Үкенмәслек итеп яшик без

Үкенмәслек итеп яшик без
Арча ягы танылган шәхесләргә – язучыларга, шагыйрьләргә, мәгърифәтчеләргә бай. Әмма шул байлыкны җыйнап, бергә туплап, халыкка күрсәтә белергә дә кирәк бит әле. Ә бу эшнең нинди мәшәкатьле, вак икәнлеген, күпме вакыт, көч, энергия кирәклеген үзе эшләп караган кеше генә белә. Ринат Фазлыйәхмәтов менә шундыйлардан. Әле быел гына аның Арча ягының күренекле шәхесләре турындагы “Арча ягы зыялылары” исемле китабы басылып чыкты.
Биографиясен язып торуның кирәге юктыр дип уйлыйм. Районда аны кем генә белми икән. “Аяк-лы энциклопедия” диләр аның турында. Нинди генә темага сүз башлама, нәрсә турында гына сорама, аның җавабы әзер. Тарихчы да, мәдәниятчы да, мәгърифәтче дә ул. Бүлмәгә килеп керүгә, аңа сораулар яудыра башлыйбыз. Ул кызык итеп сөйли, мәзәкләр дә кыстыра, үзе шулардан тәм табып, кеткелдәп көлеп тә ала. Аның белән аралашырга җиңел, сүзләре мәгънәле, мәзәкләре зәвыклы. Сәгатьләр буе авызына каратып тора ала.
13 июньдә Ринат Фазлыйәхмәтовка 75 яшь тулды. Аның юбилеен “Казан арты” тарих-этнография музеенда зурлап билгеләп үттеләр. Бергә, бер чорда эшләгән кешеләр, шәкертләре, сабакташлары, туганнары, дуслары да аның турында яратып сөйләде, рәхмәт сүзләрен җиткерде. Искиткеч җылы, якты, матур кичә булды ул һәм, иң кызыгы, Арча Укучылар сарае каршында эшләп килүче “Нур” балалар телестудиясе тарафыннан төшерелгән аның турындагы фильм белән башланып китте.
Кеше гомере бер яктан караганда, чиксез дәрьяга тиң булса, икенче яктан килгәндә, кара урман. Шул урманга яктылык иңдереп, җырда әйтелгәнчә, гомерләрне үкенмәслек итеп яшәп калырга кирәк. Китап дәрьясына чумган, гомере буе шуннан дәрт, көч алып, матурлык һәм гүзәллек туплап яшәгән, зур тормыш, тирән эчтәлекле хезмәт юлы үткән, 60 елга якын эш стажы булган Ринат Фазлыйәхмәтовның гомере үзе аерым китап язарлык. Һәм андый китап дөнья күрде дә. Үзенең 75 еллык юбилее уңаеннан ул үзенә, дуслары, туганнарына “Язмыш эзләре буйлап” дигән истәлекләрдән торган китап бүләк итте. Никадәр материал туп-лап, китаплар бастырып чыгарса да, ул җыйган мәгълүмат очсыз–кырыйсыз. “Үземдәге яхшы сыйфатлар өчен мин китапка рәхмәтле”, – дигән Максим Горький. Юбилей кичәсенә килгәннәр андагы барлык яхшы сыйфатларны ачып салдылар.
– Ринат Фазлыйәхмәтов район үсешенә зур өлеш керткән, рухи азык, байлык туплаган шәхес. Рухи байлыкның әһәмияте киләчәктә тагын да кадерлерәк була. Мин – сезнең укучыгыз. Укытучым шундый көчле һәм зыялы булу эш дәверендә бик рәхәт. Сез безнең өчен маяк булдыгыз. Барысы өчен дә зур рәхмәт, – диде Надия Мифтахетдинова һәм укытучысына Роза Сәгъдетдинова белән бергә җыр бүләк итте.
Ул көнне җырлар күп яңгырады. Махсус әзерләнгән концерт номерлары түгел ул, күңелгә җыелган хисләрнең ташып чыгуы. Аларга матур теләкләр, котлаулар, рәхмәт сүзләре кушылды. Күршеләре, дуслары, туганнары, сабакташлары, шәкертләре җиткергән теләкләр аның өчен барыннан да кадерле.
– Дин, туган тел, моң – милләтне исән калдырган өч нәрсә. Сез – туган телебез сакчысы, – дип олылады юбилярны дусты Фәрхат Зыятовның Төркиядән кайтып, махсус юбилейга килгән улы Фәнис Зыятов һәм бүләк итеп Тукайның “Туган тел”ен укыды, курайда татар моңын сузды.
– Кая барсам да таныш- лар. Беләләр, таныйлар, сәлам бирәләр, сөйләшеп торалар, рәхмәт белдерәләр. Бу минем өчен зур бәхет. Димәк, истә калдырырлык эшләр башкарганмын, – диде соңыннан юбиляр Ринат Фазлыйәхмәтов. – Мин яратам сезне, кешеләр!
Гөлсинә Зәкиева