Судта нинди эшләр каралды

Судта нинди эшләр каралды
2014 елда Арча район суды 79 җинаять эше карады. Бу 2013 елга караганда 7 эшкә азрак. Каралган эшнең 72се буенча гаепләү хөкеме чыгарылды.
Ике якның килешүе нәтиҗәсендә 6 эш туктатылды, бер эш буенча берәү җинаять җаваплылыгыннан азат ителде, аңа суд тарафыннан рухи авыруларга ярдәм күрсәтүче медицина оешмасында стацио-нар шартларда мәҗбүри дәвалау билгеләнде.
Соңгы ике елда да гаеплеләргә шартлы рәвештә җәза бирү һәм штрафлар салу өстенлек итә.
Барысы 82 кеше җавапка тартылды. 8е хатын–кыз. Аларның берсе кеше үтерүдә гаепләнеп, 7 ел да 1 айга ирегеннән мәхрүм ителде. Икенчесе организмга зыянлы һәм шикле спиртлы эчемлекләр белән эш иткәне өчен җинаять җаваплылыгына тартылды. Калганнары урлашканнары өчен суд каршына басты. Шуларның икесе кибеттән өч кыйммәтле тун урлаган. Ә бер хатын–кыз күршесенең кухнясыннан микродулкынлы мичтә сакланган акча янчыгын урлап чыга. Анда 3500 сум акча була.
79 җинаять эшенең 3се кеше үтергән өчен, 6 эш юл хәрәкәте кагыйдәләрен бозган өчен каралды. Башка гаеплеләр караклык, машина урлаган, наркотик матдәләр, утлы корал белән законсыз эш иткән өчен, 16 яше тулмаганнар белән җенси мөнәсәбәткә кергән өчен җинаять җаваплылыгына тартылды.
Коррупция юнәлешендә 3 җинаять эше каралды. Гражданка Х. субсидия алу максатыннан гаилә кереме турында ялган белешмә ясый. 2012 елның октябреннән 2013 елның мартына кадәр 7562 сум, 2013 елның апреленнән сентябренә кадәр 7341 сум субсидия ала. Бу ялган ачыкланды һәм гаепле суд каршына басты. Аңа 10000 сум штраф салынды.
Икенче берәү ЮХИДИнең өлкән инспекторына ришвәт биргәндә тоткарлана. Суд гаеплегә 300000 сум штраф салды.
Дәүләт учреждениесендә матди җаваплылыктагы эшне башкаручы гражданин Г., үзенең эш урыныннан файдаланып, 9000 сумлык әйбер үзләштерә. Аның гаебе тулысынча расланды һәм 10000 сум штраф салынды.
Балигъ яшенә җитмәгәннәргә 6 җинаять эше кузгатылды. Шуның өчесе ике якның килешүе буенча туктатылды. Өчесенә штраф салынды. Элек урлау һәм машина куган өчен хөкем ителгән балигъ яшенә җитмәгән К. бензопычкы урлаганы өчен 2 елга сынау шарты белән җаваплылыкка тартылды.
2014 елда халыктан район судына 1272 гариза керде. Шуның 1031ен суд карады. Бу 2013 елга караганда 56 эшкә күбрәк.
Суд тарафыннан аталык хокукын раслау (2 эш), ата–ана хокукыннан мәхрүм итү (9), кредитка алган акчаны вакытында кайтармау (167), пенсия билгеләү һәм вакытыннан алда пенсиягә чыгу (31), иминият акчасын алу (58), милекне мирас итеп алу (133) белән бәйле эшләр каралды.
166 гражданлык эше район прокуроры гаризасы нигезендә каралды. Прокурор гаризасы буенча район суды хезмәт хакын эзләп алу, инвалидларның хокукларын яклау, янгын куркынычсызлыгы таләпләрен үтәү һ.б эшләрне карады.
Административ хокук бозулар буенча 109 эш каралды. Бу 2013 елга караганда 30 процентка азрак. Алар арасында вак хулиганлык (59 эш), полиция хезмәт-кәре күрсәтмәсенә буйсынмау (21) эшләре бар. Машина белән исерек хәлдә идарә иткән 11 кеше, 1,5 елдан 2 елга кадәр машина йөртү хокукыннан мәхрүм ителеп, 30000 сум штрафка тартылды. 3 кеше юл хәрәкәте кагыйдәләрен бозган өчен, 2 кеше юл–транспорт вакыйгасында бурычларын үтәмәгән өчен машина йөртү хокукыннан азат ителде.
Гөлназ ВӘЛИЕВА,
судья