ЯКТЫ КЕШЕЛӘР

ЯКТЫ КЕШЕЛӘР
Мәмсәдән Гыйлембану Хөсәеновага 90 яшь. Район социаль яклау бүлеге белгече Резеда Галиуллина, юбилярны котлап, Россия Президенты В. Путинның Рәхмәт хатын тапшырды. Ташкичү авыл җирлеге башлыгы Фәһим Фәйзуллин да бүләкләр белән килгән иде.
Кояш чыккандай якты, зур залга үттек. Ак яулыкларын бөркәнгән Гыйлембану апа безне көтеп кәнәфидә утырып тора иде.
– Районнан киләсен ишеткәч, төннәрен йокым качты, күңелем белән бөтен басуларны йөреп чык-тым, – дип каршылады ул безне.
Басуда үткән тормыш. Кулда урак, чалгы... Тракторга да утырасы булган. Бүре куркыткан, механизатор булмый калган. Яңа Кенәрдә механизаторлык- ка укыганнар. Бер атна укыгач, өйләренә кайтканда Яңа Ашыт урман кырыенда каршыларына бүре чыккан, болар куркудан агач башына үрмәләгән. Шуннан бүре карап торган торган да Шекә елгасына төшеп киткән. Шул куркудан алар башка укырга бармаган.
– Үзем Мирҗәмнән, – дип сөйли Гыйлембану апа. – Әни Сәгыйдәбануны авылда абыстай итеп йөрттеләр. И-и, сугыш вакытында нинди эш бар – без шунда булдык инде. Бар ир-ат сугышка китте. Тегермәндә эшләргә Мәмсәдән бер ир-атны китерделәр. Аягы гарип иде. Таякка таянып йөрде. Менә шул егет белән бергә булып куйдык без.
– Гадәттә кызлар матурны сайлый, ничек гарип кешегә кияүгә чыктыгыз? – дип сорыйм сак кына.
– Габделфәрт бик булган кеше иде. Кулыннан теләсә нинди эш килде. Эшләмәгән эше юк иде. Тәртипле кеше булды. Аягы капчык ташыганда таеп китеп егылудан гарипләнеп калган. 9 бала таптым. Икесе кечкенә вакытта ук үлде. 7се исән-сау.
– Әнкәй безнең бәхетле кеше, – ди бергә гомер иткән килене Суфия. – Аллага шөкер, балалары исән-сау. Мондый аналар бик сирәк.
7 баланы барлап чыктык. Олысы Нәкыйпкә 66 яшь. Нәкыя, Гаптерәкыйп, Шәфыйкъ, Нәфыйкъ, Мөршидә, Мөнирә. Иң кечесенә – 49 яшь.
– Соңгысын 41 яшьтә тапканмын, – ди юбиляр.
– Урасыңмы, сугасыңмы – басуда эшләдем. Өй тулы бала-чага. Әтиләре гомер буе тегермәндә эшләде. 1990 елда үлде.
– Әни апайны 16 яшьтә үк кияүгә биргән, – дип елмая кызы Мөршидә.
– Әйе шул, – дип куәтләп алды Гыйлембану апа. – 28 яшьлек “карт бүре” урлады. Нәкыя кызым япь-яшь килеш фермада эшләде. Шәһәргә китәсе килде. Читтән кайткан егет күзләп йөргән. Берничә тапкыр сорарга килделәр. Без яшь дип, бирмибез. Кичен эштән кайтканда урладылар. Үкенмәде, әйбәт яшәделәр.
Гыйлембану апа улы Шәфыйкъ, килене Суфия белән гомер итә. Кызы Мөршидә авылда гаиләсе белән яши.
– 23 яшьтә килен булып төштем, – дип сөйли Суфия. – Сәламәтлегем йомшаграк булса да, бер авыр сүз ишетмәдем, кырын карау тоймадым. Әйбәт гаиләдә гомер иттем. Бергә-бергә 35 ел үтеп киткән. Бу гаиләгә рәхмәттән башка сүз юк. Исән генә була күрсеннәр.
Шәфыйкъ гомер буе тракторда эшли. Әле дә кайтып керми. Бергә-бергә балалар тәрбияләп үстергәннәр.
– Әнинең 14 оныгы 16 оныкчыгы бар, – ди куанып кызы Мөршидә.
Гыйлембану апа картлык көнендә ялгыз булмавына шөкер итә. Башкаларга да үзенеке кебек рәхәт тормыш тели. Ялгыз булмас өчен Суфия кебек киленнәр, Гыйлембану апа кебек кайнаналар кирәк шул, дип өстәп әйтәсе килә. Без бу гаиләдән уңай тәэсирләр алып, күңелләребез яктырып кайтты.
Румия Надршина