Энергетика һәрвакыт хәрәкәттә

Энергетика һәрвакыт хәрәкәттә
Кайсы гына өлкәне алсаң да, бәяләр артуы белән очрашасың. Тормыш халыкка да, оешма, предприятиеләргә дә сакчыл яшәүнең төрле юлларын эзләргә мәҗбүр итә. Монысы инде һәркемнең булдыклылыгына бәйле. Бүген без әлеге сорауны Арча РЭСы җитәкчесе Нияз Нурмөхәммәтовка бирдек.
— Нияз Фәритович, көн туган саен таләпләр үзгәреп тора. Сез заманнан калышмас өчен, электр энергия-сен экономияләү максатыннан нинди эшләр башкарасыз?
— Төп проблемаларның берсе — чыбыкларда электр энергиясен югалту. Шунлыктан без бүген җил, давыл, буранда бер–берсенә тиеп, кыска ялганыш китереп чыгара торган алюминий чыбыкларны салкынга, эссегә чыдам, бозланып катмый торган сыйфатлы изоляцияләнгән чыбыкларга (СИП) алмаштыра барабыз. Нәтиҗәдә электр энергиясен таратучы чыбыклар ышанычлы хезмәт итә, электр энергиясен югалтуны киметә. Райондагы электр линияләренең 30 проценты шундый чыбыкларга алмаштырылды. Бу юнәлештә 2014 елда Арчада бик күп эшләнде. Түбән, Вахитов, Тау асты урамнарында, Арча станциясендә өч урамда багана, линияләр, трансформаторлар яңаларга алмаштырылды. Менә бүген Иске Кишеттә линия алмаштырабыз. Шушмабаш–Сәрдәбаш линияләрен яңарт-тык. Баганалар да, чыбыклар да искергән иде.
— Районда яңа йортлар, яңа урамнар барлыкка килә. Аларга электр линияләре үткәргәндә заманча нинди технологияләр кулланасыз?
— Яңаларны эшләгән вакытта һәм шулай ук тузганнарны төзекләндергәндә, үзгәртеп корганда без куәтле трансформатор подстанцияләрен, заманча электр җиһазларын урнаштырабыз, сыйфатлы чыбыклар сузабыз. Шунлыктан шәһәрдәге линия-ләргә көч килми, электр энергиясенең күп югалуына юл куелмый.
— Халыкка энергияне сакчыл тоту юлларын аңлатасызмы?
— Без электр энергиясен кулланучылар белән көн дә аралашып торабыз. Өйләренә дә барабыз, телефоннан да шалтыраталар. Рейдлар үткәрәбез, аңлату эшләре алып барабыз, ут урлау очракларын ачыклыйбыз. Узган ел ут урлау очрагына 13 акт төзелде. 2012 елның 4 маенда чыккан Россия Федерациясе Хөкүмәте карары (№442) нигезендә ут урлаучыларга штрафлар салына. Штрафлар зур. Шәхси йортларда электр энергиясен исәпләү приборларындагы күрсәткечләрне карау проблемага әйләнсә, исәпләгечләрне урамга чыгарабыз. Исәпләгечләрдәге күрсәткечләрне компьютер аша автомат рәвештә алу мөмкинлеге дә бар хәзер.
— Узган ел электр энергиясе күпме югалган?
— Чыбыктан барганда электр энергиясенең югалу нормативлары бар. Безнең ул нормативлардан чыккан юк.
— Кайбер авылларда урамда тәүлек буе янып торган лампочкаларны күреп йөрәк әрни.
— Урамнардагы багана башындагы лампочкаларның вакытында янып һәм вакытында сүнүе, әлбәттә, чыгымнарны киметә. Бу максаттан без авылларда да 5нче линияне сузабыз. Трансформаторларга лампочкалардагы утны көн яктылыгы белән көйләп торучы таймерлар куела. Шундый 5нче линия Үрнәк, Ташкичү авыл җирлекләре территориясенә сузылды, быел Апаз, Яңа Кенәр, Яңа Кырлай авыл җирлекләренә кергән авылларга эшләнәчәк ул.
Шушы ук сорауны “Энергосервис” ширкәте җитәкчесе Рамил Әхмәтгалиевка бирдек.
— Әйе, Татарстан Республикасының махсус программасы нигезендә без дә Арчада һәм авылларда 5нче линияне сузабыз һәм җиһазларын урнаштырабыз. Узган ел Шушмабаш, Иске Ашыт авыл җирлекләре территориясендә безнең осталар шушы эшне башкарды. Быел Арча шәһәрендә эшләячәкбез. Заказлар булса, авылларга да барабыз.
— Әңгәмәгез өчен рәхмәт.
Румия НАДРШИНА