Игьтибар үзәгендә икътисад өлкәсе

Игьтибар үзәгендә икътисад өлкәсе
Илдәге катлаулы икътисади хәл прокуратураны шушы өлкәдәге законнар үтәлешен аеруча игътибар үзәгенә алырга этәрә.
2014 елда район прокуратурасы тарафыннан җир турындагы законнар үтәлеше буенча 14 закон бозу очрагы (2013 елда — 21) теркәлде. Алар буенча 10 кеше (15) административ җаваплылыкка тартылды, законны бозуны бетерү турында 4 (4) кисәтү бирелде. Узган ел 25 бюджет турындагы законны бозу очрагы фаш ителде, алар буенча 1 җинаять эше, 17 хокукый норматив актларга протест белдерелде, 7 кисәтү ясалды. Шулай ук бюджет акчасына заказлар урнаштыру һәм сатып алу өлкәсендә 16 закон бозу очрагы теркәлде.
2014 елның 21 мартында ТР Эчке эшләр министрлыгының Арча районы буенча бүлеге тарафыннан прокурор карары нәтиҗәсендә Э.Р.Хәнәфиевага карата җинаять эше ачылды.
Э.Р.Хәнәфиева Ташкичү авыл җирлеге башкарма комитетының әйдәп баручы белгече вазыйфаларын башкарган хәлдә 2013 елның мартында республика матди ярдәм үзәгенең Арча муниципаль районы бүлегенә үзенең һәм иренең хезмәт хаклары турында ялган мәгълүматлар биргән. Шул ялган документлар нигезендә Э.Р.Хәнәфиева 2013 елның 1 мартыннан 31 августка кадәр торак–коммуналь хезмәтләр өчен Татарстан Республикасы бюджетыннан 7340 сум субсидия акчасы үзләштергән. Тикшерү барышында аның шундый ук юл белән тагын 7561 сум бюджет акчасын үзләштерүе дә ачыклана. Бу эш буенча да җинаять эше кузгатыла. Арча район суды карары белән 2014 елның 17 апрелендә Э.Р.Хәнәфиевага 10 мең сум күләмендә штраф салына, китерелгән зыян түләтелә.
Эш бирүчеләрнең гражданнарның хезмәт хакларын үзвакытында түләвен тикшерү Арча районында бу өлкәдә хәлнең канәгатьләнерлек булуын күрсәтә. 2014 елда прокуратура 16 предприятиенең хезмәт хаклары буенча 10 млн. 595 мең сум бурычы барын ачыклады.
Тикшерү нәтиҗәләре буенча хезмәт турындагы законнарны бозган җитәкчеләргә карата прокуратура тарафыннан тиешле чаралар күрелде. Мәсәлән, узган ел хезмәт хакларын түләү тәртибен һәм срокларын бозган өчен 6 зат, шул исәптән бер юридик, бер вазифаи зат административ җаваплылыкка тартылды, 1 предприятие җитәкчесе 1 елга дисквалификацияләнде. Арча районы предприятие һәм оешма хезмәткәрләренең 2 млн. 961 мең сум хезмәт хакларын түләттерү турында район судына 184 гариза бирелде (2013 елда 2 млн. 508 мең сумлык 460 гариза иде). Барлык гаризалар да суд тарафыннан каралды һәм канәгатьләндерелде. Шулай ук прокуратура биргән 14 кисәтү нәтиҗәсендә предприятиеләр хезмәт хаклары буенча 7 млн. 634 мең сум бурычларын түләделәр (2013 елда 9 предприятие 8 млн. 999 сумлык түләгән иде).
Район прокуратурасында хезмәт мөнәсәбәтләренә кагылган 37 мөрәҗәгать тикшерелде, шуларның 15е нигезле дип табылды һәм гражданнарның хокукларын яклау буенча тиешле чаралар күрелде.
Икътисадта кризис күренешләре көчәю сәбәпле “соры” хезмәт базары буенча чаралар күрү аеруча мөһим. Узган ел хезмәт килешүе төзелмичә һәм хезмәт кенәгәләре ачмыйча 7 эшкә алу очрагы ачыкланды. Алар буенча район прокуратурасы административ тәртип бозулар турында эш кузгатты.
Коррупция белән көрәш шулай ук прокуратураның районның социаль–икътисади үсешенә йогынты ясый торган мөһим эш юнәлешләренең берсе.
2014 елда бу өлкәдә 71 закон бозу очрагы (2013 елда — 85) теркәлде. Алар буенча 1 җинаять эше (2013 елда — 2) кузгатылды, 35 кисәтү (44) бирелде, 56 вазифаи затка дисциплинар җәза бирелде, җирле үзидарә органнарының 35 хокукый актына (39) протест белдерелде.
Бу төр закон бозуларның күпчелеге дәүләт һәм муниципаль хез-мәткәрләрнең үз керемнәре, милке турында дөрес булмаган мәгълүмат бирү белән бәйле. Арча ра-йон прокуратурасының социаль–икътисади өлкәдә законнарның үтәлешен тәэмин итү буенча эшчәнлеге алга таба тагы да көчәячәк.
Р.СИТДЫЙКОВ,
район прокуроры,
юстициянең өлкән киңәшчесе