдән туктамады.
Яңа Кенәрдән бакчага өч баласын йөртүче Венера Хәйретдинованың хәлен сорашам.
— Узган айны бер балага —963, икенчесенә 975 сум түләү килде, — дип сөйли ул. — Өченчесе күптән түгел йөри башлады. Бакча бала өчен бик әйбәт. Өчесен дә йөртәчәкбез.
— Күп балалыларга 50 процент ташламадан тыш, компенсация дә каралган, — дип аңлата район социаль яклау бүлеге каршындагы матди түләүләр үзәге мөдире Лилия Җәләлиева. — Аларга түләүләр узган елга караганда азрак чыга. Мәсәлән, гаилә кереме (һәр кешегә) 10 мең сумга кадәр булган өч баласын да бакчага йөрткән авылда яшәүче гаиләгә түләү 199 сум 30 тиен.
— Күп балалы гаиләдән бакчада барысы 374 бала тәрбияләнә, аларга 50 процент ташлама каралган,—ди район мәгариф идарәсе баш белгече Фәридә Хәйретдинова. — 46 бала бакчага бушлай йөри. Бу ташлама әти–әнисе икесе дә тумыштан гарип, опекуннарда тәрбияләнүче һәм тумыштан инвалид балаларга каралган.
Сөрдедән ике баласын бакчага йөрткән Резедә Мөхәммәтгалиева белән сөйләшәбез.
— Ике балага 4 мең сумга якын түлим, — ди. — 1800 сумлап субсидиясе кире кайткач ярый. Үзем кибетче булып эшлим, иптәшем группада. Әби бар. Балалар бакчаны бик ярата. Исән–сау йөри генә күрсеннәр.
Румия НАДРШИНА