Амнистия куллануның башлангыч йомгаклары

Амнистия куллануның башлангыч йомгаклары
Россия Федерациясе Федераль җыены Дәүләт Думасының 2015 елның 24 апрелендәге “1941–1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында җиңүнең 70 еллыгы белән бәйле амнистия игълан итү турында”гы карары нигезендә, суд, тикшерү һәм сорау алу, шулай ук җинаять–башкару инспекциясе һәм суд приставлары хезмәте тарафыннан 2015 елның 1 августына амнистия беренче тапкыр зур булмаган (3 елга кадәр иректән мәхрүм итү) һәм уртача авырлыктагы (5 елга кадәр иректән мәхрүм итү) 77 кешегә карата кулланылды.
14 хатын–кыз һәм 2 балигъ булмаган яшүсмер амнис- тияләнде. Мәсәлән, амнистия кулланганчы 2 хатын–кыз РФ Җинаять кодексының 106нчы маддәсе (ананың яңа туган баланы үтерүе) буенча җәза үтә иде, 5 кеше урлау (158нче маддә), 4 кеше мошенниклыкта гаепләнә (159нчы маддә). Балигъ булмаганнар икесе дә чит кеше милкен урлаган өчен җинаять җаваплылыгына тартылган.
Әлеге гуманлы акт кулланылган барлык кешеләрнең 45е иректән мәхрүм итүгә бәйле булмаган җәзага тартылган булган һәм җинаять–башкару инспекциясендә исәптә торган, шул исәптән 14е — төзәтү эшләренә, 8е — иреген чикләүгә, 1се — мәҗбүри эшләргә, калган 22се шартлы рәвештә ирегеннән мәхрүм итүгә хөкем ителгән. Шунысын әйтергә кирәк, амнистияләнгән 3 кеше юл–транспорт һәлакәте ясаган өчен җәза үткән, алар җәзаның төп төреннән генә азат ителгән. Чөнки амнистия транспорт чарасы белән идарә итүдән мәхрүм итү рәвешендәге өстәмә җәзага кагылмый.
Суд 12 очракта шартлы яки иректән мәхрүм итүгә бәйле булмаган җәза билгеләү мөмкинлеген танып, әлеге кешеләрне җәза үтүдән азат итте.
Шул ук вакытта амнистия авыр һәм аеруча авыр җинаятьләр ясаган өчен хөкем ителүчеләргә, шул исәптән, балигъ булмаганнарга; 2005 елдан соң гаебен кичерү яки амнистия тәртибендә җәзадан азат ителгән һәм яңадан аңлы рәвештә җинаять ясаган кешеләргә; аеруча куркыныч рецидивчы дип танылган яки аеруча куркыныч рецидивта җинаять ясаучыларга; иректән мәхрүм ителү урыннарында яңадан җинаять ясаучыларга; билгеләнгән җәза үтү тәртибен явызларча бозучыларга кагылмый.
Нәкъ менә суд тарафыннан билгеләнгән җәза үтү тәртибен явызларча бозучылар дип танылган 2 хөкем ителгән кешегә карата амнистия турындагы акт кулланылмады.
Радик Хәбибуллин,
Арча районы прокуроры урынбасары,
юстиция киңәшчесе