Каратай авылы да һәйкәлле булды

Каратай авылы да һәйкәлле булды
22 июнь – сугыш башланган көн. Хәтер һәм кайгы көне. Каратай авылы халкы өчен ул хәзер яу кырында башларын салган авылдашлары истәлегенә һәйкәл куеп, аларның исемнәрен мәңгеләштерү көне буларак та истә калачак.
Кечкенә генә Каратай авылыннан да 54 кеше сугышка чыгып киткән, шуларның 43е һәлак булган, 11е генә исән–сау кайт-кан. Бу һәйкәл тагын бер ягы белән кыйммәтле – ул авыл халкы көче, тырышлыгы һәм матди ярдәме белән төзелгән.
– Идеясе – шушы авылда туып–үскән, Яңа Кенәрдә яшәүче унынчы дистәне ваклаган сугыш һәм хезмәт ветераны Рәгыйб ага Халитовныкы. Ул зиратны коймалап алу башлангычы белән дә чыккан һәм аның өчен 50 мең сум акча да биргән иде, – диде һәйкәл ачу тантанасында Апаз авыл җирлеге башлыгы Ринат Садыйков. – Һәйкәл өчен дә 50 мең сум бирде. Моннан тыш Илдар Сәлахов, Бәлхия ханым, Гөлзидә Хафизова акчалата ярдәм күрсәтте, “Ватан” агрофирмасы” ширкәте техника белән булышты, авыл халкы да бик күп көч кертте, имам Вазыйх Мәгъсүмов, авыл старостасы Марсель Галәлетдинов, ветеран Габдрәүф Рәхимов зур тырышлык куйды.
Балалар чыгышыннан соң сүзне район җитәкчесе Илшат Нуриев алды.
– Мондый һәйкәлләр, обелисклар быел кечкенә авылларда да, барлыгы 11 урында ачылды, – диде ул. – Аермасы шунда, сез үз көчегез белән эшләдегез. Хәтеребез вакытка караганда озынрак булырга, без һәлак булган авылдашларыбызны онытмаска тиеш.
– Җиңүне сез дә алып килдегез, тарихны сез дә яздыгыз, – диде Татарстан Республикасы хәрби комиссариатының Арча һәм Әтнә районнары буенча бүлек җитәкчесе Алмаз Борһанов тыл ветераннарына, сугыш чоры балаларына мөрәҗәгать итеп. – Хезмәтегез өчен зур рәхмәт. Сез безгә, яшь буынга бик кирәк.
– Әйе, сугыш кырды халыкны. Мин яшәгән урамнан берәү дә әйләнеп кайтмады. Татар авылында яшәп, русча уң белән сулны да аермаган ир–егетләр беренче булып китте дә, юк та булды. Исәннәрнең дә күбесе вафат инде. Бу һәйкәлгә барысының да исемнәре язылган. Алар мәңге безнең күңелләрдә, – диде ветеран укытучы Габдерәүф Рәхимов.
Тантанада хуҗалык җитәкчесе Мансур Әхмәтов, имам Вазыйх Мәгъсүмов чыгыш ясады, сугыш чоры баласы Билия Галиәхмәтова истәлекләре белән уртаклашты.
– Әтидән 6 яшемдә калдым мин, – диде ул. – Бала белән иреннән аерылып кайткан әниемне туганнары сыендырган. Менә шулар карап үстерде мине. Ике әнием, ике әтием булды. Әтиләрнең икесе дә сугыш кырында башларын салды. Ачлык та, ялангачлык та баштан узды. 7нче сыйныфны тәмамлау белән колхозда эшли башладым. Атлар карадым. 1956 елда кияүгә чыктым. Ике балабыз булды. Тормыш дәверендә бик күп авырлыклар, хәсрәтләр кичердем.
– Мин әтине хәтерләмим дә, – дип кушылды Мәвәлия Галәлетдинова. – Аннан 4 бала калганбыз. Миңа ике яшь булган. Тормыш авыр иде. Әниемнең тырышлыгы белән генә барды. Аның күзенә генә карап тордык. Колхозда эшләдем, аннан бозаулар карадым. Хәзер Арбашта кече улым Илгизәр тәрбиясендә яшим.
Мәчет ишегалды ул көнне гөр килеп торды. Һәйкәл ачу тантанасына читтә яшәүче авыл кешеләре дә кайткан иде.
Гөлсинә Зәкиева