Янгын гомерләрне өзә

Янгын гомерләрне өзә
Аларны 10 июнь көнне җирләделәр. Ана белән кыз берьюлы салкын җир кочагына кереп ятты. Гаиләләре, туганнары өчен коточкыч авыр хәл.
Ерак юлда булып, күмәргә түгел, өчесенә дә кайтып өлгерә алмаган гаилә башлыгы өчен бигрәк тә. Кайтышына хатыны, баласы каршы алмый, өй эче кара күмергә калган. 9 июньдә Арча шәһәренең Тау асты урамында булган янгын әнә шулай йортка гына зыян салмады, ике кешенең – аналы- кызлы 47 яшьлек Әлфия һәм 28 яшьлек Алсу Заһидуллиналарның гомерләрен дә өзде.
Мондый күңелсезлекләр, ничектер, ешаеп китте. Районда 16 янгын очрагы теркәлде һәм шуларда 8 кеше һәлак булды. Курса разъездында – 4 (сәбәбе – төтен юлының дөрес эшләнмәве), Венетада – 2 (сәбәбен әле дә төгәл әйтә алмыйлар, Казанда махсус лабораториядә ачыклыйлар) һәм Арчада – 2 (ут чыбыгыннан).
– Электр чыбыгы дөрес ялганмау нәтиҗәсендә быел 8 янгын очрагы теркәлде, – ди янгын күзәтчелеге бүлегенең өлкән сорау алучысы Наил Бәйрәмов. – Алюминий һәм бакыр чыбыкларны үзләре ялгап куйган очрак- лар бар. Ә алай эшләү тыела. Кайбер урыннарда чыбыклар иске. Ул да куркыныч. Хәзер өйләрдә нинди генә көнкүреш техникасы юк. Көчәнеш зур. Гадәттә чыбыкны счетчикка саклагыч аша ялгыйлар. Көчәнеш артып китсә, ул өзелә. Кайберәүләр турыдан-туры ялгап куя. Бу очракта да шулай, чыбык чорнаганнар. Иске чыбыклар янып киткән. Өйдәгеләр төтенгә тончыгып үлгән. Янгын сүндерүчеләрнең вакытында килеп җитүе, су алу өчен чишмәнең шунда гына булуы нәтиҗәсендә генә йорт бөтенләй янып бетмәде. Дөрес, бу әле безнең фикер, төгәлен Казаннан кайткан экспертлар лаборатор тикшерүләр үткәргәннән соң әйтәчәк.
Моннан тыш, мичләр һәм төтен юлларының дөрес эшләнмәве, аларны дөрес файдаланмау сәбәпле (ягъни, мич караучысыз кала, артык күп ягыла, морҗа башлары сыланмый һәм башкалар), ут төртеп, үзеннән-үзе янып китеп (печән, салам кызып), техник сәбәпләр нәтиҗәсендә янгын чыгу очраклары теркәлгән.
– Элек йорт саен кереп, мичләр, морҗа башларының таләпләргә туры килү-килмәвен тикшереп йөрделәр. Бу бик зур саклану чараларының берсе иде. Һәр кешенең үз хуҗалыгы, үз йорты. Хуҗа рөхсәт иткән вакытта гына анда керергә була. Хәзер закон шундый. Һәр кеше үз куркынычсызлыгы турында үзе кайгыртырга тиеш. Бу өлкәдә лицензияләре булган оешмалар бар. Шуларга мөрәҗәгать итеп тикшертергә мөмкин. Без үз чиратыбызда авыл җирлекләре, халыкны социаль яклау бүлеге хезмәткәрләре белән берлектә киңәшләр белән белешмәлек өләшәбез, – ди Наил Бәйрәмов. – Мичләрне, мунчаны, прачканы һәм башкаларны караучысыз калдырырга һич ярамый, ут нокталарын да даими рәвештә карап, ныгытып торырга кирәк. Счетчикка чыбыкны берничек тә турыдан-туры ялгамаска, иң яхшысы–автомат куярга. Бу кагыйдәләрне һәркем белә, тик барысы да үтәми генә. Гадәттә бу социаль яктан авыр хәлле гаиләләргә кагыла.
9 июнь көнне Арча муниципаль районы буенча гадәттән тыш хәлләрне кисәтү һәм янгын куркынычсызлыгын тәэмин итү комиссиясенең чираттан тыш утырышы булды. Анда авыр хәлле, күп балалы гаиләләр, ялгызлар, спиртлы эчемлекләр кулланучылар яшәгән йортларда кеше үлеменә китергән янгыннарны булдырмау буенча өстәмә чаралар каралды, карар кабул ителде. Комиссия янгын сагының Арча гарнизонына шәһәр һәм авыл җирлекләрендә тәүлек буе эшләүче постлар булдырырга, аның составына әзерлекле кешеләр кертергә, аңлату эшләре оештырырга тәкъдим итте. Халык күп- ләп ял иткән урыннарга, аеруча зур игътибар бирергә. Торак пунктлар территорияләрендә һәм алардан читтә чүп–чар һәм коры үлән яндыру тыела. Янгынга каршы махсус режим гамәлдә вакытта учак ягу дә рөхсәт ителми.
Шәһәр, авыл җирлекләре башлыкларына, авыл хуҗалыгы берләшмәләре җитәкчеләренә, янгын күзәтчелеге бүлегенә, Арча урман хуҗалыгы, “Водоканал-Сервис”, мәгариф идарәсе, янгын сагы Арча гарнизонына бу юнәлештә аерым эшләр йөкләнде. Шулай ук торак пунктлар старосталары белән өстәмә инструктажлар үткәрү, янгын куркынычсызлыгы мәсьәләләре буенча гражданнар җыеннары оештыру, янгыннарны булдырмауга волонтерлар, активистларны да тарту тәкъдим ителде.
Гөлсинә Зәкиева