Кызамык белән авырмагыз

Кызамык белән авырмагыз
Әңгәмәдәшебез — “Гигиена һәм эпидемиология үзәге”нең Арча бүлеге мөдире Илдар ШӘЙХЕТДИНОВ.
— Илдар Фәләхетдинович, Россиядә кызамык чире күпләп баш калкыткан төбәкләр һәм чит илләр бар. Татарстанда да килеп чыккалый ул. Безнең районда хәл ничегрәк тора?
— Соңгы елларда безнең районда кызамык белән авыру очракларының булганы юк. Әмма республикада, аерым алганда, Питрәч, Яшел Үзән, Апас, Балтач, Саба районнарында кызамык белән чирләүчеләр булгалады.
— Кызамыкның нинди чир икәнен аңлатып үтсәгез иде.
— Кызамык — йогышлы куркыныч чир. Вируслы инфекцияне йоктырган кеше йөткерә башлый, аңа томау төшә, температурасы 38 градуска кадәр һәм аннан да югарыга күтәрелә. 4–5нче көндә тәнгә тимгелле кабырчыклар чыга.
— Ә нинди юл белән йога ул?
— Авыру йөткергән, төчкергән вакытта башкаларга йогарга мөмкин. Бигрәк тә чирнең 4–5нче көненә кадәрге чор якын–тирәдәгеләргә куркыныч.
— Организм өчен нинди зыяны бар?
— Кызамык хәтта үлемгә, гариплеккә китерергә мөмкин. Бигрәк тә кече яшь-тәге балалар арасында. Үзәк нерв системасы, ашказаны–эчәкләр юлында, сулыш алу системасында өзлегүләр күзәтелүе ихтимал.
— Кызамык гадәттә кемнәргә йога?
— Вируслы инфекция бу йогышлы чир белән авырмаган һәм прививка ясатмау-чыларга йога.
— Кызамыкка каршы торучанлыкны ничек ныгытырга?
— Кызамыкка каршы иммунитет әлеге чир белән авыручыларда һәм прививка ясатучыларда барлыкка килә. Кабатлап әйтәм, кызамыкка каршы бердәнбер чара — прививка ясату!
— Прививка ясату тәртибен дә аңлатып үтсәгез иде.
— Кызамыкка каршы беренче прививка балага 12 ай тулгач һәм икенчесе 6 яшьтә ясала. Өченчесе 15–17 яшьләрдә үткәрелә һәм зурларда 35 яшькә кадәр башкарыла. Элек прививка ясатмаучыларга, бу процедура үткәрелгәнме–юкмы икәнлекне белмәүчеләргә (әгәр дә бу чир белән авырмасалар) кимендә 3 ай ара белән вакцина ясала. Элек бер тапкыр гына прививка ясатучыларга да кимендә 3 ай ара белән вакцина үткәрелә.
— Авырып, кызамык түгелме икән бу дигән шик төшсә, нишләргә?
— Кичекмәстән авыруны аерым бүлмәгә күчерергә һәм табиб чакыртырга кирәк. Авыруга да һәм үзеңә дә битлек кияргә киңәш ителә.
— Әти–әниләргә әйтер сүзегез бармы?
— Баласына кызамыкка каршы прививка ясатудан баш тарткан әти–әниләр үз баласының тормышын куркыныч астына куя.
Румия НАДРШИНА