Сак булыгыз!

Сак булыгыз!
Татарстан Республикасында социаль мошенниклык очраклары дәвам итә. Аларның күбесе телефон һәм кәрәзле элемтә кулланып ясала. Полиция хезмәткәре дип әйтеп, туганнарын җинаять җаваплылыгыннан азат итү өчен акча таләп итәләр, кыйммәтле приз оту, хезмәтләр күрсәтү турында шалтыратып алдан акча сорыйлар.
Быел августта Арча районының бер авылында яшәүче А. Интернетта “Авито” сайтында автомобиль сатылу турында белдерү күреп ала. Шуннан соң ул күрсәтелгән номерга шалтырата. Телефоннан аңа 120 мең сум акчаны алдан түләргә кирәклеген хәбәр итәләр. Алдакчы күрсәткән банк картасына әлеге сумманы күчерә бу. Шуннан соң аның номеры дәшми башлый. А. үзенең алдакчы корбанына әверелүен аңлап ала.
Еш кына бозыклыкны бетерү, акча алыштыру, кыйммәтле булмаган әйберләрне залогка биреп торып акча алу юллары кулланыла. Социаль хезмәтләр булып та ышанычка керергә мөмкиннәр. Былтыр безнең районда да шундый хәл булды. Апрель аенда Р. телевизордан “Өйдә дәвалану” дигән тапшыру карый. Күрсәтелгән номерга шалтырата бу. Телефоннан Р.га һәм гаиләсенә бозыклык салынуы, аны бетерү өчен 150 мең сум акча күчерергә кирәклеген әйтәләр. Банклардан зур кредитлар алып, акчасын алдакчыларга юллый бу. Алданганлыгын соңыннан гына белә.
Җинаятьчеләр тиз ышанучан кешеләргә күтәренке бәяләр белән төрле товарлар тәкъдим итәргә мөмкин.
Игътибарлы булыгыз, төрле шалтыратуларга ышанмагыз, каядыр акча күчерергә ашыкмагыз. Таныш булмаган кешеләргә үзегез турында мәгълүматларны бирмәгез. Буш яки сезгә әйткән саннарны җыеп СМС җибәр-мәгез, моның сезнең картадан акча күчерү өчен Интернет–банк күрсәтмәсе булуы бар. Банк хезмәткәрләре беркайчан да клиентлардан Пин–кодны әйтүне таләп итмиләр. Әгәр сезгә арзан бәягә алтын әйберләр, көнкүреш техникасы, башка әйберләр тәкъдим итәләр яисә залогка калдыралар икән, туганнарыгызга, күршеләргә, танышларыгызга шалтыратыгыз.
Айдар КАСЫЙМОВ,
РФ Эчке эшләр министрлыгының
Арча районы буенча бүлеге опер–уполномоченные,
полиция өлкән лейтенанты