Корыч шулай чыныкты

Корыч шулай чыныкты
Фәрит Минхәиров тормышта корычтай чыныгып, үз тырышлыгы, үз көче, үз куәте белән дәрәҗәләргә ирешкән кеше. Теләче районының Ленин урманчылыгы дип аталган урман эчендәге кечкенә генә бер авылда туа.
— Өч яшькә кадәр шунда яшәдем. Әмма ул чор турында берни сөйли алмыйм. Юк, кечкенә булганга түгел. Минем ике күзем дә күрмәде. Ишеттем, тойдым, ә күзләрем йомык иде. Арчага күчеп килгәннән соң, әни мине табибка алып барды. Дәвалый башладылар. Әле дә хәтерлим, дару салганда бик каты авыртканга табиблар килгәндә качам да, алар мине карават астыннан тартып чыгаралар иде. Ул вакытта аңламаганмын, хәзер шуның өчен гомерем буе аларга рәхмәтлемен, — ди Фәрит Фәт-хиевич.
Беренче чиратта ул моның өчен әнисенә рәхмәтле. Бик кыю, батыр йөрәкле, курку белмәс була ул. Сугыш елларында кырчылык бригадасын җитәкли, хәтта яшь атларны кулга ияләндерә. Гомәр Бәшировның “Намус» романындагы Нәфисә образының прототибы да шул Васфикамал апа була. Әйе, Минхәировлар төп чыгышлары белән Яңасаладан. Абыйсы белән апасы шунда туган. Аннан гаилә Ленин урманчылыгына, Фәриткә өч яшь булганда Арчага күчеп килә.
— Башта без, 6 кешелек гаилә, Кызыл Бистә урамында 15 квадрат метрлы бүлмәдә яшәдек. Ул вакыттагы икенче мәктәпкә укырга кердем. Балалар бакчасына йөрмәгән, русча бер сүз белмәгән малай өчен мәктәптә беренче еллар бик авыр бирелде. Укытучы балагыз русча белми, татар мәктәбенә бирегез, дип берничә тапкыр өйгә дә килде. Абый әни кебек бик кыю иде. “Белмәсә, укытыгыз», — диде. Шуннан соң укытучы мине көн саен дәресләрдән соң алып кала башлады. Өченче сыйныфта ударник булдым, соң-рак дүртле дә берничә генә чыга башлады, — дип искә ала ул елларны Фәрит Минхәиров.
Пионер урамындагы бер бүлмәле фатирлары тавык кетәк-леге кадәрле бүлмәдән соң бик зур булып тоела гаиләгә, ә аннан соң күчкән 28 квадрат метрлы ике бүлмәле фатирлары бөтенләй хан сараен хәтерләтә. Шунда Фәрит яңа дуслар таба. Команда оештырып, кичке караңгыга кадәр туп тибә алар. Малайның беренче тапкыр спорт белән шөгыльләнүе шул елларда, бишенче сыйныфта укыганда башлана. Дусты аны секциягә чакыра. Кызыга да китә иптәшенә ияреп. Һәм кала. Малайны бәхет баса. Үзенә генә ботинкалы агач чаңгы бирәләр! Ә инде туристик слетка баргач, спортның бу төренә гашыйк була. Аннан ярышлар, җиңүләр, район, республика чемпионатлары китә. Һөнәр сайларга да авыр булмый егеткә. Документларын педагогика институтының спорт факультетына илтеп бирә. Имтиханнарын уңышлы тапшыра, тик...конкурстан узмый. Армиягә китә. Кайткач, тагын тәвәккәлләп, имтихан тапшыра. Бу юлы армия сафларында утны-суны кичеп кайткан егеткә бәхет елмая. Ул читтән торып институтта укый башлый. Шул ук вакытта башта Иске Ашыт мәктәбендә, аннан Олы Әтнә техникумында физкультура укыта.
— 1978 елда өченче мәктәпкә башлангыч хәрби хәзерлек укытучысы итеп чакырдылар. Килүгә туризм буенча секция оештырдым. Беренче елны ук районда икенче урынны алдык. Тренерның шул бит инде, җиңү яулаган саен югарырак үрләргә омтыла. Биш тапкыр Россия чемпионы булдык, — ди Фәрит Минхәиров.
Тырышып эшләп йөргәндә, мәктәптә спорт тормышы гөрләп торганда, барлык планнарын җимереп, укытучыны райкомга инструктор итеп алалар. Китәргә туры килә. Өч ел түзә, аннан танышлары чакыруы буенча үз телә-ге белән Арча педучилищесына физкультура укытучысы булып китә. “Миңа карьера кирәкми, яраткан эшем булсын”, — ди ул. Теләгенә ирешә: башы-аягы белән эшкә чума, җитәкче урынбасары дәрәҗәсенә кадәр күтәрелә. Туризм, пневматик мылтыктан ату буенча секцияләр алып бара, укучылары бер-бер артлы җиңүләр яулый. Укытучының ирешкән уңышлары да шул елларга туры килә. Моннан тыш, Фәрит Минхәиров газета укучыларга шагыйрь буларак та таныла. Хәзерге вакытта аның 500дән артык шигыре бар, ике җыентыгы басылган, акча күчү белән өченчесе чыгачак.
— Тик алны-ялны белми чабулар, иртәдән кичкә кадәр сузылган күнегүләр үзенекен итте, бер-бер артлы килгән авырулар мине тәмам аяктан екты. Башта инсульт булды. Бер ай хастаханәдә дәваландым, тугыз ай өйдә. Яңадан сөйләшергә, йөрергә өйрәндем. Аннан йөрәккә операция булды.
Шулай да зарланып утыручылардан түгел Фәрит Минхәиров. Шигырьләр язудан туктаса да, спортны ташламый. Көн дә, кайбер көнне икешәр, секция, ярышлар, җиңүләр... Коляскадагы инвалидлар белән бочче секциясен оештырды. Уңышлары да бар. Шуның өчен быел “Ел хәйриячесе” исеменә лаек булды. Бу — аның өчен шатлык. Ә иң зур куанычы — үзен аңлаган, ярдәмгә килергә әзер торган гаиләсе, балалары.
Гөлсинә ЗӘКИЕВА