Биш тел белә Фирая

Биш тел белә Фирая
Яңа гына кулына диплом алган чит телләр укытучысын Шушмабаш авылына эшкә җибәрәләр. “Тиешле 3 елымны тутырдым, китәм”, — дип йөргәндә кыз, Нурмөхәммәт белән таныша да, авылда гаилә корып, төпләнеп калуын сизми дә кала.
— Минем әти–әнием шушы яктан, Симетбаштан. Әтием Кенәр ягында укыткан, аннан аны Әтнәгә мәгариф бүлеге инспекторы итеп күчергәннәр. Миңа ул вакытта әле 17 көн генә булган. Шуңа үземне Әтнә кызы дип саныйм, — ди Фирая Мортазина. — Ә мәктәптә мин рус сыйныфында укыдым. Ул вакытта яңалык буларак русча укыту мәйданчыгы булдырылган иде. Хәтта тәнәфесләрдә дә рус телендә генә сөйләштек. Киләчәк өчен бик уңай булды ул. Директор буларак әти (соңрак аны мәктәп директоры итеп куйдылар) безгә карата (апам белән абыем бар) бик таләпчән иде. Мин яхшы укыдым. Рус теле, чит телләрдән бик көчле идем. Дөрес, математика бераз авыррак бирелде.
Фирая мәктәптә уку секторы өчен җавап бирә, икеле капчыкларын дәрестән соң алып калып, өенә чакырып дәрес хәзерләтү-ләрен әле дә хәтерли. Хорда җырлый, төрле смотрларда катнаша. Кыскасы, бик актив бала була.
— Өйдәге эшләрне әни безгә бүлеп бирә иде. Барына да өйрәнеп үстек. Тагын шунысы истә калган, барлык модалы киемнәрне мин кия идем. Апам тегүче, мин манекен, — ди Фирая ханым көлеп.
Мәктәпне тәмамлагач, кыз педагогия институтының чит телләр факультетына юл тота.
— Немец телен бик яхшы белә идем. Төрле бәйгеләрдә дә катнаштым, — ди ул. — Ә бервакыт безгә яшь кенә немец теле укытучысы килде. Иптәш кызы французча бик яхшы белә икән. Сөйләшүе ошады гына бит. Шуңа бер сүз белмәгән көе немец–француз теле бүлегенә кердем. Утырам шулай дәрестә. Бер сүз аңламыйм. Хәтта елап җибәрдем. Француз телен 1нче сыйныф баласы кебек өйрәнергә туры килде.
Кыз бу телгә чын–чынлап гашыйк була. Шушмабашка килгәч тә ул французча укытам, дип аяк терәп тора. Ахыр чиктә икесенә дә алына. Балаларда әлеге телләргә мәхәббәт тәрбияли. Укучылары арасында аның һөнәрен сайлаучылар да табыла. Балалары республика, россиякүләм, халыкара бәйгеләрдә, фәнни–гамәли конференцияләрдә, олимпиадаларда катнаша, җиңүләр яулый. Бу укытучы өчен искиткеч зур уңыш һәм горурлык. Бервакыт мәктәпкә Франциядән кунаклар кайтып төшә. Фирая Мортазина алар белән шулкадәр оста аралаша, укучылары да аларга сораулар бирә, француз телендә спектакль куя. Моны күреп хәтта французлар да аптырашта кала.
— Балалар югары уку йортларына укырга кергәч тә югалып, оялып калмасыннар, аралашырга, сораулар бирергә, чыгышлар ясарга өйрәнсеннәр өчен тырышам, — ди укытучы.
Тора–бара бу телләрне инглиз теленең кысрыклавын күреп, Фирая Мортазина тормыш белән яраклашырга була. Һәм инглиз телен үзләштерә. Заманында өч чит телне укыткан райондагы бердәнбер мәктәп тулысы белән инглиз телен өйрәтүгә күчү сәбәпле, Фирая ханым инглиз телен укыта башлый. Моның белән генә дә чикләнергә теләми ул. Балаларны дөнья мәдәнияте белән дә таныштыра, үзе дә, курсларда белем алып, рәсем сәнгате дәресләреннән дә керә башлый “Иң яхшы укытучы” исеменә лаек булган, күпләгән мактау грамоталары иясе дә Фирая Мортазина.
— Заманында коллектив белән спектакльләр өйрәнеп, сәхнәләргә чыгулар, агитбригадалар белән йөрүләр, сыер савучылар янына барып, концертлар куюлар —бар да күңелле вакыйгалар булып истә калган. Аннан төрле чаралар оештыру, балаларны олимпиада, бәйгеләргә һәм башка чараларга әзерләү — укытучының эше шулай биһисап күп. Гаилә дә бар бит әле. Монда минем терәгем — ирем. Ул өйдәге һәр эшне тәртипләп тора, — ди укытучы.
Фирая ханым дүрт бала анасы да. Аларның эштәге, укудагы уңышлары турында да горурланып сөйли. Шулай өч елдан китәм дип кайткан Шушмабашында ул яраткан эшен генә түгел, бәхетен дә тапкан.
Гөлсинә ЗӘКИЕВА