Күңеле белән һаман яшь

Күңеле белән һаман яшь
Хатын–кызның яшен еллар билгеләми, дәрт һәм дәрман булсын күңелдә, диләр. Өлкән яшьтә булып та еллар алышынуы үзгәртмәгән, гөрләтеп эшләп килгән, уңышлар яулаган гүзәл затлар бик күп. Шуларның берсе — 75 яшьлеген билгеләп үтүче Фирая ханым Батыршина.
Берәүләр аны Арча педагогика көллияте укытучысы буларак белсә, икенчеләргә ул Арча Мәдәният йорты каршындагы “Русская песня” халык вокаль ансамбле җитәк-чесе буларак таныш. Аның турында өлкән дигән сүзне әйтергә тел дә әйләнми. Шул ук төз, нәфис гәүдә, җитди, матур йөз, җитез адымнар һәм бетмәс–төкәнмәс хезмәт сөючәнлек.
Үзебезнең Арча ягы кызы Фирая Батыршина. Сикертән авылы халкы аның белән чын мәгънәсендә горурлана ала. Бала чагы авыр сугыш елларына туры килә аның. Әмма ачлык, ялангачлык баланың тормышка булган мәхәббәтен сүрелдерми.
— Әтием Мөхәммәтҗан райондагы беренче шоферларның берсе иде. Гармунда уйнарга яратты, җырлады. Бездән дә (5 бала, берсе сугыш вакытында фаҗигале төстә вафат була) караватка бастырып концерт куйдыра иде. Яратып башкарган җырым “Иске кара урман”ны да ул өйрәтте, — дип искә ала Фирая ханым балачагын. — Гомумән, безнең белән һәрчак әти шөгыль-ләнде, дәресләр әзерләтте. Укуыбызны бик яратты. Әни хезмәт ударнигы иде, өйдә торырга вакыты да булмады.
Кыз башта Сикертән, аннан Сеҗе урта мәктәбен тәмамлый. Белем алу теләге кызны Арча педагогика көллиятенә алып килә. Тәҗрибәле педагоглар кул астында Фираяның музыкаль таланты калкып чыга.
— Киләчәк тормышымны да шул юнәлештә алып китәргә теләвемне тойдым. Ул чактагы училище директоры Гата Насыйров музыкаль белемемне күтәрү өчен Казан педагогия институтының музыка факультетына укырга керергә юллама бирде. Училищеда мандолинада уйнасам, монда пианинода уйнарга, дирижерлык итәргә өйрәндем. 1965 елда — без әле икенче чыгарылыш кына булдык — үз теләгем белән үзем белем алган Арча педагогика училищесына музыка һәм җыр укытучысы булып эшкә кайттым. Һәм җиң сызганып эшкә тотындым. Сынатырга ярамый иде, чөнки үземә белем биргән, яңа тормышка юл күрсәткән остазларым ышанычын акларга кирәк. Ул вакытта биредә хор да, аерым җырлау дәресләре дә бар иде. Теләге булган, җырлый белгән балаларны җыеп, хор оештырдым.
Хорны ул 20 елга якын җи-тәкли. Җитмешенче елларда Арчада хәзер Сабантуй булган урында, тау битендә җыр бәйрәмнәре оештыралар иде. Казаннан тынлы оркестр чакырталар. Һәр авыл бер–берсен уздыра–уздыра хор оештыра. Фирая ханым шунда дирижерлык итә.
40 елдан артык эшләү дәверендә Фирая Батыршина ТАССРның атказанган мәдәният хезмәткәре исеменә, “Хезмәттәге батырлыгы өчен” медаленә лаек була, лауреат исемнәрен яулый. Ә мактау грамоталары, дипломнарын санап бетерерлек түгел.
Фирая ханымның икенче иҗат җимеше “Рус җыры” халык вокаль ансамбле.
— Элек ул “Ветераннар” ансамбле дип атала. Бе-ренче җитәкчесе киткәч, ансамбльне таратмас өчен җитәкчелекне миңа тәкъдим иттеләр. Татар мәктәбендә укыган чын татар кызы һәм рус җыр ансамбле. Куркып калдым. Тик артка чигенер урын юк. Акрынлап эшләп киттем, — ди ул.
Хәзер “Рус җыры” районда танылган гына түгел, районны республикада, Россиядә дә таныткан ансамбль, дәрәҗәле фестивальләр, бәйгеләрнең зур бүләкләре иясе.
75 яшькә кадәр үзеңне иҗатка, эшкә багышлар өчен аны ярату гына җитми, гаи-ләңнең сине аңлавы, ярдәме дә кирәк. Бу яктан да тыныч Фирая ханым. Ире Ринат Алмаев та, балалары да педагоглар. “50 елга якын бергә яшәү дәверендә бер–беребезне сүзсез дә аңларга өйрәндек. Хәзер өч балабыз, алты оныгыбыз уңышлары белән сөендерә. Мин яраткан әби дә әле”, — ди Фирая ханым Батыршина.
Гөлсинә ЗӘКИЕВА