Хат юлларында – тарих

Хат юлларында – тарих
Беркөн Яңасаладан Минзилә Галимуллина шалтыратты. “Сугышта хәбәрсез югалган бер туганым турында мәгълүматлар табуда ярдәм итүен сорап Яңа Кенәрдә яшәүче Зөлфәр Баязитовка мөрәҗәгать иткән идем, икенче туганым турында белдем. Бик зур рәхмәт аңа.
1930–1940 елларда әниемнең ике энесе Бакуга эшкә ялланып киткән булган. Шуннан икесе дә сугышка алынган. Берсе хәбәрсез югалган, ә менә Нурислам абый батырларча сугышып, һәлак булган. 1943 елны Кызыл Йолдыз, 1944 елда Кызыл Байрак, беренче дәрәҗә Дан орденнары белән бүләкләнгән. Минем кулыма аның бүләкләү кәгазе дә килеп иреште. Без абыем белән бергә сугышкан Советлар Союзы Герое Григорий Гурьянов белән хат алышып тордык. Миндә алар әле дә саклана. Үземнең аякларым авырта, йөри алмыйм. Килсәгез, күрсәтер идем”, – диде ул. Кызыксынып, Яңасалага юл тоттык.
Минзилә апа башта бик теләп үзе, балачагы, язмышы, бүгенге тормышы турында сөйләп китте.
– Әнием Кәчегә кияүгә чыккан. Әтием сугышта һәлак булган. Әнием ике бала – мин, 1940 елны туганмын, һәм миннән 6 яшькә өлкәнрәк бөкре абыем белән урман буйлап туган авылы Каенсарга чыгып киткән. Имеш, урман якын, ач булмабыз, бабайга да ярдәм итәрбез. 7 сыйныфны тәмамлаганнан соң, фармацевт булырга укырга керергә имтихан бирдем. Яшәргә акча булсын, дип бала карарга алынырга булдым. Әни моны белде дә, мине кире алып кайтып китте. Казанбашка да укырга җибәрмәде. Ат көтүе көттем, сыер саудым, сарык, дуңгызлар карадым. Аннан Корайван егете Рәхимбайга кияүгә чыгып, Ташкентка киттек. Анда 28 ел яшәдек. Кичке мәктәпне тәмамладым, санэпидемстанциядә эшләдем, белемемне күтәрдем. Бирегә кайтканга да күп еллар үтте инде. Ирем моннан ике ел элек вафат булды. Балаларыбыз да булмады. Абыем да вафат инде. Ялгызым калдым. Гаиләбез тарихын миннән башка барлаучы кеше дә юк. Шуңа сезгә шалтыраттым, – диде ул һәм безгә бүләкләү кәгазен, туганы белән бергә сугышкан Советлар Союзы Герое Григорий Гурьяновтан килгән хатларны күрсәтте.
Минзилә апа ул хатларның эчтәлеген яттан белә. Туганының шундый батыр йөрәкле булуы белән горурлана. Әлеге бүләкләү кәгазенә күз салабыз. Анда кече сержант Нурислам Әхмәтшинның батырлыгын тасвирлаган түбәндәге юллар бар: “Станиславск өлкәсенең Живачи авылы тирәсендә төзәүче Нурислам Әхмәтшин орудиесенә каршы 13 танк килә. Аралар 400–500 метр калгач, ул ут ача һәм берничә танкны юк итә. Ул вакытта немец чигенә, соңрак инде безнекеләргә каршы 50 танк җибәрә. Нурислам Әхмәтшин тагын өч танкны яндыра. Күрсәткән батырлыгы өчен һәлак булганнан соң Кызыл Байрак ордены белән бүләкләнә”.
– Шушы көнне 22 яшьлек Нурислам абый үзе дә һәлак була, – ди Минзилә Галимуллина. – Килгән хатлардан күренгәнчә, снаряд кыйпылчыгы аның баш миен алып ыргыта. Ул фәкать: “Эх, егетләр”, дип әйтергә генә өлгерә. Аны Украина җирендә, Живачи авылында зурлап салют белән күмәләр. Үз абыем Фәйзрахман шушы авыл балалары, эзтабарлар белән хат алышып торган. Алар һәр бәйрәм саен абыебыз кабере янында салют биреп аны искә алулары, дежур торулары турында язганнар, хәтта фоторәсемнәрен дә җибәргәннәр. Григорий Гурьянов шул сугыштан соң Герой исеме алган. Үземнең Нурислам абыемны да мин геройга тиңлим. Г.Гурьянов та хатында аны шуңа тиңли.
Гөлсинә Зәкиева