Шәхси эшмәкәрләр игътибарына

Шәхси эшмәкәрләр игътибарына
Кеше үзенә-үзе эшләгән очракта булачак пенсиясе дә аның үзеннән генә торачак.
Андый гражданнар мәҗбүри пенсия иминиятенә иминият кертемнәрен дә үзләре өчен үзләре түли. Шәхси эшмәкәрләр, крестьян–фермер хуҗалыклары җитәкчеләре һәм әгъзалары, адвокатлар, нотариуслар һәм шәхси практика белән шөгыльләнүче башка кешеләр мәҗбүри пенсия һәм медицина иминияте өчен кертемнәрен аерым түли. Бер тапкыр да түләргә була, берничәгә бүлеп түләргә дә мөмкин. Әмма агымдагы елның 31 декабреннән дә соңга калмаска кирәк.
Әгәр алар бер үк вакытта шәхси эшмәкәр дә, эш бирүче дә икән, һәр эшчегә иминият кертемнәре аерым санала һәм салына. Вакытында түләмәгән өчен пеня исәпләнә. Үз–үзенә эшләүче өчен иминият кертемнәре күләме кеременә карамастан билгеләп куелган: мәҗбүри пенсия иминиятенә тариф 26 процент (18610 сум 80 тиен), мәҗбүри медицина иминиятенә–5,1 процент (3650 сум 58 тиен). Әгәр иминият кертемнәре түләүченең кереме 300 мең сумнан артып китә икән, шул арткан суммадан өстәмә рәвештә 1 процент түләнә. Анысы алдагы елның 1 апреленнән дә соңга калмыйча кертелергә тиеш.
Әгәр шәхси эшмәкәр салым органнарына отчет бирми һәм шуның нәтиҗәсендә Пенсия фондында аның кереме турында мәгълүмат булмый икән, аннан сигез тапкыр минималь хезмәт хакы һәм Пенсия фондына иминият тарифы тапкырчыгышы күләмендә (2015 елда ул 148886 сум 40 тиен булды) акча алына.
Шәхси эшмәкәр үз эшен быел япкан очракта да салым декларациясе бирергә тиеш. Югыйсә, Пенсия фонды алардан да иминият кертемнәре түләүне таләп итәчәк. Шуңа әҗәтләр, пенялар, штрафлар җыелганчы, вакытында исәптән төшәргә кирәк.