Урал кызы

Урал кызы
Арча шәһәрендә яшәүче Гөлчирә Порфирьевага шушы көннәрдә 90 яшь тулды.
Өлкән буын кешеләре яшьләр өчен эш–гамәлләре белән генә үрнәк булып калмыйча, күңелләрендә тарихи истәлекләрне саклаучы, районыбыз тарихында үз эзен калдыручы буларак та кадерле.
Гөлчирә апаның гомер юлы район хастаханәсенең теш дәвалау бүлеге белән бәйле — 42 ел буе гел бер хезмәттә — Арча районы халкына теш технигы (теш куючы) булып хезмәт итә. Ул чорларда син ак халатлы кеше дип читтә калулар юк, теш куючы Гөлчирәгә хезмәттәшләре белән бергә колхозларга булышу күп эләгә — бәрәңге алышырга ерак авылларга киткәндә балаларын еш кына бала караучыга калдырырга туры килә. Җитмәсә, еллары нинди авыр бит: гаиләдә очын–очка ялгап яшәү генә җитмәгән, эш урынында да иркенлек юк, 4 кв. метрлы урында тешнең үлчәмен алып ясарга кирәк, шунда ук куясың да. Озак еллар Нюра Бровина белән бергә киңәшләшеп эшләгән чакларын, бердәм, тату коллективын, үзе эшкә өйрәткән шәкертләрен сагынып сөйли. Гөлчирә апа эшли башлаган елларда теш поликлиникасында бер табиб, ике теш технигы булса, әкренләп шартлар да үзгәрә, коллектив та зурая. “Теш поликлиникасы яңа бинага күчкәч, шартлар уңай якка үзгәрә башлады. Бу медицина хезмәткәрләре өчен шатлык булды, — дип сөйли ул елларда баш табиб урынбасары булган Венера Әхмәрова. — Гөлчирә Порфирьева белән Нюра Бровина үз эшләренең югары класслы остасы иде. Ул еллардагы начар шартларда да алар хезмәтләрен җиренә җиткереп башкара белде”.
— Әни училищеда укыганда практиканы яхшы үзләштергән. Сугыштан кайткан яралыларның яңаклары, теш казналарының үлчәмен алып, протез тешләр дә куйган. Сәләте белән ул табибны алмаштырырга мөмкин иде, — дип сүзгә кушыла кызы Раиса. Ул, Казандагы тормышын калдырып, әнисенә терәк булыр өчен ире белән Арчага күчеп кайткан.
Гөлчирә апаның тамырлары Башкортстанга барып тоташа (әби–бабайлары шуннан). Урал таулары итәгендә, Чиләбе өлкәсенең Верхнеуральск шәһәрендә туып үскән кыз Арчага юллама белән 1947 елда Казан стоматология училищесын тәмамлагач кайта.
Арчага ул эшкә генә кайтмаган, язмышына да каршы йөгергән икән: биредә булачак тормыш юлдашы — укытучы егет Лев Карпович белән таныша. Ике бала — Раиса белән Эдуардка гомер биргән Порфирьевларга балалары 4 онык, 2 оныкчык бүләк итә. Әмма аларны әбиләре бүген ялгызы сөеп үстерә, сөекле Левасының вафатына 37 ел тулган.
Гаиләдә өлкән бала булып туган Гөлчирә апаның ике сеңлесе, бер энесе исән–сау, Казанда яшиләр. Өлкән апаларының гомер бәйрәме барча туганны бергә җыячак. Һәм бу көнне хатирәләргә дә, балачак истәлекләренә дә урын бирелер. Ә Гөлчирә апа гомер бәйрәмен котлап килүче, телефоннан шалтыратып искә алучыларның һәрберсенә рәхмәт укый. “Аеруча район оешмаларыннан килүчеләргә зур рәхмәт”, — ди юбиляр.
Сугыш еллары авырлыгын үз җилкәсендә татыган кешегә бүгенге яшәеше үзе бүләк. Әкрен генә йорт эчендә йөрүче, зиһене камил Гөлчирә апаның хыялы әле тагын киләсе туган көннәрне дә күрү.
Розалия ЗИННӘТОВА