Рәсми Портал
ТР Рәисе
ТР Дәүләт Советы
ТР Хөкүмәте
Дәүләт хезмәт күрсәтүләре
ТР шәһәрләр һәм районнары
рус
тат
Арча муниципаль районы
рус
тат
Сорау бирү
Район турында
Арча тарихы
Идарә органнары
Район җирлекләре
Габдулла Тукайның тууына 140 ел
Арча районынан чыккан Бөек Ватан сугышы Геройлары
Торак пунктлар һәм урамнар исемнәре реестры
Арча муниципаль районы картасы
Татарстан Республикасының электрон картасы
Бөек Ватан сугышында Җиңүнең 80 еллыгы
Район тормышы
Эшчәнлек
Программалар, проектлар, конкурслар
Муниципальный заказ
Независимая оценка качества условий оказания услуг
Коррупциягә каршы тору
Комиссияләр
Тематик бүлекләр
Кулланучыларның хокукларын яклау
Документлар
Татарстан Республикасы Законнары
Арча район Советы карарлары
Башкарма комитет җитәкчесе карарлары
Матбугат хезмәте
Фоторепортажлар
Видеорепортажлар
Аудиорепортажлар
Район оешмалары һәм хезмәтләре
Арча муниципаль районының контроль–хисап палатасы
Хокук саклау органнары
Арскмедиа
Арча муниципаль районының коммерция булмаган оешмалары
“Татэнергосбыт” ААҖе
Яшьләр сәясәте
Яшьләр өчен мәгълүмат
Конкурслар
Чаралардан Фото
Муниципаль районнар
Арча муниципаль районы
Мөнәвәрә Сабировага 100 яшь
2015 елның 21 августы, җомга
Мөнәвәрә Сабировага 100 яшь
Аны олы юбилее белән район башлыгы урынбасары Любовь Осина һәм халыкны социаль яклау бүлеге җитәкчесе Илдус Әһлиев котлады, ил башлыгы, район җитәкчесе котлауларын ирештерде.
Капка төбендә безне Мөнәвәрә әбинең улы Илгизәр, өйдә кызы Фәния каршы алды.
– Әнине карарга Илгизәргә булышыйм, дип кайттым. Үзем Казанда яшим, күптәннән лаеклы ялда. Атна саен монда инде мин. Соңгы 2–3 айда әни урын өстенә дә ятты бит әле, – диде Фәния ханым. – Ул гомере буе эшләде дә эшләде. Кич бакчадагы, ишегалдындагы эшләрен бетереп кергәндә кичке сигезләр була иде. Капка төбендә утырган кешеләргә аптырый иде ул. 98 яшенә кадәр телевизордан барлык яңалыкны тыңлап барды, безгә булыша алмаганына эче пошты. Бәрәңге әрчеп, савыт–саба юып йөрүенә каршы килмәдек инде, ахырдан кабаттан үзебез эшләсәк тә.
Мөнәвәрә Сабирова 1915 елда Яңа Масра авылында күп балалы гаиләдә туа, иң олысы һәм иң озак яшәгәне ул. Дүрт энесе сугышта һәлак була. Мәктәптә укымый, шуңа укый–яза да белми. Латинича бераз укыштыргалый.
– Ул чакта уку кайгысы булганмыни. Балаларны карап үстерешергә дә кирәк бит. Аннан Казилегә кияүгә чыккан. 1939нчы елны әтине фин сугышына алып киткәннәр. Озакламый Бөек Ватан сугышы башланган. Ул чордагы авырлыкларны еш искә төшерә иде әни. Үгезләр җигеп, немец әсирләрен штабельләп арбага төяп, күмәргә ташыганнарын бик яхшы хәтерли ул, – ди Фәния ханым.
Шул китүдән ире Салих яраланып госпитальләрдә ятып, 1946нчы елны гына өенә кайта. Инвалидлык алырга кушалар үзенә. Мин инвалид түгел, дип каршы килә. Йорт төзеп чыгалар. Салих абый башта колхозда, күпер төзүдә, аннан авторотада эшли. 1992нче елда вафат була.
– Исән–сау кайтсам, хатынымны эшләтмәс идем, дигән әти, – ди Фәния ханым. – Эшләрлек тә булмагандыр инде ул. Башта бер–бер артлы балалар туды, аннан әти урын өстенә ятты. Бик сабыр булды инде безнең әни. Чын әүлия. Әти сугыштан бик нервлы булып кайтты, эчәргә ярата башлады. Әни барына да түзде, эштә рәхәтлек тапты. Тормыш та җиңелләрдән булмады, очны–очка ялгап бардык. Аннан 1958 елны 17 яшемдә мин Казанга китеп заводка эшкә кердем. Көчемнән килгәнчә ярдәм итә башладым.
– Мөнәвәрә әбинең озак яшәвенең сере нидә дип уйлыйсыз?
Бу сорауга улы Илгизәр җавап бирде.
– Беләсезме, ул бервакытта да шикәр белән чәй эчмәде. Конфет китеп каба иде дә, шуның белән шул. Өстәлдә тоз- лаган балык булмаса, ашарга берни юк, дия иде. Бәлкем, шуларның да файдасы булгандыр.
Гөлсинә Зиннәтова
Бүлешү:
БАРЛЫК ЯҢАЛЫКЛАРНЫ УКУ
СОҢГЫ ЯҢАЛЫКЛАР
7
май, 2026 ел
Татарстан Республикасы территориясендә штормны кисәтү
2025 елның 8-12 маенда Татарстан Республикасы территориясендә урманнарда янгын куркынычы зур булыр дип көтелә (4 класс). Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан Республикасы буенча Баш идарәсе кисәтә: Янгынның кыек билгеләре: тотрыклы яну исе, томансыман төтен, кошларның, хайваннарның, бөҗәкләрнең үз-үзләрен тынгысыз тотышы, аларның бер якка миграциясе, офыкта төнге шәфәкъ. Урман янгынын ничек сүндерәләр? Янгын кырыйларына яфраклы агач ботаклары сибеп; янгын кырыйларына көпшәк грунт сибеп һәм ут хәрәкәте юлында Җир полосалары, киң канаулар ясап. Ут торак пунктка якынлашканда нишләргә? Кешеләрне, беренче чиратта балаларны, хатын-кызларны һәм картларны эвакуацияләргә кирәк. Кешеләрне ут таралуга перпендикуляр юнәлештә чыгарырга яки чыгарырга кирәк. Юллар буйлап, шулай ук елгалар һәм инешләр буйлап, ә кайчак Су буйлап хәрәкәт итәргә кирәк. Авыз һәм борынны бик нык төтенләгәндә юеш мамык-марля бәйләвеч, сөлге, киемнең бер өлеше белән капларга кирәк.
Консультация-метеорологик күренешләрнең интенсивлыгы турында кисәтү сәгать 12 дән. 18 сәгатькә кадәр. 2026 ел, 8 май
8 майда көндез Татарстан Республикасы территориясендә һәм Казанда урыны белән яшенле яңгыр һәм 15-20 м/с тизлектәге җилнең көчәюе көтелә, локаль рәвештә боз явуы ихтимал. Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан Республикасы буенча Баш идарәсе хәбәр итә: Җил көчәйгәндә: 1. Биналардан чыгуны чикләргә, биналарда булырга киңәш итәбез. Балаларны караучысыз калдырмау мөһим. 2. Әгәр көчле җил Сезне урамда очратса, җир асты кичүләрендә яки биналарның подъездларында ышыкланырга киңәш итәбез. Көчле җилдән йорт диварлары янына качарга кирәкми, чөнки түбәләрдән шифер һәм башка түбә материаллары төшүе ихтимал. Бу бит җәмәгать транспорты тукталышларына, төзелеп бетмәгән биналарга кагыла. 3. Урамда реклама щитларыннан, вывескалардан, юл билгеләреннән, электр линияләреннән ераграк торырга кирәк
Хөрмәтле Арча муниципаль районы халкы!
Сезгә җиткерәбез, «Газпром трансгаз Казан» ҖЧҖ Константиновка ЛПУМГ 2026 елгы капиталь ремонт планы нигезендә магистраль газүткәргечтә Арча, Яңа Кырлай, Учли һәм Үрнәк ГРСЛАРЫН тулысынча сүндереп, объектларны газ белән тәэмин итә торган техник җайланмаларны алыштыру буенча план-кисәтү эшләре планлаштырыла.Арча муниципаль районының pt. Газүткәргеч узелларын алыштыру буенча эшләр «Газпром трансгаз Казан»ҖЧҖ буенча эшләр реестрына кертелгән.Шуңа бәйле рәвештә Арча муниципаль районының газлаштырылган торак пунктларына һәм объектларына газ бирү вакытлыча туктатылачак (кушымта нигезендә), эшләрне башкаруның якынча вакыты һәм датасы күрсәтеләчәк. Шулай ук хәбәр итәбез, сәнәгать һәм авыл хуҗалыгы объектлары алдан ук сүндереләчәк дип хәбәр ителгән иде.
6
май, 2026 ел
Мәгълүмати белешмә «Кадрлар резервы»Республика проекты турында
2009 елдан бирле ел саен Татарстан Республикасы Хөкүмәте ярдәме белән Татарстан Республикасы Яшьләр эшләре министрлыгы тарафыннан бергәләп «Татарстан Республикасы Иҗади яшьләр академиясе» төбәк иҗтимагый оешмасы белән берлектә «Кадрлар резервы» республика яшьләр проекты (алда – Проект) гамәлгә ашырыла. "Кадрлар резервы" - Татарстан Республикасы яшьләренең үз-үзләрен тормышка ашыруына шартлар тудыручы озак сроклы үсеш программасы, хезмәт һәм мәгариф мобильлеген стимуллаштыра һәм яшь гражданнарның Татарстан Республикасы дәүләт хакимияте органнары вәкилләре белән үзара хезмәттәшлегенә ярдәм итә. 2026 елда» Кадрлар резервы " Республика проекты җибәреләчәк Татарстан Республикасының барлык муниципаль берәмлекләрендә дәүләт яшьләр сәясәтен (алга таба – гмп) гамәлгә ашыру өчен кадрлар формалаштыруга һәм үстерүгә. Әлеге Проект катнашучыларның төп компетенцияләрен үстерергә ярдәм итәчәк, алар киләчәктә республика проектлары һәм оешмалары командаларының потенциаль әгъзалары булачак.
ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International
Хата таптыгызмы?
Сүзне яки җөмләне билгеләгез һәм CTRL+ENTER басыгыз