Хокуклары бармы?

Хокуклары бармы?
20 ноябрь — Бөтенроссия балаларга хокук ярдәме күрсәтү көнендә уллыкка (кызлыкка), тәрбиягә бала алган гаиләләргә район прокуроры ярдәмчесе Рамил Йосыпов, хокук һәм законнар системасы секторы мөдире Алсу Мөхәммәтова, нотариуслар Рәзинә Низаметдинова һәм Данил Рәхимов, балигъ булмаган балалар белән эшләү комиссиясе сәркатибе Лилия Завялова, район эчке эшләр бүлегеннән Алсу Хидиятуллина, мәгариф идарәсеннән Миләүшә Гарифуллина, опека һәм попечительлек секторы хезмәткәрләре тарафыннан түгәрәк өстәл формасында бушлай юридик ярдәм күрсәтелде.
Ятимнәргә гаилә рухы, назы бүләк итәргә теләүчеләр районыбызда шактый. Барысы 67 гаилә. Алар балаларны үзләренеке сыман бар көчләрен биреп тәр- бияләргә тырыша, үз мәшәкатьләрен читкә куеп, аларга күңел җылысын бирә.
Сораулар бихисап. Күп гаиләләрне, нигездә, тәрбиягә алган балаларының киләчәге борчый: 18 яше тулган балаларның язмышы ничек хәл ителә, тормыш дулкыннарында югалып калмаслармы? Чөнки тәрбиягә алынган балаларның, закон буенча үзләренә беркетелгән, мираска калган тораклары яки торакка өлешләре булган очракта, алар анда даими яшәү урыны буенча теркәлгән булырга тиеш (тәрбияләнүче гаиләдә алар вакытлыча теркәлә).
“Гаиләгә алынган баланың үзенә тиешле алиментка, пенсиягә, пособие һ.б. социаль түләүләргә, торак милкенә хокукы бар. Әгәр үзенә беркетелгән торагы юк икән, закон нигезендә аның торак алуга (бу очракта ул наемга бирелә) да хокукы бар”, — ди опека һәм попечительлек секторы белгече Алинә Фролова.
Белем алуга килгәндә, ятим балалар һәм әти–әниләре кайгыртуыннан мәхрүм балалар югары уку йортларының әзерлек бүлекләрендә бушлай укый, икенче урта махсус белемне шулай ук бушка, дәүләтнеке булган уку йорт-ларында дәүләт ярдәме белән белем ала, укыган дәверендә, 23 яшенә кадәр, ул дәүләт карамагында була. Ятимнәргә медицина ярдәме дә закон буенча бушлай күрсәтелә, шулай ук алар юллама белән сәламәтләндерү лагерьларында, санаторий–курортларда бушлай дәвалана ала (бару–кайту өчен юл чыгымнарын да хөкүмәт күтәрә). Эшкә урнашуга килгәндә, укып бетереп эш эзләүче яки мәшгульлек үзәгенә чиратка баскан ятимнәргә эшсезлек буенча пособие уртача айлык хезмәт хакы күләмендә 6 ай буе түләнеп барылырга тиеш. Шушы вакыт эчендә мәшгульлек үзәге, аларның һөнәри юнәлешен билгеләп, кулай эш белән тәэмин итәргә бурычлы. Әгәр мондый балалар эшләгән оешма эшчәнлеген туктатса яки үзләре кыскартуга эләккән очракта, эш бирүче үз хисабына киләчәктә каядыр эшкә урнаштыру өчен башка һөнәр үзләштерү максатыннан укытырга тиеш.
Ятимнәр, үз хокукларын яклап, РФ территориясендә бушлай юридик ярдәм алырга хокуклы.
Законнар һәркемгә бер булса да, һәр гаилә алдында туган проблеманы чишү юллары төрлечә.
Ятимнәргә гаилә җылысы бүләк итүчеләр сораулары белән районның опека һәм попечительлек секторына мөрәҗәгать итә яисә 3–13–81 номеры белән шалтырата ала. Анда чишү юлларын бергәләп эзләячәкләр.
“Бала язмышында — киләчәгебез. Ятим җаннарны гаилә канаты астына сыендыручылар аларга күңел җылысын кызганмасын иде. Тәрбиягә бала алырга теләүчеләр аның уңай ягын да, тискәресен дә яхшылап уйлап барсыннар бу адымга. Тормыш иткәндә төрле каршылыклы фикерләр туарга, вак–төяк саналган проблемаларны чишәр өчен дә шактый тырышырга туры килергә мөмкин. Бала язмышы өчен җаваплы органнар гаилә эчендәге проблемаларны да чишә, балаларның идән юмау, кар көрәмәү кебек гадәти эшләрдән саналган тормыш ваклыкларын да чишә дип уйлап ялгышмасыннар иде. Бала үстергәндә әти–әниләрдән зур түземлек сорала. Ә чит бала тәрбияләүчеләргә бу аеруча кагыла. Шундый зур җаваплылык алган гаиләләргә сабырлык телим”, — ди район опека һәм попечительлек секторы мөдире Рафия Яруллина.
Розалия ЗИННӘТОВА