Эшмәкәр икәнлекләрен онытканнар

Эшмәкәр икәнлекләрен онытканнар
Арча һәм Әтнә районнары буенча Пенсия фондына иминиятләү взнослары түләмәгән Арчада яшәүче шәхси эшмәкәрләргә суд приставлары белән берлектә рейд үткәрелде.
Иң башта без Арча станциясендә яшәүче шәхси эшмәкәргә (бүген берәүнең дә исем–фамилиясен язмаска булдык) тукталдык. Бездә йортны, гадәттә, урам якка йөз белән төзиләр. Ә монда киресенчә. Бакчага әйбер утыртылмаган. Ыргылып өргән этне тынычландырырга тырышып, ишек шакыйбыз. Яшүсмер кыз бала чыкты.
— Әни өйдә юк, — диде ул.
— Әтиең кайда? — дип сорыйбыз.
— Казанда эштә.
— Әниең кайда эшли, нәрсә белән шөгыльләнә?
— Ниндидер эшләр белән.
— Төгәлрәк.
— Белмим.
Ике арада шундыйрак сөйләшү булды. Суд приставы–башкаручы Рәнис Салих-җанов шәхси эшмәкәргә бурычы турында язмача хат калдырды. Өй эчендәге тәртипсезлеккә хәйраннар каласың. Югыйсә, өстәлдәге тәлинкәләрне яшүсмер кыз да юып куя ала. Пенсия фондына бирәчәк 70 мең сумны ничек түләр бу гаилә?! Белмим. Өйдәге фәкыйрьлек, тәртипсезлек монда булдыклы шәхси эшмәкәр яшәгәнне күрсәтми. Хуҗабикә шәхси эшмәкәрлек эшен ачып оныткан яки файдага эшли алмый.
Икенче берәүгә кердек. Ишек ачык иде, өйдән чыгучы булмады. Күрше апасы ярдәмгә кереп җитте.
— Алар өйдә юк, — диде.
— Машинасы капка төбендә, — дибез.
— Авылга икенче машина белән киттеләр, — ди күрше апасы.
Ә баскыч төбендә өйдә кеше барлыгын дәлилләүче чиләге белән күбекләнгән су тора. Кызганыч, өйдәгеләрне күрә алмадык.
Ниһаять, бер эшмәкәр өйдә булып чыкты. Ишекне ачкан хатыны:
— Ерак рейстан кайтты, ял итә, — дип каршылады. Хатыны дәшкәч, абзый торып, безнең янга чыкты.
— Мин бернинди дә эш-мәкәрлек эшен алып бармыйм, — диде ул аптырап. — Дөрес, ачкан идем, егетләргә ябыгыз дип документларны биреп калдырдым, япмадылармикәнни?
Пенсия фонды идарәсенең юрист– консультанты Илмир Мөхәммәтшин:
— Пенсия фондына түләгән взносларыгыз үзегез өчен, киләчәк пенсиягез өчен, — дип аңлатырга тырышты.
Бераздан абзыебыз:
— Сезгә нәрсә кирәк соң? — дип сорап куйды.
Соңыннан Пенсия фонды идарәсенең бүлек җитәкчесе Марат Рәхмәтуллин:
—Рейдларның, шәхси эшмә-кәрләр белән эшләүнең нәтиҗәсе бар, — диде. — 20 эшмәкәр салым инспекциясендә исәптән төште. 400 мең сумлап бурыч түләнде. Хәтерегездәдер, беркайда да эшләмәүчеләргә шәхси эшләрен ачарга хөкүмәт 50 мең сум акча бирде. Ул акчаны алып, шәхси эшмәкәр булуларын, взнослар түләргә кирәклеген онытучылар бар. Ә бурыч җыела бара. Кичекмәстән салым инспекциясендә исәптән төшәргә кирәк.
Румия НАДРШИНА