Үлемне кайда саталар

Үлемне кайда саталар
Россия күләмендә “Үлем белән кайда сәүдә итәләр, хәбәр ит!” акциясе башланды. Наркотиклар шикелле, акциянең исеме үк куркыныч. Бүген район үзәк хастаханәсе табиб–наркологында 25 кеше исәптә тора, аның 9ы наркоман, 16сы наркотик матдәләр кулланып карасалар да, әле бу афәткә бәйле түгел. Узган ел полиция хезмәткәрләре наркотиклардан исергән 17 кешене район хастаханәсенә медицина тикшерүенә алып килгән. Ә республика буенча наркология диспансерында 17 меңнән артык наркотик кулланучы исәптә тора.
— Наркотик кулланучылар күбрәк Казан, Чаллы, Әлмәт, Түбән Кама шәһәрләрендә, — дип сөйли район үзәк хастаханәсе наркологы Рөстәм Әхмәтҗанов. — Мәктәпләрдә югары сыйныф укучылары, һөнәр алучы студентлар арасында наркотест үткәрү районда яшьләр арасындагы хәлне күзалларга ярдәм итә. Алар арасында наркотиклар кулланучылар ачыкланганы юк.
Узган җәйне Арча станция-се зиратында, кабер ташында таныш йөзне күргәч, тетрәнгән идем. Ничек? Ни өчен?! Мин бу егетне малай вакыттан беләм. Казан егете ул. Әнисе Арчадан. Әбиләренә кайтып йөрде. Кечкенәдән спорт белән мавыкты. Сабантуйларда үзе чибәр, үзе акыллы бу егетне сокланып күзәтер идек. Һәм менә, үзәкләрем өзелеп, кабере янында басып торам. Шунда ук танышларымның телефон номерын җыям. Коточкыч хәбәр: наркотиклар...
Яшьләр әрәм була. Ерак барасы юк, Наласа авылында базда киндер үстерү вакыйгасына да шаккаткан идек. Базда гөмбә үстергәнне ишеткән бар, ә менә... киндер — анысын юк.
— Узган ел без судка наркотик матдәләр белән бәйле ике җинаять эшен әзерләп бирдек, — дип сөйли район прокуроры урынбасары Радик Хәбибуллин. — Гаеплеләр тиешле җәзасын алды. Быел менә кыска гына вакыт эчендә тагын ике җинаять эше керде. Законнар кырыс булса да, наркотиклар белән бәйле җинаятьләрне эшләп торалар.
Арча эчке эшләр бүлегенең җинаятьчеләрне эзләү бүлекчәсе җитәкчесе, полиция капитаны Ринат Котдусов белән сөйләшәбез.
— Арча кечкенә шәһәр булганлыктан, барысы да күз алдында, — ди ул. — Соңгы елларда бер наркопритон юк ителде, андый притоннарның башка ачыкланганы юк. Моннан 6–7 ел элек бер үлем очрагы булды. Узган ел наркотик матдәләрне кан тамырына яки мускулга укол белән җибәрү очраклары ачыкланмады. Күбрәк киндер үсемлеген куллану күренешләре күзәтелә.
Нинди генә наркотиклар, наркотик матдәләр кулланмыйлар. Ак порошоксыманнарын телевизордан күргән бар. Ә менә ацетонга мәк салып, кайнатып, шул коточкыч сыекчаны кан тамырына җибәргәнне ишеткән юк иде әле. Монда нинди кәеф, ләззәт, бу бит үз–үзеңне үтерү! Әнә, берәү жвачка сатудан башлаган. Акча ишелеп кергән. Рәхәтлектән, кәеф–сафа корулардан эш наркотикларга барып җиткән. Дәваланса да, бүген инде аның бөтен эчке әгъзалары сафтан чыккан.
Туганыбыз Раил Бикбаев Казанда ашыгыч ярдәм машинасында эшләп алды. Ул наркотик кулланучылар турында бик борчылып сөйли:
— Смена саен диярлек машина белән хәбәр килгән урынга чыгып чабабыз. Наркотик кулланучылар ярым үлем хәлдә булырлар иде. Кайсы подъездда, кайсы кайда. Табиблар шунда ук ярдәм итәргә тырыша. Әмма без килеп житкәндә инде үлү очраклары да булгалады. 18 – 20 яшьлекләр бит...
Төзүчеләрне әзерләүче Арча агросәнәгать көллияте филиалы мастеры, һәрвакыт яшьләр янәшәсендә булган Фоат Хаҗиәх-мәтов белән сөйләшәбез.
— Белгечләр белән наркотиклар темасына багышланган түгәрәк өстәл, лекцияләр уздырыла, — дип сөйли ул. — Наркотест үткәрелә. Безнең укучылар арасында наркотиклар белән бәйле хәлләрнең булганы юк. Кызыклы һәм файдалы чараларны оештырып торабыз. Әле менә күңелле итеп Нәүрүз бәйрәме үткәрдек.
Румия НАДРШИНА