Рәсми Портал
ТР Рәисе
ТР Дәүләт Советы
ТР Хөкүмәте
Дәүләт хезмәт күрсәтүләре
ТР шәһәрләр һәм районнары
рус
тат
Арча муниципаль районы
рус
тат
Сорау бирү
Район турында
Арча тарихы
Идарә органнары
Район җирлекләре
Габдулла Тукайның тууына 140 ел
Арча районынан чыккан Бөек Ватан сугышы Геройлары
Торак пунктлар һәм урамнар исемнәре реестры
Арча муниципаль районы картасы
Татарстан Республикасының электрон картасы
Бөек Ватан сугышында Җиңүнең 80 еллыгы
Район тормышы
Эшчәнлек
Программалар, проектлар, конкурслар
Муниципальный заказ
Независимая оценка качества условий оказания услуг
Коррупциягә каршы тору
Комиссияләр
Тематик бүлекләр
Кулланучыларның хокукларын яклау
Документлар
Татарстан Республикасы Законнары
Арча район Советы карарлары
Башкарма комитет җитәкчесе карарлары
Матбугат хезмәте
Фоторепортажлар
Видеорепортажлар
Аудиорепортажлар
Район оешмалары һәм хезмәтләре
Арча муниципаль районының контроль–хисап палатасы
Хокук саклау органнары
Арскмедиа
Арча муниципаль районының коммерция булмаган оешмалары
“Татэнергосбыт” ААҖе
Яшьләр сәясәте
Яшьләр өчен мәгълүмат
Конкурслар
Чаралардан Фото
Муниципаль районнар
Арча муниципаль районы
Бәхетле Маһирә апа
2015 елның 13 марты, җомга
Бәхетле Маһирә апа
— Сугыш башлангач, безне, 6–7 кызны, күрше авылга солдат һөнәренә өйрәтергә алып киттеләр, — дип сөйли Кызылъярдан Маһирә Шәрипова.
Икесенә сугышка повестка килә. Сугышны ишетеп кенә белгән Маһирә фронт-ка китә. Буйга кечкенә генә ябык кызының чит җирләргә сугышка чыгып китүенә әнисе бик борчыла. Исән кайта алмас, шунда бетәр, дип телгәләнә ана йөрәге.
Маһирә 6 яшендә әтисез кала. Өч кыз туган, бер малай үсә алар.
— Бер абыем бар иде, солдатка киткән җирендә сугышка алынды, шунда әрәм булды, — дип сөйли. — Ике апай, мин шушында тормышка чыктык.
Смоленскида пулеметчы һөнәренә өйрәтәләр. 37 мм калибрлы снаряд белән эш итә алар. Зенит-артиллерия полкында хезмәт итә. Смоленск, Польша, Германия…
— Бер пулеметта 4 кеше идек, — дип искә ала Маһирә апа. — Беренче тапкыр атып җибәргәндә үлем хәлләренә җитеп егылганмын. Аннан ияләнәсең. Төнлә йокларга ирек бирмәсләр иде. Тревога ясыйлар. 5 минут эчендә әзер булырга кирәк. Сугышның эченә үк кертмәделәр. Әмма сугышның каты барган урыннарында булдык. Безнең вазыйфа һавадан немец самолетлары кил-гәнне күреп алу һәм аларны алга үткәрмәү иде. Иртә белән ашар алдыннан физкультура ясый идек әле. Чиратлап постта торабыз. Ачлыктан интекмәдек. Аракыга кадәр бирәләр иде. Без, аракыны авызга алмаучы кызлар, үз өлешебезне егетләр белән шикәргә алмаштыра идек. Сугыш беткәнне Герма-ниядә ишеттек. Сугыштан августта гына кайттым.
Маһирә апага 94 яшь. Механизатор булып эш-ләүче улы Илдус, килене Хәмдия белән яши.
— Бөтен бәхетем шушы көнгә калган икән, — ди Маһирә апа һәм уйланып: — Бик бәхетсез булдым инде мин... 51 яшендә ирем Гариф үлде. Какмады, сукмады, рәнҗетмәде. Фермада көн–төн эштә булды. Ир назы да күрмәдем. Иремнең әтисен 15 ел бактым. Кайнананы да бактым.
Әтисез үсүләр, авыр хезмәт белән үткән үсмер чак, гомерләре кыл өстендә торган сугыш еллары, арык иңнәр белән күтәреп булмастай сугыш арты еллары, кияүгә чыгып 6 бала табып үстерү, яшьләй тол калулар — болар бар да Маһирә апаны зур сынауларга дучар иткән. Шул сынаулар бәрабәренә Аллаһы Тәгалә аңа гомер, бәхетле картлык бүләк иткән.
— Бик хәрәкәтчән булдым, — ди ул. — Аз ашадым, күп хәрәкәтләндем. Арчадан ашлык ташыдык. Арча юлында үтте гомер.
— Әнинең балаларыннан бәхете бар, — дип сөйли килене Хәмдия ханым. — Укытучы булып эшләгәч, иртүк эшкә чыгып китә идем. Балаларны бакчага үзе йөртте. Кайтуыма ашарга әзер булыр иде. Керне уды. Эшкә өйрәтте. Килен түгел, кызым дип кенә әйтер иде. Әле менә ике генә ел бәрәңге чүпләргә чыкмый. Газета–журналлар укырга ярата.
Хәмдия ханым Маһирә апаны чәй өстәле янына дәште. Түрдә самовыр чыжлап утыра, янына Маһирә апа килеп утырды. Сугыштан зур бүләкләр белән исән–сау кайтып, кияүгә чыгу, балалар үстерү, бүген дә нигезнең буш тормавы, картлык көндә ялгыз булмау, балалар тәрбиясендә яшәү — бәхет түгелмени бу! Мондый бәхет бөтен кешегә дә тәтеми.
… Язманың башында сугышка ике кыз китте, дип яздым. Алар фронтта аерыла. Икенчесе дә сугыштан исән–сау кайта. Маһирә белән Мәрзыя (мәрхүмә) абыйлы — энеле егетләргә кияүгә чыга. 1990нчы елларда Маһирә белән хезмәт иткән Казанда яшәүче Дилә ханым полкташлары белән очрашуга Мәскәүгә барып кайта. Маһирә апа салкын тиеп кала.
— Румия НАДРШИНА
Бүлешү:
БАРЛЫК ЯҢАЛЫКЛАРНЫ УКУ
СОҢГЫ ЯҢАЛЫКЛАР
2
июнь, 2026 ел
Консультация-метеорологик күренешләрнең интенсивлыгы турында кисәтү 18 сәгатьтән. 2 июньдә 18 сәгатькә кадәр. 2026 елның 3 июне
2026 елның 3 июнендә Татарстан Республикасы территориясендә урыны белән көтелә: - төнлә һәм иртән томан (Казанда да); - төнлә һәм көндез яшен һәм кыска вакытлы җилнең көчәюе 15-17 м/с (Казанда 2 июнь кичендә яшен һәм җил 15 м / с ка кадәр). Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан Республикасы буенча Баш идарәсе тәкъдим итә: Томан вакытында: Әгәр сез табигатьтә томан куерганын күрсәгез, урманда яки сулыкларда ориентацияне югалтмас өчен чаралар күрергә кирәк. Томан юл хәрәкәтендә катнашучыларның барысына да куркыныч тудыра. Томан эчендә автомобильдә хәрәкәт иткәндә артык үзгәртеп корулардан, узып китүләрдән, алдан җибәрүләрдән баш тартырга кирәк. Күпчелек юл-транспорт һәлакәтләре томан шартларында алда хәрәкәт итүче транспорт чарасы белән була. Томанның ераклыкны урлавын исәпкә алу мөһим - гадәти дистанцияне арттыру,тизлекне киметү максатка ярашлы. Кискен тормозлаулардан сакланырга кирәк: туктарга кирәк булганда тизлекне салмак кына киметергә кирәк. Тормоз педаленә берничә тапкыр басарга кирәк, шуның белән сезнең арттан хәрәкәт итүче автомобиль йөртүчеләрне кисәтә торган сигнал бирергә кирәк. Томан эчендә хәрәкәт иткәндә машина йөртүчеләрнең аруы арта, саклык артык булмаячак.
29
май, 2026 ел
Консультация-метеорологик күренешнең интенсивлыгы турында кисәтү 21 сәгатьтән. 29 майда сәгать 10 га кадәр. 2026 ел, 30 май
2026 елның 30 маенда төнлә һәм иртән Татарстан Республикасы территориясендә һәм Казанда урыны белән томан көтелә. Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан Республикасы буенча Баш идарәсе тәкъдим итә: Томан вакытында: Әгәр сез табигатьтә томан куерганын күрсәгез, урманда яки сулыкларда ориентацияне югалтмас өчен чаралар күрергә кирәк.Томан юл хәрәкәтендә катнашучыларның барысына да куркыныч тудыра. Томан эчендә автомобильдә хәрәкәт иткәндә артык үзгәртеп корулардан, узып китүләрдән, алдан җибәрүләрдән баш тартырга кирәк.Күпчелек юл-транспорт һәлакәтләре томан шартларында алда хәрәкәт итүче транспорт чарасы белән була. Томанның ераклыкны урлавын исәпкә алу мөһим - гадәти дистанцияне арттыру,тизлекне киметү максатка ярашлы. Кискен тормозлаулардан сакланырга кирәк: туктарга кирәк булганда тизлекне салмак кына киметергә кирәк. Тормоз педаленә берничә тапкыр басарга кирәк, шуның белән сезнең арттан хәрәкәт итүче автомобиль йөртүчеләрне кисәтә торган сигнал бирергә кирәк. Томан эчендә хәрәкәт иткәндә машина йөртүчеләрнең аруы арта, саклык артык булмаячак.
26
май, 2026 ел
Консультация-18 сәгатьтән метеорологик күренешләрнең интенсивлыгы турында кисәтү. 26 майда 18 сәгатькә кадәр. 2026 ел, 27 май
2026 елның 27 маенда Татарстан Республикасы территориясендә урыны белән көтелә: төнлә һәм иртән томан; - төнлә һәм көндез көчле яңгыр (Казанда-төнлә), яшен һәм кыска вакытлы җилнең көчәюе 15-20 м/с. Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан Республикасы буенча Баш идарәсе хәбәр итә: Яшен вакытында: Әгәр дә Сез велосипедта яки мотоциклда булганда яшенле яңгыр белән очрашсагыз, һичшиксез хәрәкәтегезне туктатыгыз һәм яшенне үзегезнең транспорт чарасыннан якынча 30 метр ераклыкта көтегез. Сәфәрне автомобильдә дәвам итәргә кирәкми, чөнки электроника эшендә хокук бозулар да кире кагылмый. Туктарга, машинаның тәрәзәләрен ябарга һәм бәхетсезлекне көтәргә кирәк. Яшенле яңгыр вакытында сез ачык урында булсагыз, мөмкин булганча түбәнлектә җиргә (комлы яки ташлы грунтка) ятарга киңәш ителә. Сезнең янда елга, күл яки буа булмавы мөһим, чөнки су – яхшы үткәргеч, ә яшен сугуы сулыктан 100 метр радиуста тарала. Машина йөртүчеләргә юлда бик игътибарлы булырга кирәк. Җәяүлеләргә автотрассалар аша чыкканда һәм алар янында булганда сак булырга кирәк. Мөмкин булса, ерак араларга йөрүдән баш тартыгыз.
22
май, 2026 ел
Татарстан Республикасында "Суд приставлары-балаларга" Бөтенроссия мәгълүмат акциясе башлану турында
Халыкара балаларны яклау көне алдыннан Федераль суд приставлары хезмәте 2026 елның 20 маеннан 1 июненә кадәр «суд приставлары – балаларга»Бөтенроссия мәгълүмат акциясе уздыра. Чаралар илнең барлык төбәкләрендә, шул исәптән Татарстан Республикасы территориясендә уза. Акциянең төп максаты-алимент түләүләрен түләтүнең нәтиҗәлелеген арттыру, балигъ булмаган балаларның хокукларын торгызу һәм җәмгыятьнең игътибарын ата-ана бурычларына җаваплы мөнәсәбәт мәсьәләләренә җәлеп итү. Федераль суд приставлары хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча Баш идарәсендә алимент түләтү мәсьәләләренә аерым игътибар бирелә. Суд приставларының системалы эшләве нәтиҗәсендә ел саен алимент түләүләре суммасы арту тенденциясе саклана.
ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International
Хата таптыгызмы?
Сүзне яки җөмләне билгеләгез һәм CTRL+ENTER басыгыз