Арча-Әтнә дуслык күпере

Арча-Әтнә дуслык күпере
Кушлавычта Габдулла Тукайны берләштергән Арча һәм Әтнә районнары арасында дуслык күпере салынды. Ул Тукайның “Исемдә калганнар” повестен язуына 105 ел тулуга багышланды.
Бәйрәмнең кереш өлешендәге балалар чыгышыннан шагыйрьнең балачагы, яшьлеге белән таныштык, аңа багышлап иҗат ителгән һәм дөнья күргән “Каргышлы балачак” фильмыннан өзек карадык. Бу кичәнең асылына төшенү өчен бик матур һәм эчтәлекле җирлек булды. Ә иң кызыгы — бәйрәмгә Габдулла Тукайның туганнары да чакырылган иде. Тукайның апасы Газизә ханымның оныклары Наилә Шаповалова белән Диләрә Ганинаның Кушлавычка беренче тапкыр кайтулары икән.
— Газизә әбиебезнең Хөсәен исемле улы булган. Без икебез бертуган, шуның кызлары, — диде Наилә ханым. — Әбиебез бездә торды. Габдулланы каравы турында сөйли иде. Аннан алар Җаекта да 10 ел бергә яшәгәннәр. Тукай Казанга киткәндә әбиемә үзенең “Пар ат” шигырен укыган. Әбием елап җибәргән. Шулар бик яхшы истә калган. Аннан әтием Тукай иҗатын өйрәнүче иде, аның турында бик күп язды. Әти соравы, әби сөйләве буенча Әлфия туганым Тукайның әти–әнисенең сурәтләрен дә ясады.
Наилә һәм Диләрә ханымнар Кушлавыч зиратында да булганнар, шагыйрь яшәгән йорт–музей да, ул көнге очрашу да аларга бик ошады. Арчаның икенче мәктәбе укытучысы, Сатыйга әбисе ягыннан Тукайның туганы Лилия Фатыйхова белән дә алар биредә беренче тапкыр очраштылар.
— Минем балачагым әбидә үтте. Башта ул мине гарәпчәгә өйрәтте, китаплар укыды. Аннан, университетта укыганда мин гарәп телен үзләштердем. Әбиемнең күзләре күрми башлагач, үзем аңа гарәпчә китаплар укый башладым. Хәзер сеңлем дә, мин дә рус балаларына татар теле укытабыз. Мин мәктәптә, сеңлем көллияттә. Без —Тукай оныклары, аның телен дәвам итүчеләр, дип горурланып әйтә алам, — ди Лилия ханым.
Яшел Үзән милли–мәдәни үзәге, Тукай фонды җитәкчесе, заманында озак еллар Арча мәдәният бүлеген җитәкләгән Клара Мәрдәнова чыгышы да истәлекләргә бай булды.
— 1966 елны бирегә мәдәният бүлегенә җибәрделәр, — диде ул. — Бервакыт безгә шагыйрь Евгений Евтушенко килде. Аны Яңа Кырлай авылына алып бардык. Читәнләп алынган, агач түбәле кечкенә генә Сәгъди абый йорты иде ул вакытта. 2–3 кеше генә кертәбез. Шагыйрь, моны күреп, безне тәнкыйтьләп китте. Шуннан Тукайның 80 еллыгы уңаеннан төрки халыклар килде. Алар да уңай бәя бирмәде. Тәвәккәлләп Язучылар берлеге рәисе Мирсәй Әмир янына киттем. Менә шуннан башланып китте инде Яңа Кырлайда эшләр. Тукай фонды җитәкчесе буларак шагыйрьнең 130 еллыгына Яшел Үзән белән Арча арасында дуслык күпере салачакбыз. Чөнки без, кем булсак та, тамырыбызның каян чыкканын белергә тиеш.
Гөлсинә ЗӘКИЕВА