Акчасыз каласың килмәсә

Акчасыз каласың килмәсә
Әңгәмәдәшебез – район эчке эшләр бүлегенең өлкән тикшерүчесе, юстиция майоры Илнар Касыймов.
– Илнар Айдарович, кәрәзле телефоннар аша һаман да алданып торабыз, киңәш сорап редакциягә шалтыратучылар бар.
– Кызганыч, һаман да алданалар. Югыйсә бу турыда күпме языла, аңлатыла. Безнең районда да бар андый корбаннар. 90 мең сумга кадәр акчасыз калучылар бар.
– Җинаятьчеләр табыламы?
– Алдакчыларның эзенә төшеп торабыз, әмма кайбер җинаятьләрне ачыклавы кыен, чөнки Интернет ул бик киң челтәр, очына чыгып җитә алмаган очраклар бар.
– Алдакчы ничек эш итә?
– Алдарга омтылучы башта, Интернетта казынып, кәрәзле элемтә операторларының абонент номерлары тупланмасына үтеп керә, шулардан төрле сан комбинацияләрен җыеп, абонент номерларын булдыра, шуларга смс-хәбәрләр җибәрә. Алдарга омтылучы банк исеменнән эш итә. Смс-хәбәрләрнең эчтәлеге болайрак: “Сезнең банк картагыз блокировкаланды. Блокировкадан чыгу өчен сезгә банк хезмәткәре белән элемтәгә керергә кирәк”. Ә банк хезмәткәре – алдакчы үзе, смс-хәбәргә үзе файдаланган абонент номерын яза. Телефон хуҗасы, озак уйлап тормыйча каударланып, смс-хәбәрдәге телефон номерына шалтырата.
– Һәм “банк белгече” сөенә-сөенә кармакка бик тиз капкан клиент белән сөйләшә. Нәрсә турында сөйләшә инде алар?
– “Банк кешесе”, картаны блокировкадан чыгарабыз дип, “клиент”ның башын әйләндереп, “мобиль банк” хезмәтеннән файдалану-файдаланмавын ачыклый. “Мобиль банк” хезмәте белән эш иткәнен белгәч, банк картасының номерын, кодын сорый. Шулай итеп, кеше үзе дә сизмәстән алдана. Шуннан соң алдакчы “клиент”тан картаны блокировкадан чыгару өчен банк картасы буенча операция башкарырга рөхсәт ала. Алдакчыга шул гына кирәк. Ул Интернет челтәре аша алданучы картасының шәхси исәбендәге акчаны төрле компанияләрнең Интернет-сайты аша кәрәзле элемтә операторлары абонент номерлары исәпләренә (иптәшләре яки үзе контрольдә тота) күчерә. Шушы юл белән алдакчы чит кеше акчасын үзләштерә.
– Банкомат янында алдану очраклары да бар бит.
– Бар. Карта “мобиль банк” хезмәтенә тоташмаган очракта алдаучы алданучының картасын блокировкадан чыгару өчен банкоматка килергә куша. “Клиент” банкоматка йөгерә. Алдаучы телефон аша “клиентка” банк картасы белән берничә операция башкарырга куша. Кеше үзе дә сизмәстән картасындагы акчаны алдакчы исәбенә күчерә.
– Ә ничек алданмаска?

АЛДАНМАУНЫҢ СЕРЕ БИК ГАДИ:

банклар бервакытта да банк картасы мәгълүматларын сорамый. Ул мәгълүматларны беркемгә дә әйтергә ярамый. Ул сер, чөнки акча белән бәйле.

Румия Надршина