Кеше җәяү йөрү өчен яратылган

Кеше җәяү йөрү өчен яратылган
Атна саен Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнеханов үткәрә торган киңәшмәләрдә сүз, гадәттә, башкарылган эшләр һәм алда торган бурычлар турында бара. Ә менә 17 гыйнварда ТР Сәламәтлек саклау министры Гадел Вафинның “Йөрәк–кан тамырлары авыруларын китереп чыгаручы төп сәбәпләр” дигән лекциясе гадәттән тыш хәл кебек яңгырады. Һәм бу очраклы хәл түгел.
— Безнең төп максат — үлемне киметү һәм гомер озынлыгын арттыру. Һәм әлеге бурычны үтәүне без үзебездән — җитәкчеләрдән — башларга тиеш — безнең һәрберебез артында хезмәт коллективлары тора, — диде министр һәм үзенең сүзләрен саннар белән беркетте.
Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы мәгълүматлары буенча, хәтта дөньяның иң заманча технологияләр кулланучы әйдәп баручы илләрнең сәламәтлек саклау системасы да үлемне 20 процентка гына киметә ала.
Гадел Вафин кешенең яшәү рәвешен үзгәртү төп резерв булып тора, дип саный. Сәламәтлектә яшәү рәвешенең өлеше 50–55 процент тәшкил итә икән. Сәламәтлек саклау министр-лыгы профилактиканың яңа стратегиясен эшләгән, аның нигезендә кешеләргә сәламәт яшәү рәвешен үтемле итеп аңлату ята.
Министр чаңгы буенча 14, йөгерү буенча 9 тапкыр дөнья чемпионы 86 яшьлек Әхмәт Сираҗиевны иң яхшы мисал итеп китерде. Ул табиб куйган диагнозын ишеткәч, яшәү рәвешен үзгәрткән булган.
— Безнең һәрберебезнең үз сәламәтлеге турында уйлавы һәм кайгыртуы мөһим, — диде Татарстан Президенты, әлеге сөйләшүне йомгаклап.
Нәкъ менә шушы урында ата–бабаларыбыз әйтеп калдырган “Хәрәкәттә — бәрәкәт” дигән сүзләре искә төшә. Сәламәт тәндә — сәламәт акыл, дигәне дә бар аның.
Техника прогрессы кеше организмы өчен иң кыйм-мәтле дарулардан да мөһимрәк булган хәрәкәтне кирәксезгә әйләндерде. Урамнар, капка төпләре тулы машина, балаларны мәктәпләргә автобус йөртә, өйгә кайткач, компьютер, өлкәннәр телевизорга чумган. Белгечләр сабый балага саф һава ана сөте кебек кирәк, диләр. Аларны да, салкын тияр дип, жәллибез.
Мин күп еллардан бирле шәһәр янәшәсендәге Күпербаш басуын күзәтеп йөрим. Моннан ун еллар элек кенә кышкы айларда чаңгы эзләреннән чуарланып беткән була иде ул. Ә хәзер анда... бер кеше чаңгы шуа. Без малай вакытта бөтен авылның бала–чагасы, яшьләр чаңгыда, буа суы катуга мәш килеп хоккей, җәй клуб бакчасында чират торып, волейбол, футбол уйныйлар иде.
Дөрес, бүген дә шау–гөр килеп торган, яшьләр бик актив булган авылларыбыз бар. Кечкенә генә Югары Атыда бөтен авыл кичләрен хоккей мәйданчыгында. Утар Атыда да шулай. Быел аларга Орнашбаш, Наласа, Түбән Аты һ.б. кушылды.
Ил буенча ГТО нормаларын яңадан кертү дә халыкның күпчелек өлешен хәрәкәткә китерү максатында эшләнде бит инде. Безнең районда да бу мөһим эш бик актив башланып киткән кебек иде. Районның яңа җитәкчесе Илшат Нуриев та спорт белән шөгыльләнегез, халыкны кузгатыгыз, без кирәкле ярдәмне күрсәтербез, дип әйтеп тора.
Районда спортның бик күп төрләре белән шөгыльләнерлек, чемпионнар әзерләрлек мөмкинлекләр бар. Түбән Мәтәскә урта мәктәбенең унынчы сыйныф укучысы Лилия Рәхмәтуллина биатлон буенча Россия беренчелегендә Татарстан командасы составында эстафетада көмеш медаль яулап кайтты. “Арча” балалар–яшүсмерләр спорт мәктәбе тренеры Рәис Камалов бу кызга район Сабантуенда йөгерү ярышында игътибар итә. Лилия үзеннән 5–6 яшькә өлкәнрәкләр арасында беренче килә. Шул көннән башлап ул Арчага өйрә-нүләргә йөри башлый. Тренер аны кыш көне чаңгыга бастыра һәм ялгышмый.
16 гыйнварда Түбән Мәтәскә клубында үткән очрашуда Лилияне бөтен зал алкышлады. Район башкарма комитеты җитәкчесе Илшат Нуриев аңа район данын югары күтәргәне өчен рәхмәт әйтте, бүләк тапшырды. Игелекле тренер Рәис Камалов та район җитәкчесенең Рәхмәт хатына лаек булды.
Ильяс ФӘТТАХОВ