Юлга сыешмыйлар

Юлга сыешмыйлар
Арча үзәгендә светофор барлыкка килгәч, баштарак транспорт белән идарә итүчеләр ияләшә алмый интекте. Әмма уңайлы әйбергә кеше тиз күнегә. Руль артындагылар гына түгел, җәяүлеләр өчен дә бик кирәк иде ул.
—Хәзерге вакытта 5нче гимназия турысына ясал-ма тигезсезлек эшләнә, җәяүлеләр өчен светофор куела. Сентябрьдә Күпербаш чатына һәм көнбатыш кибет турысында светофор куелачак”,—ди ЮХИДИ идарәсенең Арча бүлекчәсе җитәкчесе Илдар Нотфуллин.
Светофорлар куелу юл хәрәкәте кагыйдәләрен бозу очракларын киметер. Югыйсә, аларның саны көннән–көн арта бара. Җәй айларында аеруча күбәеп китте.
—18 июльдән 7 августка кадәр дүрт рейд үткәрелде,—ди өлкән дәүләт инспекторы Инсаф Павлов.—Шуларда 379 юл–транспорт хәрәкәте кагыйдәләрен бозу очрагы теркәлде, 50 юл–транспорт һәлакәте булды, 6сы тән җәрәхәтләре алу белән тәмамланды.
Юл хәрәкәте кагыйдәләрен бозучылар арасында беренче урында —тизлекне арттыручылар. Шундый 176 очрак теркәлгән.
Күпме кисәтүләргә, аңлатуларга карамастан, куркынычсызлык каешын такмыйча юлга чыгучылар бар. Рейдлар вакытында 26 кешегә беркетмә төзелгән, ул 1000 сум штраф дигәнне аңлата. Машинаның алгы ян тәрәзәләрен караңгылаткан өчен 19 кешегә 500әр, тиешле урында җәяү-леләргә юл бирмәгән өчен 7 транспорт белән идарә итүчегә 1500әр, юл хәрәкәте кагыйдәләрен бозган 8 җәяүлегә 500әр сум штраф салынган. Рөхсәт ителмәгән урында каршы як полосага чыгуның аяныч тәмамлануын кем генә белми икән? Беләләр, аңлыйлар, әмма шулай эшлиләр. 20 көн эчендә генә дә шушы сәбәп белән 9 кешегә беркетмә төзергә туры килгән. Ә бу 5000 сум штраф яки машина йөртү хокукы биргән таныклыксыз калу дигән сүз. 3 транспорт белән идарә итүче миңа диңгез тубыктан, дигән-дәй, таныклыкны алдырганнан соң да руль артына утырырга батырчылык иткән. Ә берсе бөтенләй машина йөртү таныклыгы булмыйча юлга чыккан. “Туктатмаслар әле”,—дигәндер. Хәзер аңа 5000нән 15000 сумга кадәр штраф салу куркынычы яный.
Исерек килеш руль артына утырып юлга чыгучылар саны да кимеми. Аларны хәтта 30000 сум штраф, шуңа өстәп ел ярым–ике елга машина йөртү хокукы биргән таныклыксыз калу да куркытмый. 20 көнгә 9 кеше! Бик күп инде бу. Юл һәлакәтләре дә күп очракта әнә шундыйлар аркасында килеп чыга.
Соңгы араларда һәла-кәтләр дә ешаеп китте. 29 июльдә көндезге 12 сәгатьтә Зур Бирәзә кибете янында узарга чыккан “КамАЗ” машинасы борылышка кергән “УАЗ”га килеп бәрелә. Ике машинага да ут каба. “УАЗ” машинасы белән идарә итүче пешеп, хастаханәгә эләгә.
Августта 6 көнгә 5 һәлакәт булган. 1 августта кичке тугызынчы яртыда Яңа Кенәр юлында Югары Бирәзә турысына җит-кәндә “Приора” машинасы зур тизлек белән килеп борылышка керә һәм каршы як полосага чыгып әйләнә. Машинада өч кеше була. Өчесе дә төрле авырлыктагы тән җәрә-хәтләре ала. Берсе Казан хастаханәсенә озатыла. 3 августта Яңа Кенәр юлында Мәмсә турысында ир-тәнге бишенче яртыда кызу тизлек белән килгән “ВАЗ-2113” машинасы әйләнә. Руль артындагы егет, авыр тән җәрәхәтләре алып, хастаханәгә эләгә. 4 ав- густта көндезге 11 сәгатьтә Арча станциясендә чистарту корылмалары янындагы борылышта “Лада-Гранта” алда барган машинаның артына килеп бәрелә. Әлеге машинадагы кыз бала тән җәрәхәтләре ала. “Лада-Гранта” хуҗасы, беренчедән, исерек, икенчедән, аның бөтенләй машина йөртү таныклыгы булмаган. 5 августта иртәнге 4 сәгатьтә Апаздан Шушмабашка таба хәрәкәт итүче “Калина” кызу тизлек белән барып идарәне югалта, кырыйга авып, коймаларын җимереп, зиратка килеп керә. Йөртүчесе дә, пассажиры да тән җәрәхәтләре ала. 6 августта көндезге уннар тирәсендә Кәдрәк белән Иске Чүриле арасында кызу тизлек белән барган “Ока” машинасы борылышка керә һәм әйләнә. Янында утырган 2002 елгы бала, куркынычсызлык каешы такмау нәтиҗәсендә, авыр тән җәрәхәтләре ала.
Гөлсинә ЗӘКИЕВА