Балалары белән бәхетле алар

Балалары белән бәхетле алар
Арчада яшәүче, гомере буе китапханәче булып эшләгән, илгә–көнгә лаеклы уллар тәрбияләп үстергән Ләлә Сабировага 80 яшь.
Күбебез аның тормыш иптәше, заманында Арча, Әтнә районнарында колхоз рәисе булып эшләгән Наил Сабировны, уллары Рөстәм, Ил-һам, Азатны белә булыр. Рөстәм Сабиров районда “Арскнефтепродукт” акционерлык җәмгыяте директоры булып эшләде, хәзер — “Татнефтепродукт” холдинг компаниясе” җәмгыятенең генераль директоры. Илһам Сабиров Арчада элеватор җитәкчесе, район башлыгы булды, бүген “Татнефтепродукт” холдинг компаниясе” җәмгыяте генераль директорының төзелеш эшләре буенча урынбасары. Азат Сабиров – табиб, стоматолог, аның үз клиникасы бар. Әтнә районында әтиләре белән үз җаваплылыкларына алган “Дусым” ярдәмче хуҗалыгын да (6 авыл керә) яңартып, кешене эшле итә алар. Әлбәттә, улларының югары белем алып, үз юлларын табуына әтиләренең ярдәме тигәндер. Әмма хикмәт башкада: уллар әти–әнисенең ышанычын аклады.
Олы уллары Рөстәм Сабиров белән сөйләшәбез.
— Без тавыш–гаугасыз, тыныч, тәртипле гаиләдә эшләп үстек, — дип сөйли ул. — Колхоз рәисе малае дип, иркәләнеп үсмәдек. Өчебез дә җәен комбайнчы ярдәмчесе булып эшләдек.
— Кызлар булса, кер уар, идән юарлар иде, малайлар бит, Наил абый да җитәкче кеше, гел чиста күлмәк кирәк, эше җаваплы, колхоз рәисе янына килгән–киткән кеше дә күп булгандыр, эшлисез дә, ничек өлгердегез? — дип сорыйм Ләлә ханымнан.
— Малайлар, әни, кызлар эшен генә кушма, диярләр иде, — дип искә ала ул елларны Ләлә ханым. — Хатын-кыз эшен үзем башкардым. Бервакытта да эшне кешегә кушмадым. Армый идем. Төнге сәгать 12ләрдә идән юып бетергән чаклар булды. Терлек тоттык. Бәрәңге үстердек. Аны сатар идек. Наил абыегыз гел ак күлмәктән йөрде. Урманга да ак күлмәк киеп бара ул, диярләр иде. Колхоз рәисе хатыны булу аерата җаваплылык сорый. Гаиләңдә тынычлык, тормышың да әйбәт булсын.
Ләлә ханым әнисе Разыя апаның чисталыгын сөйләп бетерә алмый. Аның юып рәшәткә башына элеп куйган чиләкләре ялык–йолык килеп торыр иде, ди. Ап-ак итеп юып, крахмаллап эленгән тәрәзә пәрдәләре әле дә күз алдыннан китми. 55 яшьтә дөнья куйган әнисен, 28 яшьтә бер баласын калдырып бакыйлыкка күчкән сеңлесен искә төшергәч, Ләлә апаның күңеле йомшарды...
Сугыш башланганда Әтнә районы Яңа Җөлби авылы кызы Ләләгә нибары 7 яшь була. Күрше авылга 4 километр йөреп укыйлар. Ике инеш аркылы чыгарга кирәк. Аяклары юешләнеп, дәрестә утырганда алар бер туңып, бер кызарлар иде.
— Кышын ягарга булмагач, землянкада яшәдек, — дип сөйли. — Сыерга дип ясалган землянка булгандыр инде ул. Иртүк черек бәрәңге җыярга китәр идек. Урамнан 5 кыз без, бервакыт шулай урам башына кайттык кына, колхоз рәисе килеп җитте дә безне фермага алып китеп бушаттырды. Әле дә аңлый алмыйм, нишләп шул черек бәрәңгене дә кызгандылар икән. Халык ачтан үлә. Әтнә юлында ачтан егылып калалар... Әти сугыштан гарипләнеп ике тапкыр кайтты.
Ләлә ханым 41 ел китапханәче хезмәтен башкара, шуның 28 елын Арчада эшли. Әтнә районы Олы Мәңгәрдә эшләп, пенсиягә чыга. Бүген Арчада яши. Район үзәкләштерелгән китапханәләр системасы җи-тәкчесе Лилия Фазылова:
— Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре исемен алган мактаулы китапханәче ул безнең, — дип сөйли. — Эшен бик төгәл, пөхтә алып барды, хезмәтенә җитди карады. Рәсеме Мактау тактасыннан төшмәде.
... Ләлә ханым балалары яраткан ит пәрәмәче пешерергә әзерләнә. Ике атнага берме, шау-гөр килеп әти-әни янына җыела алар. Ата-ана балалар дип яши шул. Балалар белән бәхетле алар.
— Безнең балалар кешегә бик әйбәт, ярдәмчел, — дип горурлана ана.
Румия НАДРШИНА