Алар дан өчен ярыша

Алар дан өчен ярыша
Үткән шимбәдә, Эшмәкәрләр көне уңаеннан, Арча ипподромында атлар чабышы булды. Ул мәктәпләрдә соңгы кыңгыру көненә туры килсә дә, ат малкаен яратучылар, көчле чабышкыларны карарга килүчеләр шактый иде.
Тамашаны шәһәр башкарма комитеты җитәкчесе Рафил Исмәгыйлев ачып җибәрде. Ярышларны Өчиледән ветеран укытучы Фәрхәт Зыятов алып барды. Арча, Яңасала, Күпербаш, Түбән Курса, Курса–Почмак, Балыкчы авылы, Балтач, Алексеевск, Кукмара, Питрәч районнары, Вятка Аланы, Мари Иле, Малмыждан — барысы дүрт төрле ярышта 23 ат катнашты. Бәйгене Мари Иле, Вятка Аланы, Алексеевск районының шәп атлары башлады.
Атларны алып килгән машиналарны гына күр: махсус “ГАЗель”ләр, Германиядә ат йөртү өчен эшләнгән автомобильләр — ул тәгәрмәчле “сандыкка” ничек ике ат сыйды икән дип, хәйраннар каласың. Малкайлар өчен уңайлы анда: җилләткечләр эшләп тора, эсседә салкынча, рәхәт, җил тими, стресс кичермиләр. Машинада вакытта ук атларның бер–берсенә сәлам би-рүләрен ишетсәгез иде: күзләргә яшьләр килә. Бу тавыш безне борынгы бабаларыбыз яшәгән чор белән тоташтыра сыман.
Ярышлар башланганчы мәйданда уйнаклап йөргән атларны, сабырсызланып көткән җайдакларны күзә-тәбез. Арчадан Рамил белән аның улы Рәмзил Рәхмәтуллиннарның каракучкыл, биек, горур атлары әллә каян күзгә ташлана. Махсус җайдаклар киемендәге (ак чалбар) чибәр егет Рәмзилдән кызлар күзләрен ала алмагандыр. Борынгыдан килгән гадәт ул: кызлар ат өстендәге егетләрне күзләгән. Әтисе Рамил белән сөйләшәбез. Аның атларын яңартып торганын беләбез. Шул ук сорауны бирәм үзенә.
— Берсе узган ел чабышкан ат, икенчесе —яңа, — диде ул.
— Урын алырга исәп бармы? — дип сорыйм.
— Көчле атлар бар, белгән юк, — дип серле елмая Рамил. Әйтеп бетермәсә дә, бу елмаюда җиңүгә зур ышаныч бар иде. Һәм шулай булды да! Өченче ярыштагы ярым чиста токымлы җиде ат арасында Рәмзил Рәхмәтуллин финишка беренче килде! Узган ел Арча Сабантуенда 2 яшьлек атлар арасында беренче килгән аргамагында Рамил өченче булып финиш бирде. Казан ярышларында җиңгән, көндәш буларак күпләрне өркеткән “Азимут” кушаматлы Малмыж аты Рәмзил атыннан бик азга гына калышып, икенче нәтиҗәне күрсәтте. Аларның үзара тартыша–тартыша финишка ыргылуыннан халык “ах!” итте. Арча егете Салават Бикбаев аты да көчле аргамаклар арасында иде. Салават үзенең “Хитрый” аты белән финишка дүртенче килүеннән канәгать. Көчлеләр арасында яшь атны сынау иде бу. Димәк, Сабантуйларга өмет бар! Ат ярышында призлы урыннарны алырга гадәтләнгән иң өлкән җайдак Исмәгыйль Яхинның финишка җиденче булып килүе шаккаткыч хәл булды.
Яңасаладан Айрат Сафинның да атлары ярышларда катнашмый калмый. Икенче ярыштагы ярым чиста токымлы атлар арасында аның 3 яшьлек “Экзотика” кушаматлы аты “Ак барс” агрокомплексы” атыннан кала икенче килде. Өченче нәтиҗә дә Яңасала атында булды — хуҗасы Зиннур Гафуров, җайдагы Илшат Гафуров.
“Ак барс” агрокомплексы”ннан ярышта ике ат катнашты. Алар Мари Иле атлары кебек уңайлы Германия машинасында килделәр. Янәшәмдә басып торган яшьләр:
— Безнекеләр Мәскәүдә, Казанда җиңгән шәп атлар, — дип мактанышып алдылар. “Ак барс” агрокомплексы” җи-тәкчесе Шәйдулла Сәлахов белән дә шул турыда сөйләшәбез. Ул Мәскәү, Казанда җиңүләр турында әйткәч, тыйнак кына көлде. Ә шулай да моңа ышанасы килә. Бүген дә аларның атлары чиста һәм ярым чиста токымлылар арасында беренче һәм икенче урыннарны алды. Шәйдулла Сәлахов үзе дә алар өчен җан атып торды. Хуҗалыкларында 100ләп ат бар.
—Ат спортын районда тагын да үстерергә кирәк, — диде ул.
Көектән атлар тотучы Рәсим Шәрифуллин бу юлы ярышларны карарга гына килгән. Аның атлары ярышларда, гадәттә, призлы урыннарны ала. Ат ярышы соңгы кыңгырау көненә туры килү сәбәпле, 11нче сыйныфны тәмамлаган улы, кызганыч, бик теләсә дә, катнаша алмаган.
— Ярышларда катнашу, призлы урыннарны алу ул дан — шунысы кыйммәт, — ди Рәсим.
Румия НАДРШИНА