Фермер баемый, әмма ярлы да түгел

Фермер баемый, әмма ярлы да түгел
13 ноябрьдә райондагы крестьян–фермер хуҗалыкларының җыелышы булды. Анда район башкарма комитеты җитәкчесе Илшат Нуриев катнашты.
— Эшлим дигән кешегә бүген бөтен мөмкинлекләр бар, — диде ул. Районда ике мең гектардан артык файдаланмый яткан җирләр исәпләнә, буш биналарны алып нәрсәдер эшләргә була. Бүген сөтнең литрының сатып алу бәясе 24 сумга җитә. Дөрес, яхшы сыер булдыру өчен 3–4 ел вакыт кирәк. Ә менә үсемлекчелектә тизрәк арада нәтиҗәгә ирешергә мөмкин. Үзеңә дөрес бурыч куя белсәң, аңа ирешүе дә җиңелрәк булачак. Теплицалар булдырыгыз, умартачылык, кошчылык белән шөгыльләнегез. Иң мөһиме — авылда кешеләр-не саклап калу.
Арча районы элек–электән бәрәңге игү белән дан тота. Быелдан аз мәйданнарда су сиптереп бәрәңге үстерү программасы эшли башлый. Шәхси хужалык өчен әйбәт бу, 80 процент чыгымнарны дәүләт түли.
Район авыл хуҗалыгы һәм азык–төлек идарәсе җитәкчесе Айдар Габбасов крестьян–фермер хуҗалыкларының эшчәнлегенә анализ ясады. Алар сөрүлек җирләренең 7,6 процентын били, алынган акчаның 9,4 проценты шулар өлешенә туры килә.
Быел 5 крестьян–фермер хуҗалыгы бәрәңге игү белән шөгыльләнгән. Рафис Аксаков, Вәзыйх Нигъмәтҗанов, Айгөл Хәкимуллина, Мансур Хөснетдинов әйбәт кенә уңыш үстергәннәр.
Ә менә игенчелектә кемнедер атап күрсәтүе дә кыен. Чүп баскан басулар да очрый.
— Мондый җирләрне карап чыгарга кирәк, — диде район җитәкчесе. — Начар эшләүчеләрдән ныклап сорарга.
Дамир Шакирҗанов, Рафис Аксаков кебек үрнәк итеп куярлык фермерларыбыз да бар безнең. Аларда документлар да тәртиптә, эшләре дә көйле.
Район авыл хуҗалыгы һәм азык–төлек идарәсенең финанс–иктисад бүлеге җитәкчесе Айрат Каюмов фермерлар өчен гамәлдә булган республика программалары, грантлар алуда катнашу тәртибен аңлатты.
Россия авыл хуҗалыгы үзәге филиалы җитәкчесе Рүзәл Мортазин фермерлар лабораториядә тикшертелмәгән орлыкларны чәчәргә тиеш түгел, дигән таләпне тагын бер тапкыр искә төшерде. Бу таләпне бик азлар гына үти, киләчәктә алай булырга тиеш түгел.
“Росреестр” идарәсенең Арча бүлеге җитәкчесе урынбасары Илназ Нургалиев ике ел дәвамында файдаланылмаган җирләрнең суд аша кире алыну ихтималы турында искәртте. Фермер хуҗалыклары ассоциациясе рәисе Мөдәрис Миннуллин гаилә фермаларына грантлар бирү буенча республика комиссиясе әгъзасы да. Аның киңәшләре күпләр өчен файдалы булыр.
Эшмәкәрләрнең сораулары, тәкъдимнәре дә шактый булды. Рәшит Фазлыев, аерым кооператив төзеп, мәгълүматлар туплап продукцияне урнаштыру бик файдалы булыр иде, дигән фикер әйтте. Бу юнәлештә эш башлап караучылар элегрәк тә булгалады, әмма ныклап тотынучы күренмәде. Бу шактый мәшәкатьле эшне Рәшит Фазлыевның үзенә йөкләделәр дә.
Исхак Минхәиров та продукцияне урнаштырудагы проблемаларны күтәрде.
— Фермер булып баеп булмый, — диде Айдар Габбасов. — Әмма гаиләне, тормышны алып барып була, монысы да аеруча мөһим. Дәүләт кече һәм урта бизнесны үстерүне игътибар үзәгендә тота.
Ильяс ФӘТТАХОВ