Якты эзе калды

Якты эзе калды
Арчада журналист, шагыйрь, РСФСРның атказанган төзүчесе Вазыйх Рәхимовка 80 яшь тулу уңаеннан, искә алу кичәсе узды.
“Казан арты” тарих–этнография музеена Вазыйх абыйның якыннары: хатыны Саҗидә апа, балалары, оныклары, бертуганнары, Әтнә районы Кышлау авылыннан авылдашлары, туганнан туганнары һәм аның иҗатын хөрмәт иткән райондашлары җыелган иде.
Әдәби кичәне Расих Галимҗанов башкаруындагы җырлар, Вазыйх абый язган шигырьләр ямьләндерде.
Озак еллар туган ягына хезмәт иткән Вазыйх абыйны барча район халкы, әтнәлеләр белә, аның белән горурланып яшиләр. Беренчедән, аның җитәкчелегендә (Вазыйх Рәхимов МСОда прораб булып эшләгән) төзелгән биналар Арчаны бүген дә балкытып утырса, 70–90нчы еллардагы иҗат җимеш- ләре район, республика матбугатында басылып, халыкның яраткан авторына әйләнде ул. Җитди, аз сүзле, таләпчән төзүче шундый шигырьләр иҗат итсен әле! Белгән кешеләр, якыннары һәммәсе Вазыйх абыйны “аз сүзле иде”, дип искә ала. Менә шул теле белән әйтмәгән сүзләре кәгазь битләренә күчкәндер дә инде.
Якыннарның истәлекләре бихисап, сөйләшсәң, көннәр буе искә төшереп утырырлык. Кышлаулылар авылдашлары Вазыйх абый белән аралашып яшәүләре белән бәхетле. “Вазыйх абый кайнатамның энесе, — дип сөйли авылның мәдәният йорты җитәкчесе Зөлфия Шакирова. — Бу гаиләдә туганнарның бер–берсенә хөрмәт, ихтирамы сокландыра торган. Туганлык җебе буыннан буынга килә бу гаиләдә. Вазыйх абый гади, эчкерсез кеше иде, шигырьләрендә дә шул сыйфатлары чагыла”. Авылдашлары Вазыйх абыйның туган ягына, табигатькә багышланган шигырьләрен укып, шагыйрьнең туган җиренә булган мәхәббәтен кабат ачты сыман. Ә туганнан туганы — Фәйзулла Туишев исемендәге гармунчылар конкурсы лауреаты Фирдәвес Зариповның баянда, тальянда, гармунда уйнап арчалыларга бүләк итүе бәйрәмне тагын да ямьләде. Шакировларның нәселе зур булуы белән (Вазыйх абыйны әтисе исеме белән Рәхимов дип яздырганнар, калган туганнары Шакировлар булып йөри), авылда әлеге нәселнең күплеге һәм сәнгать җанлы булуы белән аерылып тора.
Балачагы авыр сугыш елларына туры килсә дә, шагыйрь әдәбиятны, сәнгатьне яратып үсеп, шулар белән күңелен тутырып, үзенә юл ярып яши. “Без 6 бала үстек, — дип сөйли энесе Рәшит Шакиров. — Авыл җирендә эш күп, әлбәттә. Абый каникул вакытларында китап укыса, әни әрли торган иде үзен. Ләкин абый барыбер качып укый. Ул күрше авылдан язучылар Нәҗип Мадьяров, Хәкимҗан Халиков белән аралашып яшәде”.
Тормыш иптәше Саҗидә апаның күңелендә гаилә тормышындагы кадерле истәлекләре бихисап күп. Язмышының Вазыйх абый белән бәйләнүенә рәхмәтле Казахстанда туып үскән кыз. Бүген ул сагыну тулы истәлекләр белән яши. Ярый әле сагыш бушлыгын тутырырга янда балалар, оныклар бар.
Саҗидә атлы гүзәлне армиядә хезмәт иткән чагында уволньнениегә чыккач очрата Вазыйх абый. Бер күрүдә гашыйк булу хыялый күңелне айкап ташлагандай була. Егет һаман кыз белән очрашулар эзли. Очрашулар кино–концертларда дәвам итә. “Ул һаман иптәш кызым белән мине киноларга чакыргач ояла идем. Үзенә юк акчага солдат безне кинога чакыра бит, дип кайчак билетны үзебез алып куя идек. Бервакыт Вазыйхка бу турыда әйткәч, “Мин шигырьләр язам, шулар өчен газета–журналлардан гонорар килә”, — диде, – дип сөйли ул. Казахстанда туган гаилә 10 елдан соң Арчага кайтып төпләнә. Туган ягын сагынуга түзә алмый Вазыйх абый.
Вазыйх абыйның юбилеена, иганәче — “Арча МСО”сы ширкәте җитәкчесе Зиннур Гарифуллин ярдәме белән иҗат җимешләре тупланган шигырьләр җыентыгы дөнья күргән. Төзүче буларак, Вазыйх абый үзвакытында яшь белгеч Зиннур Нурулла улына төзүче һөнәренең нечкәлекләрен, документлар белән эш итәргә өйрәткән булган. Бүген инде җитәкче булган өйрәнчек әлеге кичәдә аңа рәхмәтле булуын җиткерде. Ә китаплар районның гына түгел, Әтнә китапханәләренә, мәктәп- ләргә бүләк итеп бирелде. Димәк, Вазыйх Рәхимовның иҗаты белән килер буыннар да танышачак, төзүче, иҗат әһеле белән бер туфракта туып үсүе белән горурланып яшәячәк әле.
Розалия Зиннәтова