Вакытында дәваланырга

Вакытында дәваланырга
Соңгы вакытта тире авырулары нык таралган. Аеруча микроспория белән авыру очраклары күбәйгән. Элек ул яз, көз айларында күзәтелгән. Быел җәй көннәрендә баш күтәргән. Ул авыру нидән гыйбарәт һәм аннан саклану, дәвалау өчен нишләргә кирәк? Бу сорауларга Арча үзәк хастаханәсенең табиб–дерматовенерологы Диләрә Каратай җавап бирә.
—Диләрә Рөстәмовна, нәрсә ул микроспория? Шул хакта кыскача аңлатып китсәгез иде.
—Микроспория халык телендә тимрәү дип атала. Ул тиредә, баш тиресендә була торган иң киң таралган гөмбәчек авыруы. Йогышлы. Шушы чир белән авыручы кешеләрдән һәм йорт хайваннарыннан (песи, эт һәм башкалар) гына түгел, авыру белән зарарланган чәч бөртекләре, тире тәнкәчекләреннән, йоннан, көндәлек куллану әйберләреннән дә (тарак, сөлге, баш киеме һәм башкалар) йогарга мөмкин.
—Алар күпме вакыттан соң барлыкка килә һәм беренче билгеләре нинди?
—Әлеге чир белән авыручы кешеләр яки йорт хайваннары белән бәйләнеш булганнан яки аралашканнан соң 7–40 көннән тәннең ябык һәм ачык урыннарында тәнкәчекле ачык ал төстәге түгәрәк таплар барлыкка килә. Ул кычыта, үлекли, аннан кутырлый. Башка чыкса, шул урында чәч коела башлый.
–– Аны ничек дәваларга?
—Кешегә үз белдеге белән берничек тә дәваланырга ярамый. Беренче билгеләре—тәндә, баш тиресендә тәнкәчекле алсу таплар күренә башласа, шул турыда чәчләр коелса, шулай ук авыру йорт хайваннары белән бәйләнештә булса, микроспория диагнозы куелган кешеләр белән аралашырга туры килсә, ашыгыч рәвештә табибка мөрәҗәгать итәргә кирәк. Чөнки вакытында дәваламаганда авыру бөтен тәнгә таралырга һәм өзлегергә мөмкин. Ягъни, авырган урын ялкынсына, үлекли, янындагы лимфа төеннәре зурая, аллергия була, башның шул урыннары пеләшләнә, гомумән, бөтен организм зарарлана.
Дәвалау учреждениеләрендә аны махсус Вуд лампасы белән карыйлар һәм лаборатор тикшерүләр үткәреп, диагноз куялар.
—Ярый, микроспория дигән диагноз куелды, ди. Бу очракта нишләргә?
—Табиб–дерматологта дәваланырга. Авыру яшәгән урынга дезинфекция чаралары үткәрелә. Гаиләнең һәр әгъзасы табибта тикшеренү үтә. Йорт хайваннарын да ветеринария хастаханәсенә алып барып күрсәтергә, дәваларга кирәк. Шулай ук дәвалану чорында авыруны башкаларга йоктырмас өчен җәмәгать урыннарында (мунча, чәчтараш, бассейн һәм башкалар) булырга, балаларга мәктәпкә, балалар бакчасына барырга ярамый.
— Зарарланмас өчен нинди чаралар күрергә?
—Тәнне, чәчләрне чиста тотарга, баш киемнәрен, таракларны, шәхси куллану әйберләрен (сөлге, кием–салым) башкаларга файдаланырга бирмәскә кирәк. Нинди матур булмасын, барлык йорт хайваннарын да куллары белән тотмасыннар, балаларын да шуңа өйрәтсеннәр. Кулны сабынлап еш юсыннар. Тәндә, баш тиресендә кычытып сәер таплар барлыкка килүгә табиб белән киңәшләшсеннәр. Кабатлап әйтәм, үз белдегегез белән дәваланырга ярамый. Вакытында табибка күренү өзлегүләрдән сакланырга, авыруны таратмаска мөмкинлек бирә.
Гөлсинә ЗӘКИЕВА