Тыңлагыз, Казан сөйли

Тыңлагыз, Казан сөйли
Иске Кырлай мәдәният йортында “Үткәннәрдән киләчәккә — хәтер нуры” дигән очрашу кичәсе булды. Кичәнең кунагы — авылдашлары, тарих фәннәре кандидаты, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре, фән һәм техника өлкәсендә дәүләт премиясе лауреаты, Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетының Баш архив идарәсе җитәкчесе Данил Ибраһимов.
Ул минем дә авылдашым. Яшь чакта аңа гашыйк булып йөрүем әле дә хәтеремдә. Дөресрәге, үзенә түгел, ә аның радио аша яңгыраган Левитанныкыдай көчле тавышына. Данил Ибраһимовның кем булуын исегезгә төшердегезме? Заманында ТАССР Дәүләт радиосында диктор булып эшләгән Данил абый турында сүз бара. “Тыңлагыз, Казан сөйли” дип башлый иде ул үзенең чыгышларын. Кичәдә дә Лена Шагыйрьҗанның “Сөйлә, Казан!” шигырен укый башлагач, тавышының еллар үтү белән дә үзгәрмәве, әле дә йөрәкләргә үтеп керердәй көчле яңгыравына игътибар иттек. Ә инде кулына гармун алып җыр сузгач, бөтен мәдәният йортына моң агылды. Югары Масрада яшәүче апасы Сүрия ханым аңа кушылды.
— Данил белән без бер сыйныфта укыдык. Быел мәктәпне тәмамлаганга 50 ел. Бик чибәр, искитмәле итеп гармунда уйный, тәнәфес җиттеме, гармунын күтәреп чыга да, безне биетә иде, — дип искә алды балачак елларын Мөндештән Рәйхана Садриева.
Төп нигезнең нурын, җылылыгын саклаучы Шамил абыйсы да шул чорны искә төшерде. Беренче укытучылары Рәшидә Хәсәнова танылган укучысына багышлап язылган шигырен укыды, Сүрия апа да яраткан шигырьләрен хәтеренә төшереп, тамашачыларга тәкъдим итте.
— Бу еллар еракта калган. Ул вакыттан соң күпме сулар аккан. Бүген Данил Ибраһимов үзенең тормыш юлын рухи хәзинәләребезне барлап, халкыбызның бай мәдәниятен, тарихын, гореф–гадәтләрен мәңгеләштерүгә багышлаган. Министрлар Кабинеты Баш архив идарәсе тарафыннан нәшер ителүче “Гасырлар авазы” фәнни-документаль журнал да шул эшчәнлектә билгеле бер урынны алып тора. Авылдашыбызның Иранга барып, андагы Милли архив һәм китапханә белән хезмәттәшлек булдыруы турында ишетеп тә сөендек, — диде Иске Кырлай китапханәчесе Венера Хәмзина.
— Иранда булу — күптәнге хыялым иде, — диде алган тәэсирләре белән уртаклашып Данил Ибраһимов. — Максаты — татар халкы тарихына кагылышлы документларны милли архивыбызда туплау. Шул ният белән без тарихи документлар чыганагы булган Германия, Төркия, Мисыр белән дә тыгыз элемтә урнаштырдык. Бөтен дөнья буйлап ярты миллионнан артык документ таптык. Аеруча кызыклылары — Иран документлары.
Шулай ук ул бер төркем галимнәр белән берлектә Арча районы энциклопедиясен эшләүләре, туган авылы тарихын тирәнтен өйрәнүче Фәрит Салихов белән бергә Иске Кырлай тарихын китап итеп бастырып чыгарырга планлаштыруы турында да әйтеп үтте.
Очрашу җырлар, биюләр белән аралаштырып барылды. Укучылар, авыл үзешчәннәре бик матур чыгыш ясады. Данил Ибраһимов, үзе дә хисләнеп китеп, яраткан көйләрен башкарды.
Гөлсинә Зәкиева