РАЙОНЫБЫЗДА УЛ БЕРДӘНБЕР

РАЙОНЫБЫЗДА УЛ БЕРДӘНБЕР
Арча шәһәрендәге өченче урта мәктәп бай тарихлы бинага урнашкан иде. 19нчы гасырда бу урында һөнәри училище булган. Анда атаклы җырчы Федор Шаляпин укыган. Соңрак ул Арчадагы бердәнбер урта мәктәпкә әверелгән.
1930 елда шул мәктәп базасында педагогия техникумы, 1937 елда Арча педагогия училищесы оештырыла. 1985 елда училище яңа бинага күчкәч бирегә 3нче номерлы урта мәктәп күчә. Бу нигездә Социалистик Хезмәт Геройлары Лотфулла Мусин, Илсур Шәйхетдинов, Татарстанның халык язучылары Гариф Ахунов, Мөхәммәт Мәһдиев һәм башка күренекле шәхесләр укып чыккан.
Берничә ел элек шушы бинаның бер өлеше җимерелеп төшкәч, урта мәктәп ябылды, киләчәге томан эчендә калгандай булды. Быел менә биредә өч катлы мәһабәт бина барлыкка килде. “Нинди мәктәп була икән?” — дип кызыксынучылар редакциягә дә мөрәҗәгать итәләр. Без бу турыда мәктәп директоры Тимур Илдус улы Сәгъдиев белән сөйләштек.
— Районыбыз җитәкчесе Илшат Нуриев тәкъдиме белән бу уку йорты күп телләр өйрәтә торган, гуманитар юнәлешле сәләтле балалар мәктәбе булачак. Күп телләр дигәндә татар, рус, инглиз, гарәп, төрек, кытай телләрен өйрәтү күздә тотыла, – диде ул.
— Шактый катлаулы бурычлар тора икән алда. Сәләтле балалар киләчәктә күрше районнардан, башка төбәкләрдән дә килергә мөмкин. Бу авыр йөкне күтәреп, чын мәгънәсендә сәләтле балалар укытырлык, тиешле шартлар (матди базасы, җиһазлары, кадрлары) була алырмы?
— Бу мәктәптә балаларны укыту–тәрбияләү өчен барлык шартлар да тудырылачак. Барлык фәннәрдән дә нигезле белем бирү өчен заманча җиһазландырылган сыйныф–кабинетлар, физик–культура, спорт белән шөгыльләнү өчен зур спортзал, зур спорт һәм уен мәйданчыгы, акт-лар залы, барлык шартлары тудырылган ашханә булачак, тулы көн мәктәбе итеп, укучылар дәресләрдән соң килеп үз сәләтләрен төрле яклап үстерә алу мөмкинлеге тудырыла. Һәм, билгеле, мәктәп конкурс нигезендә югары белемле, үз эшләрен яхшы белүче, заман таләпләренә туры килә торган алдынгы педагогик технологияләрне кулланучы тәрбияче һәм укытучы кадрлар белән тулыландырылачак.
Тагын бик мөһим өлеше: фәнни педагогик һәм методик юнәлештә без Г.Тукай исемендәге Арча педагогика көллияте белән тыгыз элемтәдә эшләүне планлаштырабыз. Ул — Мәгариф һәм фән министрлыгының милли кадрлар әзерләү ресурсы, фәнни–педагогик, методик юнәлештә максатчан эш алып баручы уку йорты. Сәләтле укучылар белән тиешле дәрәҗәдә укыту–тәрбия процессын алып баруда бу коллективның системалы ярдәме бик кирәк.
Кыскасы, бу мәктәпнең ныклы, заманча матди–техник базасы, алдынгы педагогик технологияләрне кулланучы коллективы була һәм дәүләт стандарты таләпләре, сәләтле балалар белән эшләү өчен планлаштырган бурычлар тулысынча тормышка ашырылачак.
Балалар бакчасын, башлангыч һәм тугызъеллык мәктәпләрне үз эченә алган бербөтен комплекс була бу. Күп телләр өйрәнү юнәлеше балалар бакчасыннан ук башланачак. Шулай ук тарихи мирасыбызны, гореф-гадәтләребезне, традицияләребезне өйрәтү, үстерү мәктәпнең сыйныфтан, дәрестән тыш тәрбия системасында тиешле урын алачак.
— Сез тулы көн мәктәбе дигән фикерне әйттегез. Моны ничегрәк күз алдына китерәсез?
— Уку-укыту планнарында каралган дәресләр (расписание буенча) беткәч, гадәттә укучылар өйләренә кайтып китә. Ә менә тулы көн мәктәбендә укучы өенә кайтып (яки тулай торак, интернатта) бераз ял иткәч, яңадан мәктәпкә килә. Мәктәптә һәр укучыга үз сәләте юнәлешендә шөгыльләнерлек шартлар тудырылган булырга тиеш. Моның өчен ата-аналар белән тыгыз элемтәдә торып, районның яшьләр эшләре һәм спорт бүлеге, мәдәният идарәсе, сәнгать һәм музыка мәктәпләре белән бергәләп эш оештыру кирәк булачак.
Шулай ук мәдәният,сәнгать эшлеклеләре, язучылар, галимнәр, күренекле шәхесләр белән очрашу-аралашу, укучыларның иҗади нәтиҗәләре буенча төрле чаралар (конкурс, ярыш, олимпиада һ.б.) оештыру — мәктәпнең тәрбия планы системасында урын алачак.
— Ә менә алдагы уку елында нинди сыйныфлар укыячак?
— Бу уку елында мәктәптә 1нче, 2нче, Знче, 4нче һәм 5нче сыйныфлар укыячак.
Хәзерге вакытта 5нче сыйныфка укучылар кабул итү бара. Белешмәләрне мәктәпкә килеп алырга мөмкин яки 3-10-05 телефоны белән шалтыратырга була. Балалар бакчасына кабул итү быелга район мәгариф идарәсе урнаштырган чират тәртибендә бара. Ә 2016-17нче уку елына балаларны кабул итү әңгәмә нәтиҗәсеннән чыгып оештырылачак. Әлегә безнең районда балалар бакчасының мәктәпкә тоташып китүе кебек һәм күп телләр өйрәтү юнәлешендә укытуның бөтен бер комплексы булганы юк иде. Бу заман таләп-ләренә туры килә торган, бик мөһим юнәлеш һәм аның киләчәге ышанычлы, өметле, зур.
Мәктәпнең тулы исеме — “Арчаның сәләтле балалар өчен аерым фәннәрне тирәнтен өйрәтә торган 3нче төп гомумбелем мәктәбе — “Сәләт” белем үзәге.
Ильяс Фәттахов