Алар күпне күргән буын

Алар күпне күргән буын
Хәния Низамова Яңасала авылында 1928 елда туган. Әти–әнисе Шәйдулла белән Сабира гади колхозчы була. Ул Яңасала мәктәбендә 4 ел гына укый. Авыл баласы эшкә кереп чума. Басудан кайтып кермиләр. Аз гына буш вакыт булдымы — мунча миллекләре ясап саталар.
Шул акчага чабата сатып алалар. Шуңа сөенеп бетә алмыйлар. Әле ул чабаталарны алар матурлап бизиләр дә. Кемнеке матуррак! Үз товарларын дәфтәргә дә алмаштыралар. Ул да сөенеч була.
Ач, ялангач булсалар да, үзләренең күңелләрен күрергә дә вакыт табалар. Кышын ат чанасына утырып таудан төшеп китүләре үзе бер онытылмаслык мизгелләр. Ә төнгә кадәр керосин яндырып кич утыруларны онытырлыкмы соң?!
Сугыш башланганда Хәниягә 13 яшь була. Ул көнне Хәния апа яхшы хәтерли. Әтиләрен елашып сугышка озаталар. Бәхетләренә, әтиләре сугыштан исән–сау әйләнеп кайта. Ә менә ике туганы сугыштан кайтмый.
Тылда барлык авырлыклар да хатын–кызлар һәм балалар җилкәсенә төшә. Җир сөрү, чәчү, игеннәрне җыеп алу, урман кисү, окоп казулар — берсе дә калмый. Солдатларга оекбаш, бияләйләр бәйләргә дә вакыт табалар.
— Әти безнең тегүче, — дип сөйли Хәния апа. — Миңа сары төстәге бик матур пәлтә текте — гомер онытасым юк.
1949 елда Хәния дус кызлары белән Украинага Макеевка шәһәренә китә. Шунда булачак ире Галләм белән таныша. Шулай ук ул Апас районыннан вербовка белән килгән була. Бер–берсен яратышкан яшьләр бергә кушылып яши дә башлый. Икесенә бер мендәр, бер савыт дигәндәй... Вербовка вакыты үтеп тә китә. Әмма туган якларына әйләнеп кайтырга акчалары җитмәгәнлектән, вербовка чорын озынайтырга булалар. Галләм шахтер булып урнаша, Ә Хәния транспортерда эшли. Украина җирендә аларның ике кызлары — Тәслимә белән Тәскирә туа. 1960 елда гына алар Арчага кайта алалар. Туган якта тагын ике кызлары — Наилә белән Альбина дөньяга килә.
Арчада йорт җиткерәләр. Галләм абый КСМда эшли, 1968 елда үлеп китә. Хәния апа чүәк фабрикасына урнаша. Элеваторда, икмәк комбинатында хезмәт итә, шуннан пенсиягә чыга.
Хәния апа, тыныч, рәхәт тормышта балаларыгызга, оныкларыгызга куанып яшәргә язсын сезгә!
Гүзәлия Рәхмәтова.
Арча