Белем баланың башында булырга тиеш

Белем баланың башында булырга тиеш
Быел республикада 11нче сыйныфны тәмамлаган 138 укучы белешмә белән генә чыккан. Арча районында узган ел андыйлар бишәү иде. — Бездә быел укучыларның барысы да аттестат алу бәхетенә иреште, — ди район мәгариф идарәсе җитәкчесе Зөлфәт Дәүләтбаев. — Бу безнең барыбыз өчен дә сөенечле вакыйга.
Ә бит ел башында математика буенча үткәрелгән сынаулык Бердәм дәүләт имтиханы нәтиҗәләре күңелләргә шактый шөбһә салган: 62 икеле булыр дип берәү дә уйламаган.
— Тиз арада кайбер чаралар күрергә туры килде, — дип дәвам итә җитәкче. — Икеле алган укучыларны зур тәҗрибә туплаган, тирән белемле, абруйлы, иң көчле укытучыларга беркеттек, алар зоналарга бүленеп Арчаның 2нче номерлы урта мәктәбе, Арчаның 5нче номерлы гимназиясе, Яңа Кенәр лицее базасында шөгыльләнделәр. Казандагы белем сыйфатына бәя бирү үзәге белән берлектә ике атна саен сынаулык Бердәм дәүләт имтиханы бирү оештырылды. Нәтиҗәләр уңай дип әйтергә була. Төп имтиханда уртача балл республиканыкыннан түбәнрәк, әмма начар түгел.
Башка фәннәргә килсәк, рус теле, география, тарих буенча уртача баллар республиканыкыннан югарырак. Рус әдәбияты буенча аеруча югары. 2014 елда район әлеге күрсәткеч буенча 48нче урында, ә быел 59 балл (республиканыкы — 57,8) булган. Укучылар физиканы да әйбәт тапшырган.
— База математикасы буенча безнең район урталыкта — 23 нче урында, — ди Зөлфәт Миннефәр улы. — Ә менә профильле математика буенча 35 нче урын һич тә бизәми. Быел сайлаган вакытта математиканың база өлеше җиңелрәк иде, әлеге мөмкинлектән файдаланган укучылар имтиханны әйбәтрәк бирделәр. Профильле математика — авыр фән, аңа һәркемнең дә “теше” үтми, киләчәктә сайлаган вакытта моны искә алсыннар иде.
— Мәктәпләр арасында кайсылары алдыра, кемнәр калыша?
— Бердәм дәүләт имтиханнарында рус теле буенча Арчаның 1нче, 7нче һәм Түбән Мәтәскә мәктәпләре алда. Яңа Кырлай, Наласа урта мәктәпләре артта.
Математика буенча Түбән Мәтәскә, Наласа, Яңа Кенәр урта мәктәпләре — лидерлар. Яңа Кырлай урта мәктәбе — 29,8, Курса Почмак урта мәктәбе — 32,42, Апаз урта мәктәбе — 36,36 гына балл җыйды (районныкы — 46,54 балл).
Укучылар үз теләкләре белән сайлап алган фәннәр буенча, Арчаның беренче номерлы урта мәктәбе, Шушмабаш, Ашытбаш урта мәктәпләре алдынгы урыннарда.
— Ата–аналар балаларына беренче сыйныфтан башлап тырышып укырга тиешлекләрен төшендерергә, ә укытучылар яхшылап укытырга тиеш, — ди З. Дәүләтбаев. — Имтихан вакытында гына кабалану уңышка китерми, белем баланың башында булырга тиеш.
Татарстан Республикасы мәгариф һәм фән министрлыгы коллегиясе Арча районында Бердәм дәүләт имтиханнары оештыруны уңай яктан бәяләде, закон бозулар булмады. Мәгариф идарәсе 2015 елда укучыларны дәүләт йомгаклау аттестациясен сыйфатлы оештыр- ган өчен Рәхмәт хаты белән бүләкләнде.
Районда елдагыча ресурс үзәкләре —Арчаның 1, 2 нче, Шушмабаш, Яңа Кенәр урта мәктәпләрендә дәрестән соң база мәйданчыклары эшләячәк. Ата–аналар балаларны әлеге үзәкләргә йөртеп БДИ бирү урыннары белән алдан таныштыра тора алалар.
— Мәктәпләр яңа уку елына нинди әзерлек белән киләләр?
— Без комиссия белән барлык мәктәпләрдә йөреп чыктык. Яңа спорт мәйданчыклары куелган, пөхтә, чиста, үләне чабылган. Барлык таләпләр үтәлергә тиеш. Ашханәләрдә янгынга каршы тимер ишекләр булуы шарт, беркайда да ачык электр чыбыклары булырга тиеш түгел. Зур мәктәпләрдә чорма ишекләре дә тимер булырга тиеш. Менә шулай һәр әйберне карап чыктык. Мәктәпләр бик әйбәт әзерләнгән. Һәр мәктәптә Г. Тукайның тууына 130 ел тулуга багышланган стендлар куелган. Шушмабаш урта мәктәбендә, Пөшәңгәр мәктәбендә аеруча күңел җылысы биреп әзерләнгәннәр. Югары Масра башлангыч мәктәбендә бер укытучы эшли — мәктәп гөлбакча эчендә утыра. Ашытбаш, Лесхоз, Түбән Мәтәскә, Наласа урта мәктәпләре бик яхшы тәэсир кал- дырды.
Кайбер мәктәпләрдә булган кимчелекләрне 20 августка кадәр төзәтү бурычы куелды.
Министр урынбасары Лариса Сулима җитәкчелегендәге республика комиссиясе җирәбә салып Арчаның 5нче гимназиясен, 2нче урта мәктәп, Түбән Аты, Лесхоз, Яңа Кишет мәктәпләрен, педагогика көллиятен, аграр лицейны карады. Педагогика көллияте республика финалына үтте.
Ильяс Фәттахов