Киләчәккә өметләр белән

Киләчәккә өметләр белән
Әңгәмәдәшебез — район авыл хуҗалыгы һәм азык–төлек идарәсе җитәкчесе А.М.Габбасов.
— Айдар Минсабирович, быел игенчелектәге нәтиҗә-ләрне ничек бәялисез?
— Гомумән алганда, авыл хуҗалыгы өчен 2014 ел начар килде дип әйтергә тел бармый. Соңгы елларда күп нәрсәне корылыкка авыштыру күзәтелә. Ә бит быел яз көне бер метр катламдагы иң күп дым Арча районында иде. Аллага шөкер, яңгырлар да бездә күбрәк яуды. Дөрес, көзге культуралар уҗымнарына зыян килде, күп хуҗалыклар арышны сенажга салырга мәҗбүр булдылар.
Ә бит “Северный” хуҗалыгы арыштан да менә дигән уңыш алды. Тагын шунысы бар, безнең иң югары уңыш алучы хуҗалыклар районның төрле почмагына урнашкан. “Игенче”, “Ак барс” агрокомплексы”, “Курса МТСы”, “Ватан” хуҗалыкларында да шул ук кояш, шундый ук яңгырлар бит. Монда технология мөһим роль уйный, әмма эшкә караш төрлечә. Әгәр дә арттагы хуҗалыклар гектардан 25 центнер чамасы гына уңыш алса да, район тулай җыем буенча республикада иң алдынгы урынга чыга ала иде.
Районның барлык хуҗалыклары җитәрлек күләмдә терлек азыгы әзерли алды. “Ак барс” агрокомплексы”, “Кырлай”, “Игенче”, “Курса МТСы” ширкәтләре ике елга җи-тәрлек яхшы сыйфатлы азык әзерләделәр.
“Игенче” һәм “Кырлай” ширкәт-ләре — 500, “Ак барс” агрокомплексы” ширкәте 100 гектарда кукурузны бөртеккә үстерде. “Ак барс” агрокомплексы” ширкәте суктыра башлады, гектардан 76 центнер чыга. Бик арзанлы, уңышы югары, энергиясе көчле. Бөртеген сатуда да бернинди проблема юк, алабыз дип торалар.
Мондый яңалыклар тагын бар. “Игенче” ширкәтендә шепкән культурасы игә башладылар. Үзкыйммәте бик арзанга чыга, әлегә аның корткычлары да юк, диләр, май алалар, түбе дә азык итеп кулланыла.
— Соңгы вакытта сугарулы мәйданнар да арта.
— Әйе, бу юнәлештә дәүләт ярдәме дә зур. “Кырлай” ширкәте быел сугарулы 600 гектар мәйданда бәрәңге үстерде. Аны 1000 гектарга җиткерергә исәп-лиләр. “Ак барс” агрокомплексы”, 100 гектарда сугарып, бәрәңге үстерде. Әлеге хуҗалыкларда уңыш та югары.
— Районда проблемалы, киләчәге өметсез хуҗалыклар да бар. Алар белән нишләргә уйлыйсыз?
— Төрле сәбәпләр белән андыйлар да бүгенге көнгә кадәр яшәп килә. Хәлне төзәтү буенча эш алып барылмый түгел. Быел яз Рәфыйк Хөсәенов дигән кеше Кушлавыч, Иске Җөлби авыллары җирләрен алып матур гына эшләп китте. Иң беренче ул хезмәт хакы буенча һәм башка бурычларны түләп бетерде. Басулар әйбәт итеп эш-кәртелде, дөрес, әлегә уңыш югары түгел, әмма бу киләчәк эше. Кушлавычта 200 башлык ферма ремонтланды, тагын 200әр баш сыешлы ике торак төзетергә җыена. Азык әзерләү техникасы яңарды, ындыр табагын ныклап төзекләндерделәр. Көзге якта Орнашбаш авылы кешеләре дә 950 гектар пай җирләрен ышанып тапшырдылар.
Районның яңа җитәкчесе Илшат Габделфәртович үзебездә туып үскән, туган якка битараф булмаган якташлар белән нәкъ менә шушы мәсьәлә буенча сөйләшүләр алып бара. Мондый мөмкинлеге, теләге булган кешеләр бар алар.
— Соңгы елларда дәүләт тә авылга йөз белән борыла башлады, дип әйтергә була.
— Бу юнәлештә, дөрестән дә, уңай якка үзгәрешләр күп. Районда хәзерге вакытта 30лап гаилә фермасы уңышлы гына эшли. Шәхси хуҗалыкларга шушы көннәрдә бер сыерга 2 мең сум исәбеннән акча биреләчәк.
Хуҗалыкларга ферма, сенаж траншеялары ремонты, техника алуда ярдәм итү өчен 30х70 программалары эшли. Киләсе елда ындыр табакларын төзекләндерү программасы гамәлгә керә.
Яшь белгечләрне авылга тарту буенча эш алып барыла. Хуҗалыклар, авыл хуҗалыгы югары уку йортларында укучы студентлар белән өч яклы килешү төзеп, аларга өстәмә стипендия түли. Укып кайткан белгечкә 100 мең сум акча бирелә, бер ел буе айлык хезмәт хакына 5 мең сум өстәп түләнә.
Яшь гаиләләрне торак белән тәэмин итү буенча да программа бар.
— Терлекчелек өлкәсендә эшләр торышы турында да әйтеп үтсәгез иде.
— Терлекләрнең саны узган елгыдан 300гә артыграк. “Ватан”, “Ак барс” агрокомплексы”, “Северный” ширкәтләре, Сафиуллин, Низамов, Хәкимуллин хуҗалыкларында терлекләр артты.
“Ак барс” агрокомплексы”, “Игенче” ширкәтләре, Ша-кирҗанов, Сабирова, Янышев, Сабиров фермер хуҗалыклары сөт җитештерүдә әйбәт үсеш бирделәр.
Ит җитештерү буенча барлык хуҗалыкларны да уңай яктан әйтергә була.
Әйткәнемчә, азык белән бернинди проблема юк. Дәүләт ярдәменә генә өмет баглап йөреп булмый. Һәр җитәкчегә, белгечкә, терлекчегә тырышып, аңлашып, җиң сызганып эшләргә кирәк булачак. Менә шуны аңлау мөһим.
Барлык авыл хезмәтчәннәрен, шушы мөмкинлектән файдаланып, якынлашып килгән бәйрәм белән котлыйм, сәламәтлек, яңа уңышлар телим!
Ильяс ФӘТТАХОВ