Хәтнә кунаклар кабул итә

Хәтнә кунаклар кабул итә
Инде онытылып килгән Хәтнә авылы соңгы вакытта яңадан телгә керде, тарих тузаны каплаган сукмаклары яңара төште. Моның төп сәбәпчесе — Арча районының шәрәфле гражданины, Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты, “Таттелеком” акционерлык җәмгыяте генераль директоры Лотфулла Шәфигуллин.
Шушы тынгысыз кеше, фикердәшләр табып, республикадагы тарихи ядкәрләрне торгыза, башка бик күп игелекле гамәлләрне тормышка ашыра. Хәтнә авылындагы шифалы сулы чишмә бүгенге көндә карап, сокланып туйгысыз манзарага әверелде, теләгән һәркем бирегә килеп хозурлана, изге чишмә суын эчә, хәтта коена, рәхәтләнеп ял итә ала. Ташландык хәлдә торган чиркәү бинасы да төзек-ләндерелә.
Быел бу якларга кунаклар ешайды. Махсус кайтучылары, үтеп барышлый кызыксынып кереп чыгучылары да бар. Перцовлар нәселеннән булганнары белән очрашу аеруча кызыклы иде.
Воронеж губернасы дворяны, патша армиясендә унтер–офицер, аннары корнет булып хезмәт иткән, 1801 елда поручик булып отставкага чыккан Петр Алексеевич Перцов татар авыллары белән чолгап алынган Рус Буклавычы (Хәтнә) авылында утар оештыра. 1830 елда зур таш чиркәү салдыра, 1871 елда мәктәп ачыла. Авылда аракы, кирпеч заводлары, ашлык эшкәртү предприятиеләре, кибетләр, базар эшли.
Совет чорында Хәтнә авылы зур югалтулар кичерә. 1970 елда чыккан янгында чиркәүнең агач өлеше янып бетә. XIX йөзнең беренче яртысына караган үзенчәлекле архитектура корылмасы буларак, республиканың тарихи архитектура һәйкәлләре исемлегенә кертелгән бина бу. “Изгеләр чишмәсе” сукмагын да, юлаучылар йөрмәгәч, үлән каплый.
Перцовларның гаилә та-рихы үзе бер кызыклы. Аларның төзекләндерелгән Хәтнә чиркәвендә урын алган нәсел агачына карап кына да шаккатырлык. Казан дәүләт университеты китапханәсендә генә дә Перцовларның төрле буын вәкилләре иҗат иткән фән, сәнгать, әдәбият һ.б. өлкәләргә караган җитмешләп исемдәге басма саклана.
Быел Хәтнә җиренә аяк баскан Перцовлар белән якыннанрак танышыйк.
Владимир Перцов 1933 елда туган. Россиянең атказанган рәссамы, Мәскәүдәге В.И.Суриков исемендәге дәүләт академия сәнгать һәм полиграфия институтлары укытучысы. “А.С.Пушкин 1833 елның 7 сентябрендә Казанда Перцовларда кунакта” дигән зур картина иҗат иткән. Пушкин Казанда булганда аның өлкән туганы шагыйрь В.Перцовка кунакка килә. Ул өйдә күп кеше булганга аптырап кала. Аларның бер гаилә әгъзалары — 13 малай һәм кыз, ике кияү һәм хуҗабикә икәнлеген белгәч кенә тынычлана.
Малае Владимир Перцов та Россиянең атказанган рәссамы, чиркәүләр өчен иконалар, картиналар ясый.
Ә менә Юрий Перцов (1935 елда туган) 50 ел Казан химия–технология институтында укыткан, техник фәннәр кандидаты. Ул моңарчы да Хәтнәдә булган. Әтисе Валентин Перцов Арча педучилищесында укыган. Биектау районында эшләгән. Аның әтисе Владимир Перцов революция яклы кеше булган, үлгәч Хәтнәдә гомуми зиратка җирләгәннәр.
Ильяс ФӘТТАХОВ